Σύμφωνα με το POLITICO, στο πλαίσιο της Πράξης για την Προσιτή Στέγαση (Affordable Housing Act) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία αναμένεται να εγκριθεί την Τετάρτη (9/9), κανόνες που θα ισχύουν σε ολόκληρη την ΕΕ θα καθορίζουν κατά πόσο μια περιοχή αντιμετωπίζει στεγαστική πίεση, ενώ οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές θα αποκτήσουν νομική κάλυψη για να εφαρμόζουν στοχευμένα μέτρα με στόχο την αντιμετώπιση των ελλείψεων κατοικιών.

«Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν αποτελούν την αιτία της στεγαστικής κρίσης στην Ευρώπη», δήλωσε στο POLITICO ο επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν. «Ωστόσο, είναι απολύτως σαφές ότι σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε κάποιες από τις μεγαλύτερες πόλεις μας, επιδεινώνουν το πρόβλημα».

Ενώ οι καταχωρημένες βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιστοιχούν επίσημα μόλις στο περίπου 1,2% του συνολικού αποθέματος κατοικιών της ΕΕ, σε τουριστικούς προορισμούς όπως το Πόρτο, αλλά και σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, μπορούν να αντιστοιχούν έως και στο 20% των κατοικιών.

Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων AirDNA, πέρυσι υπήρχαν περίπου 60.000 ενεργές καταχωρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης στο Παρίσι, ενώ οι καταχωρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης αντιστοιχούσαν σε σχεδόν 40% του διαθέσιμου αποθέματος προς ενοικίαση στο κέντρο του Πόρτο και έως και στο 56% του αποθέματος μακροχρόνιας μίσθωσης σε ορισμένες συνοικίες της Μαδρίτης.

«Όταν χιλιάδες κατοικίες αποσύρονται από την αγορά κατοικίας σε μια πόλη που ήδη αντιμετωπίζει στεγαστική πίεση, δεν μπορούμε να προσποιούμαστε ότι αυτό δεν έχει καμία επίπτωση στην οικονομική προσιτότητα και τη διαθεσιμότητα κατοικιών», δήλωσε ο Γιόργκενσεν. «Οι άνθρωποι θα πρέπει να μπορούν να αντέξουν οικονομικά να ζουν και να παραμένουν στις κοινότητες που αποκαλούν σπίτι τους».

Πρώτα οι άνθρωποι, όχι το κέρδος

Σε αυτό το φόντο λοιπόν, είναι πολλές οι πόλεις που προσπαθούν ήδη να αντιμετωπίσουν το ζήτημα των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το POLITICO, η Βαρκελώνη σχεδιάζει να καταργήσει σταδιακά περίπου 10.000 αδειοδοτημένα τουριστικά διαμερίσματα έως το 2028, ενώ το Άμστερνταμ, η Φλωρεντία και το Παρίσι έχουν θεσπίσει συστήματα αδειοδότησης, ανώτατα όρια στις μισθώσεις ή περιορισμούς στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες έχουν συχνά προκαλέσει μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες. Ιδιοκτήτες κατοικιών και φορείς του τουρισμού προσέφυγαν κατά της Φλωρεντίας για τους περιορισμούς που επέβαλε, ενώ η Airbnb αμφισβήτησε πρόστιμο ύψους 64 εκατ. ευρώ που επέβαλε η Ισπανία, αφού οι αρχές διαπίστωσαν ότι η πλατφόρμα περιλάμβανε παράνομες καταχωρήσεις. Παρότι και στις δύο περιπτώσεις οι προσφυγές δεν ευδοκίμησαν, οι δικαστικές διαδικασίες κράτησαν τις τοπικές αρχές απασχολημένες με τις δικαστικές αυτές υποθέσεις.

Σε αυτό το φόντο, ο Γιόργκενσεν δήλωσε ότι η νέα νομοθεσία θα «δίνει τη δυνατότητα στις τοπικές αρχές που επιθυμούν να αναλάβουν δράση να το κάνουν με τρόπο αποτελεσματικό και χωρίς να εκτίθενται σε κινδύνους δικαστικών προσφυγών». Ο επίτροπος απέρριψε τους ισχυρισμούς του κλάδου ότι οι περιορισμοί θα μπορούσαν να πλήξουν τις οικονομίες που εξαρτώνται από τον τουρισμό, καθώς και τους ιδιοκτήτες που βασίζονται στα έσοδα από τις μισθώσεις, επιμένοντας ότι «η στέγαση είναι δικαίωμα και όχι απλώς ένα εμπόρευμα» και ότι «οι άνθρωποι πρέπει να έρχονται πριν από το κέρδος».

Κατ' επέκταση, απέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς του κλάδου ότι η Επιτροπή υπερβαίνει τις αρμοδιότητές της νομοθετώντας για τη στέγαση, έναν τομέα στον οποίο η ΕΕ διαθέτει περιορισμένες άμεσες αρμοδιότητες. Ο Γιόργκενσεν επισήμανε ότι, βάσει των νέων σχεδίων, οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές θα αποφασίζουν ποιες περιοχές αντιμετωπίζουν στεγαστική πίεση και εάν και με ποιον τρόπο θα παρέμβουν.

«Ο στόχος δεν είναι να επιβληθούν περιορισμοί από τις Βρυξέλλες», δήλωσε. «Όμως η οικονομική προσιτότητα της στέγασης αποτελεί μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις της Ευρώπης και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν μπορούν να κλείνουν τα μάτια στα πολύ συγκεκριμένα καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες μας».

«Εάν αποτύχουμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση, κινδυνεύουμε να χάσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών μας στους δημοκρατικούς θεσμούς», πρόσθεσε. «Και αυτό θα οδηγούσε στην άνοδο των εξτρεμιστικών πολιτικών δυνάμεων».

Να σημειωθεί ότι η επίμαχη νομοθεσία έρχεται σχεδόν έναν χρόνο αφότου η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε την έλλειψη κατοικιών στην ΕΕ «κοινωνική κρίση» και δεσμεύτηκε να αναλάβει δράση.

Ο Γιόργκενσεν δήλωσε ότι η νέα πράξη αποτελεί ένα «σημαντικό βήμα για τη στήριξη των πόλεων, των περιφερειών και των χωρών που θέλουν να δώσουν άμεσες λύσεις στις περιοχές και στους ανθρώπους που πλήττονται περισσότερο», αλλά τόνισε ότι δεν αποτελεί πανάκεια.

«Η στεγαστική κρίση είναι ένα σύνθετο ζήτημα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ εξακολουθεί να χρειάζεται να «δράσει σε θέματα επενδύσεων, απλοποίησης των κανόνων, προσφοράς κατοικιών και πιέσεων στο υφιστάμενο στεγαστικό απόθεμα».