Παράλληλα, παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου τόσο η προθεσμία καθαρισμού οικοπέδων όσο και η υποβολή της σχετικής δήλωσης. Οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου και να διατηρούν τους χώρους καθαρούς καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, το νέο χρονοδιάγραμμα παρέχει επαρκή χρόνο συμμόρφωσης και διευκολύνει τον καλύτερο προγραμματισμό των ελέγχων.
Κομβικής σημασίας αλλαγή αποτελεί η «καθετοποίηση της διαδικασίας» και η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων. Οι δήμοι αναλαμβάνουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών, τη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων και, όπου διαπιστώνεται παράβαση, τη δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, θα πραγματοποιεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις, ενημερώνοντας ταυτόχρονα τους δήμους για την αποκατάσταση των παραβάσεων.
Στο σκέλος των κυρώσεων, το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση, διαχωρίζοντας τη μη υποβολή δήλωσης από τον ουσιαστικό μη καθαρισμό. Τα πρόστιμα καθορίζονται πλέον με κατώτατα και ανώτατα όρια, ώστε να αποφεύγονται δυσανάλογες επιβαρύνσεις. Για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ, ενώ για τη μη υποβολή δήλωσης, εφόσον έχει γίνει καθαρισμός, το πρόστιμο ορίζεται στα 100 ευρώ. Παρέχεται επίσης η δυνατότητα μείωσης του προστίμου σε περίπτωση άμεσης συμμόρφωσης.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη μηχανισμούς ταχείας παρέμβασης σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου πυρκαγιάς, καθώς και ειδική μέριμνα για πολίτες που αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες, προκειμένου να αποφευχθεί ο ψηφιακός αποκλεισμός.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, κατά τη δημόσια διαβούλευση ελήφθησαν υπόψη οι παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ, με στόχο τη σαφήνεια ως προς τους υπόχρεους – στους οποίους περιλαμβάνονται και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου – αλλά και την αποφυγή άδικων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη συμμορφωθεί ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες.
Συνολικά, η νέα ρύθμιση επιχειρεί να περάσει από ένα καθεστώς αποσπασματικής εφαρμογής σε ένα οργανωμένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και ενεργό σύστημα πρόληψης, με στόχο οι καθαρισμοί οικοπέδων να αποτελέσουν σταθερή και ουσιαστική υποχρέωση σε εθνικό επίπεδο.
