Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι εχθροπραξίες είχαν προσωρινά ανασταλεί, πριν οι ΗΠΑ επαναλάβουν την εκστρατεία βομβαρδισμών και το Ιράν εξαπολύσει επιθέσεις σε στόχους στην περιοχή. Οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η ήδη επιβαρυμένη κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί τους επόμενους μήνες.
Παρότι οι νέες εξελίξεις μέχρι στιγμής δεν έχουν ανατρέψει τις προβλέψεις για την παγκόσμια ανάπτυξη το επόμενο έτος και το 2027, δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις για τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες, οι οποίες εδώ και χρόνια προσπαθούν χωρίς πλήρη επιτυχία να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στους στόχους τους.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Reuters, που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Ιουνίου έως τις 27 Ιουλίου, οι οικονομολόγοι αναθεώρησαν ανοδικά τις προβλέψεις πληθωρισμού για 39 από τις 50 μεγάλες οικονομίες παγκοσμίως σε σχέση με τον Απρίλιο, επικαλούμενοι κυρίως τις επιπτώσεις του πολέμου. Παράλληλα, μείωσαν τις εκτιμήσεις ανάπτυξης για 32 οικονομίες.
Για το επόμενο έτος, οι αναθεωρήσεις στον πληθωρισμό παρέμειναν έντονες, με 37 από τις 50 οικονομίες να εμφανίζουν υψηλότερες προβλέψεις, ενώ οι υποβαθμίσεις στις εκτιμήσεις ανάπτυξης περιορίστηκαν στις 21.
Η ενέργεια στο επίκεντρο των ανησυχιών
Οι συγκρούσεις σε μια περιοχή κρίσιμη για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου οδήγησαν τις τιμές του αργού πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι την περασμένη εβδομάδα. Παρά την αποκλιμάκωση μετά την προσωρινή παύση των αμερικανικών αεροπορικών επιθέσεων στο Ιράν, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πάνω από 20% υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
«Η αγορά και ορισμένοι συνάδελφοί μας πιθανότατα υποτιμούν τη διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων», δήλωσε ο Claudio Irigoyen, επικεφαλής παγκόσμιας οικονομικής έρευνας στη Bank of America Research, χαρακτηρίζοντας την αρχική επίδραση του πολέμου ως «ήπιο στασιμοπληθωριστικό σοκ».
Όπως σημείωσε, η πορεία του πληθωρισμού εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη του πολέμου στο Ιράν, καθώς «η τιμή του πετρελαίου μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται». «Θα φτάσει στα 120 ή στα 150 δολάρια; Κανείς δεν γνωρίζει. Όμως δεν θεωρώ πιθανή μια σημαντική μείωση των τιμών του πετρελαίου», ανέφερε.
Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν στις 17 από τις 21 ανεπτυγμένες οικονομίες που εξετάστηκαν, με τις μεγαλύτερες αναθεωρήσεις να αφορούν ευρωπαϊκές χώρες, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις οι αλλαγές ήταν περιορισμένες.
Παράλληλα, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, οι οποίες επηρεάζονται από τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό, εκπέμπουν προειδοποιητικά σημάδια. Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου κινείται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις τρεις μειώσεις επιτοκίων που έχουν προηγηθεί.
Η «μεγάλη διαφορά» στην ανάπτυξη
Οι τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, στηρίζουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομιών και έχουν συμβάλει στη διατήρηση σταθερών των παγκόσμιων προβλέψεων ανάπτυξης.
Η διάμεση εκτίμηση των οικονομολόγων προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 2,9% για φέτος και 3,1% για το 2027, αμετάβλητη σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του Απριλίου.
«Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε πού θα βρισκόταν η παγκόσμια οικονομία χωρίς αυτό το κύμα επενδύσεων των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στην τεχνητή νοημοσύνη. Πιθανότατα θα μιλούσαμε για μια πολύ πιο αδύναμη οικονομία, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά παγκοσμίως», δήλωσε ο Douglas Porter, επικεφαλής οικονομολόγος της BMO Capital Markets.
Οι προβλέψεις ανάπτυξης για τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, τις ΗΠΑ και την Κίνα, παρέμειναν αμετάβλητες, στο 2,2% και 4,6% αντίστοιχα.
Η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, που επωφελούνται από την έκρηξη επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, παρουσίασαν τις μεγαλύτερες αναβαθμίσεις στις προβλέψεις ανάπτυξης για το 2026.
«Ένα θετικό στοιχείο για πολλές ασιατικές οικονομίες, ιδιαίτερα για τη Νότια Κορέα και την Ταϊβάν, είναι οι επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε ο Frederic Neumann, επικεφαλής οικονομολόγος Ασίας στη HSBC.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι πίσω από την εικόνα αυτή η οικονομική βάση είναι πιο εύθραυστη, καθώς μεγάλο μέρος της δραστηριότητας στηρίζεται στην άνθηση του υλικού τεχνητής νοημοσύνης, η οποία ωφελεί λίγους κλάδους και καλύπτει τη στασιμότητα σε άλλους τομείς.
Πιέσεις σε Μέση Ανατολή και Ευρωζώνη
Σχεδόν όλες οι υπόλοιπες οικονομίες έλαβαν υποβάθμιση στις προβλέψεις ανάπτυξης για το 2026, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να αφορούν το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, οι οποίες έχουν πληγεί άμεσα από τη σύγκρουση στην περιοχή.
Οι οικονομίες αυτές αναμένεται να ανακάμψουν το 2027.
Για την οικονομία της Ευρωζώνης, οι οικονομολόγοι προβλέπουν ανάπτυξη μόλις 0,5% το 2026, σχεδόν το μισό από το 0,9% που εκτιμούσαν τον Απρίλιο. Ωστόσο, η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί στο 1,2% το 2027.
Η νέα εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, με τον πληθωρισμό, την ενέργεια και τις γεωπολιτικές εντάσεις να αποτελούν τους βασικούς παράγοντες κινδύνου.
