Όπως αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα, το Πεκίνο προετοιμαζόταν εδώ και πολλά χρόνια για μία μεγάλη ενεργειακή κρίση. Απόδειξη: ότι η Κίνα αποθήκευε όλο και μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου, ενώ την ίδια στιγμή φρόντιζε να επενδύει στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Μάλιστα, η «επιθετική» επένδυση της Κίνας σε ΑΠΕ (ηλιακή και αιολική ενέργεια, υδροηλεκτρική, κλπ) ήταν τέτοια που η ζήτηση για διυλισμένα καύσιμα όπως ντίζελ και βενζίνη μειώνεται σταθερά. Παράλληλα, έχει εδώ και καιρό αξιοποιήσει την τεχνολογία για να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενες πρώτες ύλες που απαιτούνται για τη βιομηχανική της παραγωγή.
Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται στην ευρύτερη αντίληψη του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας πως η βιομηχανία αποτελεί θεμέλιο λίθο της εθνικής ασφάλειας. Η στρατηγική αυτή, δε, ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά την πρώτη νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, οπότε το Πεκίνο αύξησε τις προσπάθειες για ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, με σκοπό, μεταξύ άλλων, και την κυριαρχία της στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Πώς (και πόσο) άλλαξε η Κίνα τα τελευταία 20 χρόνια
Όπως παρατηρούν οι NYT, η κινεζική βιομηχανία άλλαξε δραστικά μέσα σε μία δεκαετία, πράγμα που αποδεικνύεται μεταξύ άλλων από το ότι:
- Πριν από δέκα χρόνια, η Κίνα ήταν η μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Σήμερα, όμως, είναι η μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
- Παράλληλα, στο παρελθόν εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα πετροχημικά, ενώ πλέον χρησιμοποιεί κυρίως εγχώριο άνθρακα για την παραγωγή χημικών, όπως μεθανόλη και συνθετική αμμωνία.
Ωστόσο, αν κάνουμε μία μεγαλύτερη αναδρομή, θα διαπιστώσουμε πως τα πρώτα «σπέρματα» της προετοιμασία της χώρας για ένα σενάριο ακραίας κρίσης υπήρχαν από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Ήταν μόλις το 2004 όταν η Κίνα – καθώς ανησυχούσε για την εξάρτησή της από κρίσιμες θαλάσσιες οδούς – δημιούργησε για πρώτη φορά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, τα οποία συνεχίζει να ενισχύει.
Την ίδια περίοδο περίπου άρχισε να μειώνει την εξάρτησή της από ξένες χημικές εταιρείες, όπως η DuPont, η Shell και η BASF, και σήμερα κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή πολλών χημικών προϊόντων.
Υπό την ηγεσία του Σι Τζιπίνγκ όλες αυτές οι πολιτικές εντάθηκαν. Οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο εμπορικός «πόλεμος» του Τραμπ επιτάχυναν τη στροφή προς την αυτάρκεια.
Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2020, εν μέσω πανδημίας και αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, η κινεζική ηγεσία παρουσίασε ένα σχέδιο για ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και της αυτάρκειας σε κρίσιμους τομείς.
Ένα βασικό στοιχείο ήταν η χρήση άνθρακα για την παραγωγή πετροχημικών. Η κατανάλωση άνθρακα για αυτόν τον σκοπό αυξήθηκε δραματικά τα τελευταία χρόνια, ξεπερνώντας ακόμη και τη συνολική κατανάλωση άνθρακα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παρότι οι κινεζικές αρχές δηλώνουν ότι ο άνθρακας αποτελεί προσωρινή λύση μέχρι την πλήρη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η στρατηγική αυτή αποδεικνύεται αποτελεσματική βραχυπρόθεσμα, ειδικά καθώς οι τιμές ενέργειας αυξάνονται λόγω του πολέμου.
Η αυξημένη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας για μεταφορές και η αξιοποίηση του άνθρακα για παραγωγή χημικών μειώνουν την εξάρτηση από το πετρέλαιο. Αυτή η τεχνολογία, που είχε χρησιμοποιηθεί και από τη Γερμανία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσφέρει στην Κίνα μια εναλλακτική λύση.
Για παράδειγμα, η Κίνα παράγει περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων λιπασμάτων αζώτου, το 80% των οποίων βασίζεται στον άνθρακα. Ενώ οι διεθνείς τιμές έχουν εκτοξευθεί, οι εγχώριες τιμές στην Κίνα παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες.
Έτσι, φτάνοντας στο σήμερα, με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν «μπλοκαρισμένα» και τη διέλευση να γίνεται με το στανόμετρο, η Κίνα αποδεικνύεται πιο ανθεκτική από πολλές άλλες χώρες.
Παρότι παραμένει ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου, η Κίνα έχει καταφέρει να περιορίσει τη ζήτηση για καύσιμα και οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κατανάλωση πετρελαίου της έχει φτάσει στο ανώτατο σημείο της.
Παράλληλα, λόγω της προνομιακής της θέσης, άλλες χώρες – όπως το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες – που αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις ενέργειας, ζήτησαν τη βοήθειά της, πράγμα που σε συνδυασμό με τα παραπάνω αποδεικνύει ότι η παρούσα κρίση επιβεβαιώνει την στρατηγική του Πεκίνου για ενεργειακή και βιομηχανική αυτάρκεια.
