«Η γραφειοκρατία έχει διπλό αντίκτυπο: δεσμεύει προσωπικό που θα μπορούσε να απασχολείται σε άλλες δραστηριότητες και ταυτόχρονα περιορίζει τις επενδύσεις, καθώς αυτές παύουν να είναι οικονομικά βιώσιμες όταν συνυπολογίζεται το κόστος των εγκρίσεων και της τεκμηρίωσης», δηλώνει ο Klaus Wohlrabe, επικεφαλής των ερευνών του ifo. «Η δεύτερη αυτή επίδραση είναι πιο δαπανηρή και δεν αποτυπώνεται στα στατιστικά στοιχεία, επειδή το έργο τελικά δεν ξεκινά ποτέ».

Οι αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό (33%) είναι εκείνοι που αναφέρουν λιγότερο συχνά τη γραφειοκρατία ως πρόβλημα, ενώ ακολουθούν οι πολύ μικρές επιχειρήσεις με λιγότερους από δέκα εργαζομένους (41%). Οι διαφορές μεταξύ των μεγάλων (59%), των μεσαίων (58%) και των μικρών επιχειρήσεων (50%) είναι περιορισμένες.

«Κάθε επιχείρηση που απασχολεί εργαζομένους, λειτουργεί εγκαταστάσεις και εξάγει προϊόντα υπόκειται ταυτόχρονα σε πολλαπλά ρυθμιστικά πλαίσια — από την εργατική νομοθεσία και τις υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων έως την προστασία των δεδομένων», σημειώνει ο Wohlrabe. «Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εξαιρούνται από πολλές από αυτές τις υποχρεώσεις. Μόλις μια επιχείρηση ξεπεράσει ένα ορισμένο μέγεθος, σχεδόν όλες εφαρμόζονται ταυτόχρονα».

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των επιμέρους κλάδων της οικονομίας. Στη μεταποίηση, το 39% των επιχειρήσεων αναφέρει το ενεργειακό κόστος ως πρόβλημα που επηρεάζει την επιχειρηματική δραστηριότητα στη χώρα, έναντι μόλις 17% στον τομέα των υπηρεσιών. Οι επιχειρήσεις στον κατασκευαστικό κλάδο επισημαίνουν συχνότερα από τον μέσο όρο την έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού (29%) και τις χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης (13%). Στο εμπόριο, βασική ανησυχία αποτελεί η χαμηλή ζήτηση: το 25% αναφέρει τη γενικότερη οικονομική κατάσταση και την κατάσταση των παραγγελιών, ποσοστό υψηλότερο από οποιονδήποτε άλλο κλάδο.

Οι αυτοαπασχολούμενοι έχουν διαφορετικές προτεραιότητες σε σχέση με τις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό. Αναφέρουν πολύ συχνότερα την αβεβαιότητα και την έλλειψη προβλεψιμότητας (21%), καθώς και τους φόρους και τις εισφορές (17%), ενώ σχεδόν ποτέ δεν αναφέρουν το κόστος εργασίας ή την έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.

Άλλα ζητήματα που αναφέρονται συχνά από τις επιχειρήσεις συνολικά είναι η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού (17%), το πολιτικό περιβάλλον (16%), οι φόροι και οι εισφορές (13%) και η έλλειψη βεβαιότητας ως προς τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό (13%).