Όπως μεταδίδει το Reuters, οι συνομιλίες, με επικεφαλής τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Αμπάς Αραγτσί, αποτελούν προσπάθεια μετατροπής της προσωρινής συμφωνίας των 14 σημείων που επιτεύχθηκε αυτή την εβδομάδα σε μια πιο μόνιμη περιφερειακή διευθέτηση, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Λίγες μόλις ώρες μετά την έναρξη ισχύος της εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης Χεζμπολάχ στο Λίβανο, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον πέντε ανθρώπων στο νότιο τμήμα της χώρας, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Λιβάνου.

Υπενθυμίζεται ότι η παύση των εχθροπραξιών στο Λίβανο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την έναρξη μιας περιόδου συνομιλιών 60 ημερών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με αντικείμενο την επίλυση των διαφορών σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και άλλα σύνθετα ζητήματα. Η επίτευξη μιας πιο σταθερής συμφωνίας θεωρείται κρίσιμη για την επαναλειτουργία των θαλάσσιων μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ και για τη σταθεροποίηση των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.

Οι συνομιλίες Γουίτκοφ - Αραγτσί μετά την αποχώρηση του Βανς

Υπενθυμίζεται ότι η εκεχειρία στο Λίβανο τέθηκε σε ισχύ την Παρασκευή (19/6), έπειτα από ανταλλαγή πυρών, σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο. Δύο πηγές της Χεζμπολάχ και ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος επιβεβαίωσαν επίσης την εφαρμογή της.

Παρ' όλα αυτά όμως, ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη και drones εξαπέλυσαν σειρά επιθέσεων στην περιοχή της Ναμπατίγια κατά τη διάρκεια της νύχτας και έως το πρωί του Σαββάτου, καταστρέφοντας κατοικίες, ενώ ισραηλινό πυροβολικό βομβάρδισε την πόλη και τα περίχωρά της πριν από την αυγή, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου (NNA).

Από την πλευρά του, το Ισραήλ δε σχολίασε άμεσα τις σχετικές πληροφορίες.

Σύμφωνα με το Axios, ο Στιβ Γουίτκοφ μεταβαίνει στην Ελβετία για να συναντήσει τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται ήδη εκεί, ενώ ο Αμπάς Αραγτσί αναμένεται επίσης να ταξιδέψει στην Ελβετία το Σάββατο.

Την Πέμπτη, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι του στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ, παρότι οι προετοιμασίες για τεχνικές συνομιλίες βρίσκονταν σε προχωρημένο στάδιο, λόγω της αυξανόμενης έντασης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να διευκολύνει τις συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και ότι οι προπαρασκευαστικές εργασίες συνεχίζονται κανονικά.

Η προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε την Τετάρτη προβλέπει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους θα ανακοινώσουν άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Το Ισραήλ, το οποίο δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, υποστηρίζει ότι δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας.

Ο Λίβανος ως κλειδί για μια μόνιμη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Ο Αμπάς Αραγτσί, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε την Παρασκευή με τον Πακιστανό ομόλογό του, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα φέρουν την ευθύνη για οποιαδήποτε παραβίαση των δεσμεύσεών τους στο πλαίσιο της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης για τερματισμό των συγκρούσεων στο Λίβανο, σύμφωνα με ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Πριν από τις επιθέσεις του Σαββάτου, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, συζήτησαν το ενδεχόμενο διεξαγωγής διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου στην Ουάσιγκτον από την Τρίτη έως την Πέμπτη, σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Η λιβανική προεδρία δήλωσε ότι μια συνολική κατάπαυση του πυρός αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την επιτυχία αυτών των συνομιλιών.

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 7.000 ανθρώπων, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο. Παράλληλα, έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως.

Ειδικότερα, επισημαίνεται ότι η τιμή του Brent υποχώρησε περίπου κατά 8% μέσα στην εβδομάδα, ενώ οι μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξήθηκαν μετά την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας.

Πριν από τον αποκλεισμό τους από το Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, τα Στενά του Ορμούζ διακινούσαν σχεδόν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Ο ιρανικός φορέας που διαχειρίζεται τη διέλευση από τα Στενά ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι θα αναστείλει την επιβολή των προγραμματισμένων τελών κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγματεύσεων της προσωρινής συμφωνίας.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης ελάφρυνση των οικονομικών κυρώσεων εις βάρος του Ιράν, αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και άμεσες αμερικανικές εξαιρέσεις που θα επιτρέψουν την εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου.

Την ίδια ώρα, περιλαμβάνει τη δημιουργία ταμείου ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Ιράν, καθώς και πρόσθετα οικονομικά κίνητρα.

Ο Τραμπ υπερασπίστηκε εκ νέου τη συμφωνία μετά την κριτική που δέχθηκε στην Ουάσιγκτον, ακόμη και από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του στο Κογκρέσο, οι οποίοι θεωρούν ότι έκανε υπερβολικές παραχωρήσεις προκειμένου να τερματίσει έναν πόλεμο που παραμένει αντιδημοφιλής για την πλειονότητα των Αμερικανών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

«Ο πόλεμος αποδυνάμωσε το Ιράν!» έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή, προσθέτοντας: «Δεν συναντηθήκαμε επειδή βρισκόμασταν σε απόγνωση. Το Ιράν ήταν αυτό που βρισκόταν σε απόγνωση. Έχουν τελειώσει! Θα αφήσουμε να εξελιχθεί η περίοδος των 60 ημερών. Δεν θα πάρουν χρήματα, ούτε δέκα σεντς!».