Από την έναρξη της επεξεργασίας του στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή έως και τη συζήτηση στην Ολομέλεια, ο όρος «υποθέσεις διαφθοράς» που περιλαμβάνεται στον τίτλο του νομοσχεδίου αποτέλεσε σημείο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, με την αντιπολίτευση να ασκεί συνολική κριτική για την εικόνα διαφθοράς στη χώρα.
Η θέση του υπουργείου Δικαιοσύνης
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, η δημιουργία του Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου αποσκοπεί στη συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση της πορείας των υποθέσεων διαφθοράς. Το Μητρώο θα συλλέγει μη προσωποποιημένα δεδομένα, με στόχο να διασφαλίζεται ότι οι σχετικές διαδικασίες εξελίσσονται χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις από τις αρμόδιες αρχές.
Όπως επισημαίνεται, η σύσταση του Μητρώου ευθυγραμμίζεται και με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο των ετήσιων εκθέσεων για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα, που ζητούν τη δημιουργία αξιόπιστου ιστορικού επιδόσεων όσον αφορά τις διώξεις και τις τελεσίδικες αποφάσεις, ιδίως σε υποθέσεις διαφθοράς.
Παρά τις νομοτεχνικές βελτιώσεις που κατατέθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η αντιπολίτευση επέμεινε στις επιφυλάξεις της.
Η κριτική της αντιπολίτευσης
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης υποστήριξαν ότι το νομοσχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει την εικόνα αποφασιστικής αντιμετώπισης της διαφθοράς, τη στιγμή που –όπως ανέφεραν– η κυβέρνηση έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σειρά σκανδάλων. Παράλληλα, εξέφρασαν ανησυχίες ότι, με πρόσχημα την επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης, ενδέχεται να περιορίζονται θεμελιώδεις εγγυήσεις του κράτους δικαίου και της προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Απαντώντας στην κριτική, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας έκανε λόγο για προσπάθεια διαμόρφωσης «μίζερης και πλαστής εικόνας διαφθοράς», χωρίς –όπως είπε– επαρκή τεκμηρίωση. Αναφέρθηκε μάλιστα στην πρόσφατη έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει καταγράψει μετρήσιμη πρόοδο τα τελευταία χρόνια, βελτιώνοντας τη θέση της στη σχετική κατάταξη.
Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι στόχος του Μητρώου είναι η παρακολούθηση των υποθέσεων διαφθοράς και η εξαγωγή αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων, ώστε να αποτυπώνεται με σαφήνεια αν τα φαινόμενα διαφθοράς αυξάνονται ή μειώνονται. Διαβεβαίωσε επίσης ότι έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία προσωπικών δεδομένων, διευκρινίζοντας ότι δεν θα καταχωρίζονται στοιχεία που αφορούν διαδίκους, κατηγορουμένους ή άλλα πρόσωπα που εμπλέκονται σε υποθέσεις.
Σε παρέμβασή της, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, υποστήριξε ότι ορισμένες διατάξεις του νομοσχεδίου είναι «φωτογραφικές» και ότι θα έπρεπε να εξεταστούν αναλυτικά, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιους ενδέχεται να ευνοούν. Παράλληλα, κατήγγειλε ότι, και μέσω του συγκεκριμένου νομοθετήματος, διευκολύνονται –όπως ανέφερε– funds και τράπεζες, κάνοντας λόγο για διορισμούς προσώπων που πρόσκεινται στην κυβέρνηση.
Η πολιτική αντιπαράθεση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς το ζήτημα της διαφθοράς και της λειτουργίας των θεσμών παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
