Μισθωτοί και συνταξιούχοι: Ένας δυσμενής λόγος
Η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους διαμορφώνεται σήμερα στο 1,7 προς 1, πολύ κάτω από το ελάχιστο απαιτούμενο όριο βιωσιμότητας του 4 προς 1.
Ευρωπαϊκοί δείκτες: Το βάρος της γήρανσης
Σύμφωνα με την τελευταία Έκθεση Γήρανσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ageing Report 2024), η Ελλάδα έχει δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων 39 (έναντι 36,1 στην Ε.Ε.), ενώ ο οικονομικός δείκτης εξάρτησης φτάνει το 56,2, πολύ υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (45,7). Μέχρι το 2030, η εξάρτηση αυτή προβλέπεται να παραμείνει υψηλή, παρά τις όποιες επιμέρους προσαρμογές.
Πληθυσμιακές απώλειες σε βάθος χρόνου
Από το 2008 έως το 2025, ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε κατά περίπου 720.000 άτομα (8,5%), με τον ρυθμό κάμψης να επιβραδύνεται ελαφρώς τα τελευταία χρόνια, όπως σημειώνει ο Ι. Χολέζας από το ΚΕΠΕ. Το 2024, η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στις ηλικίες 30–44 ετών (κατά 78.300 άτομα), ενώ αυξήθηκαν οι ηλικίες 15–19 και 65+.
Ηλικιακές και φυλετικές διαφοροποιήσεις
Η μείωση επηρέασε περισσότερο τις γυναίκες, ενώ στους εφήβους (15–19 ετών) οι γυναίκες αυξήθηκαν σχεδόν κατά 10%. Συνολικά, από το 2008, ο πληθυσμός άνω των 15 ετών μειώθηκε κατά 425.000 άτομα, με τις ηλικιακές ομάδες 20–44 να καταγράφουν τις μεγαλύτερες απώλειες.
Δυσοίωνες προβλέψεις για το 2030
Η Ε.Ε. εκτιμά πως ο συνολικός πληθυσμός της χώρας θα υποχωρήσει στα 10 εκατομμύρια μέχρι το 2030, σημειώνοντας μείωση άνω του 4% σε σύγκριση με το 2022.
Γήρανση, θνησιμότητα και η πρόκληση του ασφαλιστικού
Η αυξανόμενη γήρανση σημαίνει και περισσότερους θανάτους στο μέλλον, παρότι το προσδόκιμο ζωής ενισχύεται. Αυτό αναμένεται να προκαλέσει νέες πιέσεις στο ασφαλιστικό και να οδηγήσει σε μέτρα όπως καθυστερημένη συνταξιοδότηση ή αύξηση της συμμετοχής ευάλωτων ομάδων στην εργασία (νέοι, γυναίκες, ΑμεΑ).
Μετανάστευση: Παρά τα προβλήματα, το ισοζύγιο θετικό
Παρότι γίνεται συχνά λόγος για "brain drain", οι καθαρές μεταναστευτικές ροές παραμένουν θετικές — με εξαίρεση κάποιες περιόδους, όπως τα χρόνια 2010–2015 και το 2021.
Σημεία βελτίωσης
Το ποσοστό των ατόμων χωρίς ελληνική υπηκοότητα έχει μειωθεί στο 3% (από 6,5% το 2008), ενώ η συμμετοχή των πτυχιούχων στην κοινωνία έχει αυξηθεί στο 40,2% — ένδειξη ενίσχυσης του μορφωτικού επιπέδου, αν και αυτό επηρεάζεται επίσης από τις μεταναστευτικές ροές.
