Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η κυβέρνησή του είχε «πολύ καλές συνομιλίες» με το Ιράν κατά τη διάρκεια ολοήμερων διαπραγματεύσεων την Τρίτη, ενισχύοντας τις προσδοκίες ότι η πεντάμηνη σύγκρουση μπορεί να πλησιάζει στο τέλος της.
Η αισιοδοξία αυτή επηρέασε άμεσα τις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν, ενώ τα χρηματιστήρια στην Ασία κινήθηκαν ανοδικά, μετά και τα νέα ιστορικά υψηλά που κατέγραψε η Wall Street, καθώς οι επενδυτές εκτιμούν ότι επίκειται συμφωνία για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα αποκλεισμένα Στενά του Ορμούζ.
«Είχαν διαπραγματεύσεις που κράτησαν όλη την ημέρα», δήλωσε ο Τραμπ στην εκπομπή "@ Night" του Fox News. «Τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν πολύ σύντομα. Αν όμως το Ιράν υπαναχωρήσει ξανά, θα δεχθεί πολύ ισχυρό πλήγμα», προειδοποίησε.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα απειλήσει την Τεχεράνη με μαζικά στρατιωτικά πλήγματα σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, ενώ κατά διαστήματα εμφανίζεται αισιόδοξος για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν οδηγήσει σε οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με το Axios, που επικαλείται δύο περιφερειακές πηγές και έναν Αμερικανό αξιωματούχο, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν βρίσκονται πολύ κοντά σε μια προσωρινή συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, με τη συναίνεση του Ομάν, το οποίο ελέγχει μέρος της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει την ανακοίνωση της συμφωνίας ακόμη και μέσα στην Τετάρτη.
Ωστόσο, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα καλά πληροφορημένη πηγή, μετέδωσαν ότι οποιαδήποτε συμφωνία με το Ομάν θα καθυστερήσει όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να απειλούν το Ιράν.
Πρόοδος στις διαπραγματεύσεις, αλλά και σημαντικές εκκρεμότητες
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη πετύχει τους βασικούς στόχους που είχε θέσει με την έναρξη της σύγκρουσης: την αποδόμηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τον περιορισμό της στρατιωτικής του επιρροής στην περιοχή και τη δημιουργία συνθηκών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αλλαγή του πολιτικού καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Το Ιράν έχει περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να εφαρμόζει αποκλεισμό σε πλοία και λιμάνια που συνδέονται με την Τεχεράνη.
Νωρίτερα, το Κατάρ έκανε λόγο για πρόοδο στις προσπάθειες διαμεσολάβησης, παρά το γεγονός ότι το Ιράν είχε προηγουμένως διαψεύσει πως βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις.
Ο Τραμπ και ο εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, συζήτησαν τηλεφωνικά τις προσπάθειες γεφύρωσης των διαφορών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με στόχο τη διαμόρφωση μιας πιο μόνιμης συμφωνίας.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν για τη διέλευση από τα Στενά εξελίσσονται θετικά και επικεντρώνονται στη δημιουργία ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων, με σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα και την εθνική ασφάλεια τόσο του Ιράν όσο και του Ομάν.
Η διαμάχη για τον έλεγχο των Στενών
Η Τεχεράνη διεκδικεί εδώ και χρόνια συνδιαχείριση των Στενών του Ορμούζ με το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στην απέναντι ακτή. Ωστόσο, απέρριψε την προηγούμενη εβδομάδα πρόταση του Ομάν που προέβλεπε κοινή εποπτεία της θαλάσσιας οδού και την είσπραξη προαιρετικών τελών από τα διερχόμενα πλοία.
Την ίδια στιγμή, οι φιλοϊρανικές δυνάμεις των Χούθι στην Υεμένη συνεχίζουν τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, περιορίζοντας περαιτέρω τις εξαγωγικές οδούς πετρελαίου. Πρόσφατη επίθεση σε πλοίο με σημαία Ινδίας κοντά στην Υεμένη προκάλεσε τη βύθισή του, χωρίς ωστόσο να υπάρξουν απώλειες, καθώς και οι 14 ναυτικοί διασώθηκαν.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό του ΟΗΕ, από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου έχουν σημειωθεί τουλάχιστον 64 περιστατικά στα Στενά του Ορμούζ, με αποτέλεσμα τον θάνατο 17 ναυτικών.
Παράλληλα, το Ιράν αναφέρει ότι περισσότεροι από 3.400 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων στις 28 Φεβρουαρίου. Από την αμερικανική πλευρά έχουν αναφερθεί 18 νεκροί στρατιωτικοί.
