Το φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο στη Βόρεια Αμερική, μια διοργάνωση διάρκειας ενός μήνα που κατέρριψε κάθε ρεκόρ τηλεθέασης, προσέλευσης θεατών και εσόδων, φαινόταν να αποτελεί την κορύφωση της μακροχρόνιας προσπάθειας του ποδοσφαίρου να αξιοποιήσει τον τεράστιο πλούτο της αμερικανικής αγοράς.
Στην πραγματικότητα, όμως, το παγκόσμιο διοικητικό όργανο του ποδοσφαίρου μόλις ξεκινούσε.
Την Τρίτη, η FIFA παρουσίασε ένα εντυπωσιακό σχέδιο: να αποσχίσει τα εμπορικά δικαιώματα των δημοφιλέστερων διοργανώσεών της σε μια νέα ιδιωτική εταιρεία και να διαθέσει περίπου το 20% των μετοχών της σε επενδυτές, αποτιμώντας την επιχείρηση στα 20 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή προκάλεσε σφοδρή αντίδραση. Μετά από έκτακτη συνεδρίαση της ευρωπαϊκής ποδοσφαιρικής συνομοσπονδίας, οι ευρωπαϊκές χώρες ανακοίνωσαν ότι θα μποϊκοτάρουν όλες τις διοργανώσεις της FIFA, συμπεριλαμβανομένου του Μουντιάλ.
«Αυτό το μοντέλο δεν έχει θέση στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο», ανέφερε η UEFA μετά τη συνεδρίαση. «Το μέλλον του ποδοσφαίρου δεν μπορεί να καθορίζεται από τις προσδοκίες όσων έχουν ως πρώτη υποχρέωσή τους τη μεγιστοποίηση της οικονομικής απόδοσης. Ως αποτέλεσμα της σημερινής συζήτησης, καμία εθνική ομάδα-μέλος της UEFA δεν θα συμμετάσχει σε διοργανώσεις της FIFA όσο αυτές οι προτάσεις παραμένουν στο τραπέζι.»
Η FIFA υποστηρίζει ότι αυτός είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να αντλήσει ακόμη περισσότερα κεφάλαια, τα οποία θα αναδιανεμηθούν στις 211 εθνικές ομοσπονδίες-μέλη της, υποσχόμενη έως και 40 εκατομμύρια δολάρια επιπλέον χρηματοδότηση για καθεμία μέσα στην επόμενη τετραετία.
Για τον πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, το σχέδιο αποτελεί ακόμη μία ευκαιρία να ενισχύσει τους δεσμούς της οργάνωσης με τον κύκλο επιρροής του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Επικεφαλής της ομάδας των υποψήφιων επενδυτών είναι η εταιρεία Thrive Capital του Τζόσουα Κούσνερ, αδελφού του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Τραμπ και πρώην ανώτερου συμβούλου του.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει το σχέδιο, ο Τζόσουα Κούσνερ και ο Ινφαντίνο συζητούσαν αυτή την ιδέα ήδη από πέρυσι. Οι επαφές εντάθηκαν στις αρχές του 2026, όταν η FIFA ανέθεσε στην JPMorgan Chase να συμβάλει στο έργο, με ομάδες εργασίας στο Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. (Ο Τραμπ, σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεν εμπλέκεται άμεσα.)
Ωστόσο, μεγάλο μέρος του ποδοσφαιρικού κόσμου αιφνιδιάστηκε πλήρως από την ανακοίνωση του Ινφαντίνο, συμπεριλαμβανομένου του Συμβουλίου της FIFA και των ηπειρωτικών συνομοσπονδιών. «Ανησυχούμε βαθιά για την έλλειψη της προβλεπόμενης διαδικασίας», δήλωσε η Concacaf, η οποία εποπτεύει το ποδόσφαιρο στη Βόρεια και Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική.
Η FIFA σχεδίαζε να παρουσιάσει επίσημα το σχέδιο στα μέλη της αυτή την εβδομάδα, όμως οι πληροφορίες διέρρευσαν ήδη από τη Δευτέρα.
Ο λόγος στις ομοσπονδίες
Οι εθνικές ομοσπονδίες έχουν πλέον προθεσμία έως τις 19 Σεπτεμβρίου για να δηλώσουν αν στηρίζουν τη δημιουργία της νέας εταιρείας, που έχει λάβει την προσωρινή ονομασία FIFA Forward Enterprise, διαφορετικά κινδυνεύουν να χάσουν εκατομμύρια δολάρια από τις χρηματοδοτήσεις της FIFA.
Η UEFA, ο πιο έντονος επικριτής του Ινφαντίνο, δήλωσε κατηγορηματικά αντίθετη στο σχέδιο και συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση για να καθορίσει τη στάση της. Και τα 55 μέλη της, μεταξύ αυτών και η πρόσφατα παγκόσμια πρωταθλήτρια Ισπανία, συμφώνησαν να μποϊκοτάρουν όλες τις διοργανώσεις της FIFA.
«Ορισμένα πράγματα είναι απλώς πολύ σημαντικά για να πωληθούν», ανέφερε η UEFA. «Το Παγκόσμιο Κύπελλο ανήκει στο ποδόσφαιρο. Πάντα ανήκε και πάντα θα ανήκει. Και όσο η Ευρώπη έχει φωνή, δεν θα είναι ποτέ προς πώληση.»
Μεταξύ όσων αντιτάχθηκαν στο σχέδιο είναι ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Άντι Μπέρναμ, αλλά και ο πρώην πρόεδρος της FIFA Σεπ Μπλάτερ.
Όπως σημειώνει η Wall Street Journal, η τελευταία φορά που μια πρόταση στο ποδόσφαιρο προκάλεσε τόσο μεγάλη αναστάτωση ήταν το αποτυχημένο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Super League το 2021, το οποίο κατέρρευσε μέσα σε μόλις 48 ώρες μετά τις αντιδράσεις φιλάθλων και πολιτικών.
«Η στενή σχέση μεταξύ του προέδρου της FIFA και του προέδρου των ΗΠΑ έχει πλέον αποκτήσει οικονομική διάσταση που βλάπτει σοβαρά το ποδόσφαιρο», έγραψε ο Μπλάτερ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να πουλήσει το παιχνίδι μας.»
Ο Ινφαντίνο, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία της FIFA το 2016 μετά το μεγάλο σκάνδαλο διαφθοράς που συγκλόνισε την οργάνωση, έχει θέσει ως κορυφαία προτεραιότητα την αύξηση των εσόδων. Πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο εκτιμούσε ότι η διοργάνωση του 2026 θα απέφερε έσοδα-ρεκόρ ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τηλεοπτικά δικαιώματα, εισιτήρια και χορηγίες. Μέχρι τον τελικό της 19ης Ιουλίου μεταξύ Ισπανίας και Αργεντινής, είχε αναθεωρήσει την πρόβλεψή του στα 15 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Ινφαντίνο δεσμεύθηκε να αξιοποιήσει αυτά τα χρήματα για να αυξήσει τις χρηματοδοτήσεις προς τις εθνικές ομοσπονδίες για αναπτυξιακά έργα, μια πολιτική που τον έχει καταστήσει ιδιαίτερα δημοφιλή εκτός Ευρώπης, ιδίως καθώς ετοιμάζεται να διεκδικήσει τρίτη πλήρη θητεία στις εκλογές του επόμενου έτους. Αν επανεκλεγεί, θα παραμείνει στη θέση του έως το 2031, όταν τα όρια θητειών θα τον υποχρεώσουν να αποχωρήσει.
Η FIFA επιμένει ότι οι επενδυτές δεν θα λαμβάνουν μερίσματα και ότι ο μόνος τρόπος να αποκομίσουν κέρδος θα είναι μέσω μελλοντικής πώλησης των συμμετοχών τους. Παράλληλα, διαβεβαιώνει ότι δεν θα έχουν κανέναν λόγο στη διαμόρφωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου ή στις αγωνιστικές αποφάσεις, παρά το γεγονός ότι η ίδια είχε εμφανιστεί πρόθυμη να εξετάσει αίτημα του Τραμπ για επανεξέταση κόκκινης κάρτας που είχε δεχθεί Αμερικανός ποδοσφαιριστής κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ.
Η οργάνωση τονίζει ότι θα διατηρήσει την «αποκλειστική αρμοδιότητα για τη διακυβέρνηση του ποδοσφαίρου, τις διοργανώσεις, το διεθνές αγωνιστικό ημερολόγιο και όλες τις κανονιστικές και αθλητικές αποφάσεις».
Το κατά πόσο αυτή η εξουσία θα παραμείνει στα χέρια του Ινφαντίνο μένει να φανεί. Η αντίθεση που εκδηλώνεται στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική έχει αναζωπυρώσει τα σενάρια για την εμφάνιση αντιπάλου στις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους ως υποψηφίου διαμαρτυρίας, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί κανένα όνομα.
Προς το παρόν, ο Ινφαντίνο παραμένει ο μοναδικός υποψήφιος για την προεδρία της FIFA.
