Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έκθεσης, οι αιτήσεις ασύλου ανήλθαν σε 822.000 το 2025, σημειώνοντας μείωση κατά 19% σε σύγκριση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται τόσο στις γεωπολιτικές μεταβολές που επηρέασαν τις μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές όσο και στις προσπάθειες των ευρωπαϊκών αρχών να επιταχύνουν την εξέταση των αιτημάτων και να περιορίσουν τις εκκρεμότητες ενόψει της εφαρμογής του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι το 2025 αλλά και οι πρώτοι μήνες του 2026 σημαδεύτηκαν από σημαντικές διεθνείς εξελίξεις που επηρέασαν άμεσα τις μετακινήσεις πληθυσμών. Κεντρικό γεγονός παραμένει ο πόλεμος στην Ουκρανία, καθώς μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 η ρωσική εισβολή είχε συμπληρώσει πέντε χρόνια. Περίπου 4,5 εκατομμύρια εκτοπισμένοι Ουκρανοί εξακολουθούν να επωφελούνται από το καθεστώς προσωρινής προστασίας που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερα αισθητή ήταν η μείωση των αιτήσεων ασύλου από τη Συρία, οι οποίες υποχώρησαν κατά 72% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με την EUAA, οι πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις στη χώρα επηρέασαν σημαντικά τις μεταναστευτικές ροές, οδηγώντας τόσο σε αναστολές λήψης αποφάσεων όσο και σε αισθητή κάμψη των νέων αιτήσεων.
Η έκθεση αποδίδει, επίσης, τη γενικότερη μείωση των αιτήσεων στις εξελίξεις που καταγράφονται σε βασικές χώρες προέλευσης μεταναστών και προσφύγων, αλλά και στην ενισχυμένη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την πλήρη εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου, η ΕΕ προχώρησε το 2026 στην ενεργοποίηση του πρώτου ενιαίου καταλόγου ασφαλών χωρών προέλευσης. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην ταχύτερη και πιο ομοιόμορφη εξέταση αιτημάτων διεθνούς προστασίας από υπηκόους χωρών που παρουσιάζουν χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου, επιδιώκοντας μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στις διαδικασίες.
Σχολιάζοντας τα στοιχεία της έκθεσης, ο Μάγκνους Μπρούνερ υπογράμμισε ότι η στενότερη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες-εταίρους, σε συνδυασμό με τη βελτίωση της σταθερότητας σε κρίσιμες περιοχές, συνέβαλε καθοριστικά στη νέα μείωση των αιτήσεων ασύλου.
Όπως ανέφερε, τα κράτη-μέλη αξιοποιούν τη θετική αυτή συγκυρία για να περιορίσουν τις συσσωρευμένες εκκρεμότητες, να ενισχύσουν τις δομές υποδοχής και να προετοιμαστούν για το νέο πλαίσιο κατανομής ευθυνών που προβλέπει το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου.
«Η δέσμευσή μας στις χώρες εταίρους και η αυξημένη σταθερότητα σε βασικές περιοχές οδήγησαν σε μια ακόμη μείωση κατά 19% στις αιτήσεις ασύλου. Τα κράτη-μέλη αξιοποιούν αυτή τη δυναμική για να μειώσουν τις εκκρεμείς υποθέσεις, να ενισχύσουν τα συστήματα υποδοχής και να προετοιμαστούν για τις νέες μεταφορές ευθυνών. Βήμα προς βήμα φέρνουμε σε τάξη το ευρωπαϊκό μας σπίτι», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ευρωπαίος Επίτροπος.
