Σύμφωνα με την ανάλυση, η Ελλάδα κατάφερε μέσα σε μία δεκαετία να μεταβεί από το χείλος της χρεοκοπίας σε μια οικονομία που προσελκύει επενδυτικό ενδιαφέρον και αποτελεί παράδειγμα δημοσιονομικής εξυγίανσης. Η εξέλιξη αυτή, όπως επισημαίνεται, αναδεικνύει έναν διαφορετικό τρόπο αξιοποίησης των κρατικών περιουσιακών στοιχείων, ο οποίος θα μπορούσε να προσφέρει χρήσιμα διδάγματα και στη Βρετανία.
Το ελληνικό παράδειγμα
Το Bloomberg σημειώνει ότι από το 2015 μέχρι σήμερα η Ελλάδα πέτυχε θεαματική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, το οποίο μειώθηκε από περίπου το 200% του ΑΕΠ σε περίπου 137%, επίπεδο χαμηλότερο ακόμη και από εκείνο της Ιταλίας. Παράλληλα, η χώρα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα από όλους τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης, ενώ το κόστος δανεισμού της διαμορφώνεται πλέον σε επίπεδα χαμηλότερα από εκείνα του Ηνωμένου Βασιλείου.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μεταστροφή διαδραμάτισε το Υπερταμείο (Growthfund), το οποίο ιδρύθηκε το 2015 στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, έπειτα από συμφωνία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Αν και η δημιουργία του προκάλεσε τότε έντονες πολιτικές αντιδράσεις, καθώς είχε θεωρηθεί από πολλούς ως μεταφορά της δημόσιας περιουσίας υπό τον έλεγχο των πιστωτών, η πορεία του οργανισμού εξελίχθηκε διαφορετικά.
Έσοδα άνω των 20 δισ. ευρώ για το Δημόσιο
Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, το Growthfund έχει αποδώσει στο Ελληνικό Δημόσιο περισσότερα από 20 δισ. ευρώ από την ίδρυσή του, με περίπου 15 δισ. ευρώ να έχουν αξιοποιηθεί για τη μείωση του δημόσιου χρέους.
Παράλληλα, συνέβαλε στην καλύτερη διαχείριση των κρατικών περιουσιακών στοιχείων, στην αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, στις αποκρατικοποιήσεις συμμετοχών σε τράπεζες, λιμάνια και αεροδρόμια, αλλά και στον εκσυγχρονισμό σημαντικών δημόσιων επιχειρήσεων και υποδομών.
Η πρόοδος αυτή, σύμφωνα με το Bloomberg, ενισχύθηκε περαιτέρω από την πρόωρη αποπληρωμή το 2025 δανείου ύψους 1,1 δισ. ευρώ προς τη Γαλλία, εξέλιξη που απέσπασε θετικά σχόλια ακόμη και από τη γαλλική Γερουσία.
Η νέα εποχή του Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου Ανάπτυξης
Η ανάλυση υπογραμμίζει ότι το Growthfund εισέρχεται πλέον σε μια νέα φάση λειτουργίας.
Με πρωτοβουλία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προωθείται η μετεξέλιξή του σε Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο Ανάπτυξης (Hellenic Growth Fund), αποκτώντας χαρακτηριστικά κρατικού επενδυτικού ταμείου (sovereign wealth fund).
Στο νέο μοντέλο, μέρος των ετήσιων κερδών του οργανισμού —που εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ μέσα στο 2026— θα επανεπενδύεται σε στρατηγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, με τη σύμφωνη γνώμη των ευρωπαϊκών πιστωτών.
Ήδη λειτουργεί ειδικό Ταμείο Υποδομών και Καινοτομίας, μέσω του οποίου συγχρηματοδοτούνται επενδύσεις σε τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι ψηφιακές υποδομές και η τεχνητή νοημοσύνη, συμπεριλαμβανομένου του έργου Pharos AI Factory.
Ένα διαφορετικό μοντέλο κρατικών επενδύσεων
Το Bloomberg επισημαίνει ότι το ελληνικό μοντέλο διαφοροποιείται από τα περισσότερα κρατικά επενδυτικά ταμεία διεθνώς, καθώς δεν στηρίζεται κυρίως στην τοποθέτηση κεφαλαίων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, αλλά στην ενεργητική αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας δημόσιας περιουσίας.
Στο πλαίσιο αυτό, το Growthfund δημιούργησε ειδική μονάδα ωρίμανσης επενδυτικών έργων (Project Preparation Facility), η οποία αναλαμβάνει την προετοιμασία μεγάλων έργων ώστε να καταστούν ελκυστικά για ιδιώτες επενδυτές.
Από το 2021 μέχρι σήμερα έχουν προκηρυχθεί έργα συνολικής αξίας περίπου 10 δισ. ευρώ, με το Ταμείο να λειτουργεί περισσότερο ως επενδυτικός οργανισμός τύπου private equity ή venture capital παρά ως ένας παραδοσιακός δημόσιος φορέας.
Η ανάλυση αναφέρει ακόμη ότι η λειτουργία του οργανισμού συνέβαλε και στην επιστροφή στην Ελλάδα στελεχών της διασποράς με σημαντική εμπειρία στις διεθνείς αγορές.
Προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ικανότητα του ελληνικού μοντέλου να προσελκύει ιδιωτικά κεφάλαια αντί να τα υποκαθιστά.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Growthfund, Γιάννης Παπαχρήστου, επισημαίνει ότι η δημιουργία ώριμων και αξιόπιστων επενδυτικών σχεδίων αυξάνει σημαντικά το ενδιαφέρον των διεθνών επενδυτών, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να εντοπίσουν κατάλληλα έργα προς χρηματοδότηση.
Παράλληλα, η εταιρική διακυβέρνηση του οργανισμού και η συμμετοχή εκπροσώπου του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) στο διοικητικό συμβούλιο ενισχύουν, σύμφωνα με την ανάλυση, την αξιοπιστία του απέναντι στις διεθνείς αγορές.
Η μεγάλη συμμετοχή ξένων επενδυτικών κεφαλαίων στην πρόσφατη Ημέρα Επενδυτών του οργανισμού στην Αθήνα παρουσιάζεται ως ακόμη μία ένδειξη της ενισχυμένης εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία.
Το μήνυμα προς τη Βρετανία
Το Bloomberg εκτιμά ότι η ελληνική εμπειρία αποδεικνύει πως ακόμη και χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος μπορούν να κινητοποιήσουν σημαντικούς επενδυτικούς πόρους χωρίς να αυξήσουν τον κρατικό δανεισμό.
Στην περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, σημειώνεται ότι εξακολουθεί να υπάρχει εκτεταμένη δημόσια περιουσία —από ακίνητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας έως υποδομές μεταφορών και περιουσιακά στοιχεία των τοπικών αρχών— η οποία παραμένει κατακερματισμένη και σε μεγάλο βαθμό υποαξιοποιημένη.
Η επαγγελματική διαχείριση αυτών των περιουσιακών στοιχείων, σύμφωνα με την ανάλυση, θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες πηγές χρηματοδότησης επενδύσεων χωρίς να υπονομεύσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας.
Το Bloomberg αναγνωρίζει πάντως ότι η Ελλάδα οδηγήθηκε σε αυτές τις μεταρρυθμίσεις υπό τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες της κρίσης χρέους και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αδυναμίες, όπως η μη ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και η ύπαρξη σημαντικών δημόσιων περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν εκτός του Growthfund.
Παρά τις επιμέρους εκκρεμότητες, το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η Ελλάδα απέδειξε πως ένας ισχυρός δημόσιος ισολογισμός μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο ανάπτυξης και επενδύσεων, ενισχύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη των αγορών. Το ερώτημα που τίθεται πλέον, καταλήγει το Bloomberg, είναι εάν η Βρετανία θα επιλέξει να ακολουθήσει έναν αντίστοιχο δρόμο πριν βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα δημοσιονομική κρίση.
