Σύμφωνα με το CNN, από τις 12:01 π.μ. της Παρασκευής, δεκάδες εμπορικοί εταίροι των Ηνωμένων Πολιτειών —από την Ευρώπη έως την Κίνα και την Ινδία— θα αντιμετωπίσουν νέους δασμούς ύψους 10% έως 12,5% στα προϊόντα που εξάγουν στις ΗΠΑ, σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR). Τα προϊόντα που εισάγονται από τις 60 χώρες που επηρεάζονται αντιπροσωπεύουν το 99,4% των αμερικανικών εισαγωγών, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση.
Η εφαρμογή των νέων μέτρων συμπίπτει χρονικά με τη λήξη του σχεδόν καθολικού δασμού 10% που είχε επιβάλει ο Τραμπ νωρίτερα φέτος, μετά την ήττα του στο Ανώτατο Δικαστήριο.
«Ο πρόεδρος δεν πρόκειται να επιτρέψει να υπονομευθούν η εμπορική του πολιτική και οι συνολικοί του στόχοι μόνο και μόνο επειδή ένα εργαλείο περιορίστηκε από δικαστική απόφαση ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο», δήλωσαν ανώτεροι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου σε ενημέρωση δημοσιογράφων την Πέμπτη, πριν από την επίσημη ανακοίνωση των μέτρων.
Σε ανακοίνωσή της την ίδια ημέρα, η Βραζιλία απέρριψε τον δασμό 12,5% στα προϊόντα της και επανέλαβε το αίτημά της για αμοιβαιότητα στις εμπορικές σχέσεις. Παράλληλα, σε βίντεο που ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο υπουργός Οικονομίας του Μεξικού δήλωσε ότι «δεν διαπιστώνουμε καμία αλλαγή στον πραγματικό δασμό που καταβάλλει σήμερα το Μεξικό».
Τα νέα μέτρα έρχονται έπειτα από πολύμηνη έρευνα του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ σχετικά με καταγγελίες για χρήση καταναγκαστικής εργασίας στην παραγωγή προϊόντων που εξάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και για την αποτυχία διαφόρων χωρών να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο.
Οι νέοι δασμοί αφορούν εισαγωγές από χώρες που προμηθεύουν σχεδόν το σύνολο των προϊόντων που αγοράζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες από το εξωτερικό. Ωστόσο, εξαιρέσεις προβλέπονται για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, καθώς και για αγαθά που δεν μπορούν να παραχθούν ή να προμηθευτούν από την εγχώρια αγορά, σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Όπως εξήγησαν οι ίδιοι, ο χρόνος εφαρμογής των νέων δασμών επιλέχθηκε ώστε να «αποφευχθεί η πολυπλοκότητα» που θα δημιουργούσε η παράλληλη επιβολή τους με τους ήδη ισχύοντες δασμούς 10%. Πρόσθεσαν ακόμη ότι οι επιχειρήσεις ζητούν εδώ και καιρό μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα στο πεδίο της εμπορικής πολιτικής.
Η στάση αυτή αποτελεί σημαντική μεταβολή σε σχέση με έναν χρόνο πριν, όταν οι επιχειρήσεις βρίσκονταν αντιμέτωπες με τις συνεχείς εναλλαγές στην πολιτική δασμών του Τραμπ. «Το μήνυμα που λάβαμε ξεκάθαρα είναι ότι οι επιχειρήσεις θέλουν να γνωρίζουν ποιον δασμό θα πληρώνουν», ανέφερε κυβερνητικός αξιωματούχος.
«Το βασικό μήνυμα που πρέπει να κρατήσουν όλοι είναι ότι ο πρόεδρος θα αξιοποιεί πάντοτε κάθε διαθέσιμο εργαλείο για να πετυχαίνει τους στόχους της εμπορικής του πολιτικής», πρόσθεσε.
Ορισμένες χώρες εξασφάλισαν χαμηλότερο δασμό 10% αντί για 12,5%, αφού έλαβαν μέτρα για την αντιμετώπιση των καταγγελιών περί καταναγκαστικής εργασίας. Ωστόσο, αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσαν ότι δεν είναι πεπεισμένοι πως οι συγκεκριμένες χώρες θα εξαλείψουν σύντομα το πρόβλημα και εμφανίστηκαν έτοιμοι να διατηρήσουν τους υψηλότερους δασμούς.
Η Αυστραλία, στην οποία θα επιβληθεί δασμός 12,5%, εξέφρασε την αντίθεσή της στο νέο μέτρο. Ο υπουργός Εμπορίου, Ντον Φάρελ, χαρακτήρισε την απόφαση της Ουάσιγκτον «εντελώς αδικαιολόγητη» και δήλωσε ότι η κυβέρνηση της Καμπέρας θα συνεχίσει να πιέζει τις Ηνωμένες Πολιτείες για την πλήρη κατάργηση των δασμών στα αυστραλιανά προϊόντα.
Ανάλογη ήταν και η αντίδραση της Βραζιλίας, η οποία χαρακτήρισε τους νέους δασμούς 12,5% «αυθαίρετους» και «αδικαιολόγητους».
Για τους περισσότερους Αμερικανούς καταναλωτές, οι αλλαγές δεν αναμένεται να οδηγήσουν άμεσα σε αυξήσεις τιμών, καθώς στην πράξη διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τους δασμούς που ήδη καταβάλλουν οι εισαγωγείς.
Ωστόσο, η κατάσταση ενδέχεται να αλλάξει τις επόμενες εβδομάδες και μήνες.
Σε εξέλιξη βρίσκονται και άλλες έρευνες που βασίζονται στην ίδια νομοθετική διάταξη, το Άρθρο 301 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974, η οποία χρησιμοποιείται για την επιβολή των νέων δασμών. Μία από αυτές εξετάζει τις καταγγελίες ότι μεγάλοι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ —μεταξύ των οποίων η Κίνα, το Μεξικό και η Ευρωπαϊκή Ένωση— συμβάλλουν στη δημιουργία υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας στη διεθνή μεταποίηση.
Σύμφωνα με ειδικούς στο διεθνές εμπόριο, οι δασμοί που επιβάλλονται βάσει του Άρθρου 301 θεωρούνται πιο ανθεκτικοί από νομικής πλευράς, καθώς έχουν επιβιώσει από προηγούμενες δικαστικές προσφυγές. Αντίθετα, το έκτακτο νομικό εργαλείο που χρησιμοποίησε ο Τραμπ τον περασμένο Απρίλιο για το ευρύ πρόγραμμα δασμών που ονόμασε «Ημέρα Απελευθέρωσης» δεν άντεξε στον δικαστικό έλεγχο. Επιπλέον, οι δασμοί του Άρθρου 301 μπορούν να παραμείνουν σε ισχύ επ' αόριστον.
Την ίδια ώρα, η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει και άλλους τρόπους για την αύξηση των δασμών στα σύνορα. Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε την επιβολή δασμού 50% σε ορισμένα καναδικά προϊόντα, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον επόμενο μήνα, βάσει διάταξης του νόμου Smoot-Hawley που δεν είχε εφαρμοστεί ποτέ στο παρελθόν.
