Σύμφωνα με την έρευνα, τα αποθέματα νερού για την Αττική δέχονται πολύ μεγάλη πίεση λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας των τελευταίων χρόνων. Άλλοι παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση είναι η χαμηλή χιονοκάλυψη, οι υψηλές θερμοκρασίας και οι λίγες βροχές. Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε δραματική μείωση της διαθέσιμης ποσότητας νερού στους βασικούς ταμιευτήρες της Αττικής.
Πιο αναλυτικά, ο Μόρνος είναι η κύρια πηγή ύδρευσης, εξυπηρετώντας τη μεγαλύτερη κατανάλωση, ενώ ο Εύηνος ενισχύει τον Μόρνο μέσω της σήραγγας Ευήνου-Μόρνου, λειτουργώντας ως μεταβατικός ταμιευτήρας. Τέλος, η λίμνη Υλίκη και ο Μαραθώνας λειτουργούν συμπληρωματικά.
Η πληρότητα των ταμιευτήρων υποχωρεί – Οι κίνδυνοι αυξάνονται
Η έρευνα – η οποία βασίστηκε σε δορυφορικά δεδομένα από το 1984 και κλιματικά στοιχεία 75 ετών – δείχνει ότι τα αποθέματα έχουν υποδιπλασιαστεί από το 2022 μέχρι σήμερα.
Ειδικότερα, η λίμνη του Μόρνου έχει χάσει σχεδόν το 35-40% της επιφάνειάς της σε σχέση με την πλήρη κατάκλιση του 2022 και βρίσκεται πλέον στο δεύτερο χαμηλότερο σημείο από τη δημιουργία της, με μοναδική χειρότερη περίοδο το 2008.
Ακόμη, παρά τη σχετική βελτίωση του δείκτη βροχόπτωσης το 2025, η ποσότητα αποθηκευμένου νερού μειώθηκε κατά 10% σε σχέση με το 2024.
Η λίμνη του Ευήνου, από την άλλη, παρόλο που έχει μικρότερο όγκο αποθήκευσης, παρουσιάζει ακόμη εντονότερη υδρολογική πίεση. Τον Μάιο του 2025, η επιφάνειά της ήταν μόλις 2,30 km², ενώ σε πλήρη υπερχείλιση φτάνει τα 3,6 km². Η πληρότητα του ταμιευτήρα αγγίζει μόλις το 60%.
Ανάμεσα στους βασικούς παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση, εκτός από την ξηρασία, τις μειωμένες βροχές και τις υψηλές θερμοκρασίες, συγκαταλέγονται και (α) η αύξηση της κατανάλωσης λόγω του τουρισμού και της γεωργίας, αλλά και (β) η χρήση παλαιών και μη αποδοτικών υποδομών ύδρευσης.
Σύμφωνα με διεθνή έκθεση του World Resources Institute, η χώρα κατατάσσεται στην 19η θέση παγκοσμίως σε επίπεδο κινδύνου λειψυδρίας.
Η επιστημονική ομάδα του ΙΑΑΔΕΤ – ΕΑΑ τονίζει ότι η πίεση στους ταμιευτήρες Μόρνου και Ευήνου απαιτεί άμεση λήψη μέτρων από τους αρμόδιους φορείς αλλά και ενημέρωση των πολιτών για την ορθή χρήση του νερού, αλλιώς η Αθήνα ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρό πρόβλημα μέσα στα επόμενα χρόνια.
Η διαχείριση νερού δοκιμάζει ολόκληρη την Ευρώπη
Μάλιστα, πρόσφατη ανακοίνωση της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την «Ανθεκτικότητα στο Νερό» επιβεβαιώνει την κρισιμότητα της κατάστασης και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον, προβλέποντας ότι η προσφορά νερού ολοένα και θα μειώνεται, ενώ οι απαιτήσεις για νερό, με βάση το μοντέλο κατανάλωσης, θα αυξάνονται.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), στη γηραιά ήπειρο αναμένεται διπλασιασμός της ζήτησης νερού έως το 2050, γεγονός που θα οδηγήσει σε σοβαρές ελλείψεις στο μέλλον.
Η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας αυξανόμενης υδατικής κρίσης – μιας κρίσης που απειλεί τη βιομηχανία, τη γεωργία, τα οικοσυστήματα και την πρόσβαση των πολιτών στο νερό», δήλωσε πρόσφατα στην Deutsche Welle ο Λοΐκ Σαρπαντιέ, στέλεχος του Water Europe, που προωθεί την τεχνολογία διαχείρισης νερού.
Ακραία κύματα καύσωνα και παρατεταμένες περίοδοι ξηρασίας, φαινόμενα που άλλοτε ήταν σπάνια στην Ευρώπη, εξελίσσονται πλέον σε ετήσιο πρόβλημα σε πολλές περιοχές.
Η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη καθώς και η περιοχή της Μεσογείου πλήττονται περισσότερο από τη θερμική καταπόνηση και τη μείωση των υδάτινων αποθεμάτων, σύμφωνα με δεδομένα της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής Copernicus της Ε.Ε.
Μάλιστα, στην Ανατολική Ευρώπη αρχίζουν να εμφανίζονται επιπτώσεις στη βλάστηση. Παράλληλα, σύμφωνα με τις εποχικές προβλέψεις, το φετινό καλοκαίρι θα είναι πολύ θερμό – περισσότερο από το συνηθισμένο – με ξηρές συνθήκες από τη Μεγάλη Βρετανία μέχρι και τη Μαύρη Θάλασσα
Το τρίπτυχο λύσεων της ΕΥΔΑΠ
Ο Γιώργος Στεργίου, πρόεδρος του ΔΣ της ΕΥΔΑΠ, είπε στο ΑΠΕ ότι η ΕΥΔΑΠ, σε συνεργασία με την πολιτεία μελετά λύσεις για το πρόβλημα της υδροδότησης του λεκανοπεδίου, χωρίς να επιβαρυνθούν άλλες περιοχές της Ελλάδας. Στο επίκεντρο έχει τεθεί, σύμφωνα με τον κ. Στεργίου, η ενίσχυση του συστήματος του Ευήνου και του Μόρνου από παραποτάμους του Αχελώου, οι αφαλατώσεις μεγάλης κλίμακας και η επαναχρησιμοποίηση του νερού.
Πάντως, ο κ. Στεργίου σημειώνει ότι δεν θα πρέπει οι δρομολογημένες παρεμβάσεις να προκαλούν εφησυχασμό, αφού εάν δεν αλλάξει η στάση ως προς την κατανάλωση, που συχνά αγγίζει τα όρια της σπατάλης, δεν πρόκειται να λυθεί επιτυχώς το πρόβλημα.
Τέλος, να σημειωθεί ότι η Ευρώπη έχει θέσει στόχο συνολικής μείωσης κατά 10% της κατανάλωσης νερού ακόμα και σε περιοχές που δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Ο κ. Στεργίου σημειώνει ότι στόχος της ΕΥΔΑΠ είναι να πρωταγωνιστήσει στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς – αν δημιουργηθεί στην Αττική ένα ανθεκτικό μοντέλο στις μεταβολές του κλίματος και στον χρόνο, χωρίς επιπτώσεις στην ποιότητα της ζωής.
