Πρόκειται για τον Αλισέρ Ουσμάνοφ και τον Μιχαήλ Φρίντμαν, οι οποίοι βρίσκονταν υπό καθεστώς ευρωπαϊκών κυρώσεων από το 2022. Η συμφωνία προβλέπει την ανανέωση των περιοριστικών μέτρων για περίπου 3.000 πρόσωπα και οντότητες για 36 μήνες, αντί της συνήθους εξάμηνης ανανέωσης.

Η εξέλιξη ήρθε μετά από μια ιδιαίτερα δύσκολη διαπραγμάτευση μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς για την ανανέωση των συγκεκριμένων κυρώσεων απαιτείται ομοφωνία. Η Λετονία είχε αρχικά εκφράσει την αντίθεσή της στην αφαίρεση των δύο επιχειρηματιών από τη λίστα, προτού τελικά αρθεί το αδιέξοδο και επιτευχθεί η συμφωνία.

Η περίπτωση Ουσμάνοφ και η γαλλική πρωτοβουλία

Η υπόθεση του Αλισέρ Ουσμάνοφ βρέθηκε στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων, μετά την απόφαση της Γαλλίας να υποστηρίξει την αφαίρεσή του από τη λίστα των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Το Παρίσι επικαλέστηκε λόγους που συνδέονται με εθνικά συμφέροντα και ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Η γαλλική πρωτοβουλία προκάλεσε αντιδράσεις σε άλλα κράτη-μέλη, καθώς συνδέθηκε από ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές με διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση δύο Γάλλων υπηκόων που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν.

Η Λετονία είχε αντιταχθεί στην προτεινόμενη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι η τριετής παράταση των κυρώσεων δεν θα έπρεπε να συνδέεται με την αφαίρεση των δύο προσώπων από τη λίστα.

Η περίπτωση Φρίντμαν

Παράλληλα, το Λουξεμβούργο είχε ζητήσει την αφαίρεση του Μιχαήλ Φρίντμαν από τη λίστα των κυρώσεων.

Ο Ρώσος επιχειρηματίας έχει προσφύγει νομικά κατά του Λουξεμβούργου, διεκδικώντας αποζημίωση ύψους περίπου 16 δισ. δολαρίων, γεγονός που αποτέλεσε μέρος του ευρύτερου πλαισίου των διαπραγματεύσεων γύρω από την υπόθεσή του.

Ο Φρίντμαν και ο Ουσμάνοφ είχαν ενταχθεί στο καθεστώς των ευρωπαϊκών κυρώσεων μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.

Αλλαγή στη διάρκεια των κυρώσεων

Η συμφωνία σηματοδοτεί επίσης αλλαγή στον τρόπο ανανέωσης των συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων. Μέχρι σήμερα, οι κυρώσεις σε βάρος προσώπων και οντοτήτων ανανεώνονταν συνήθως κάθε έξι μήνες και η παράτασή τους απαιτούσε ομόφωνη απόφαση των 27 κρατών-μελών.

Με τη νέα συμφωνία, τα μέτρα για περίπου 3.000 πρόσωπα και οντότητες θα παραμείνουν σε ισχύ για τρία χρόνια. Η επιλογή αυτή αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στο να περιοριστεί ο κίνδυνος επαναλαμβανόμενων αδιεξόδων στις εξαμηνιαίες ανανεώσεις.

Η συμφωνία των απεσταλμένων πρέπει να ολοκληρωθεί μέσω της προβλεπόμενης γραπτής διαδικασίας για την τυπική υιοθέτησή της.