Η ελληνική κοινωνία έχει βρεθεί και στο παρελθόν αντιμέτωπη με παρόμοια τραγικά περιστατικά. Το 1977 η Θάλεια Τσίτσου, μαθήτρια της Γ’ Λυκείου, αυτοκτόνησε όταν πληροφορήθηκε ότι είχε μείνει σε δύο μαθήματα. Είκοσι χρόνια αργότερα, το 1997, η Αναστασία Αγγελοπούλου αποπειράθηκε να δώσει τέλος στη ζωή της στην Πάτρα, λίγο πριν από τις εξετάσεις για την εισαγωγή της στο Πανεπιστήμιο.

Η πιο πρόσφατη υπόθεση – πριν από την χθεσινή (12/5) – που σημάδεψε τη δημόσια συζήτηση γύρω από τις πιέσεις που βιώνουν οι έφηβοι, αφορά σε μία άλλη μαθήτρια που έπεσε από τον Ισθμό της Κορίνθου λίγες εβδομάδες πριν, η οποία, επίσης, είχε αφήσει σημείωμα στο οποίο φέρεται να περιέγραφε τις προθέσεις της.

Αυτοκτονία: Η δεύτερη αιτία θανάτου για τους νέους στην Ευρώπη

Σήμερα, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια ανησυχητική πραγματικότητα. Σύμφωνα με το LifeLine International Network, η αυτοκτονία αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου για άτομα ηλικίας 15 – 29 ετών παγκοσμίως. Στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνουν πως στην Ευρώπη η αυτοχειρία αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου για τις ηλικίες 15 – 24, ενώ η βιβλιογραφία καταδεικνύει υψηλότερα ποσοστά αυτοκτονιών σε έφηβα αγόρια ηλικίας 15 – 19 ετών σε σύγκριση με τα έφηβα κορίτσια, παρότι τα κορίτσια προβαίνουν πιο συχνά σε απόπειρες αυτοκτονίας.

Η Ελλάδα έχει ένα από τα μικρότερα ποσοστά αυτοκτονίας σε εφήβους διεθνώς. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σταθερά υψηλή αλλά υπο-αναφερόμενη επιβάρυνση αυτοκτονιών, με περίπου 400 – 500 θανάτους ετησίως.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για τα παιδιά και τους εφήβους. Από το 2021 έως το 2025 παρατηρήθηκε αύξηση 31,6% στο σύνολο των περιστατικών αυτοκτονικότητας και μη αυτοκτονικής αυτοτραυματικής συμπεριφοράς παιδιών και εφήβων που διαχειρίστηκε «Το Χαμόγελο του Παιδιού». Μόνο το 2025, ο οργανισμός διαχειρίστηκε 764 περιστατικά αυτοκτονικότητας και μη αυτοκτονικής αυτοτραυματικής συμπεριφοράς, δηλαδή περίπου δύο περιστατικά την ημέρα.

Ιδιαίτερα ανησυχητική χαρακτηρίζεται η υπερεκπροσώπηση των κοριτσιών, και ειδικά των ηλικιών 13–15 ετών, σε ζητήματα αυτοτραυματισμού και αυτοκτονικότητας, με ποσοστό 33,5%. Την ίδια στιγμή, τα θέματα ψυχικής υγείας αποτέλεσαν το 2025 την πιο συχνή αιτία επικοινωνίας παιδιών με τις Γραμμές Βοήθειας του οργανισμού, σε ποσοστό 40,9%.

Παράλληλα, τα δεδομένα του 2025 από την «Κλίμακα – Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών» δείχνουν ότι το φαινόμενο αφορά όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ιδιαίτερα αυξημένος αριθμός περιστατικών καταγράφεται στις ηλικίες 50–54 ετών, ενώ υψηλά ποσοστά εμφανίζονται και στις ηλικίες 45–49 ετών. Επιπλέον, σημαντική παραμένει η επιβάρυνση των ηλικιωμένων, καθώς τα άτομα άνω των 80 ετών καταγράφουν διαχρονικά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών.

Στις νεότερες ηλικίες, η ομάδα 20–24 ετών αντιστοιχεί περίπου στο 8,3% του συνόλου των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών, ενώ οι ηλικίες 15–19 ετών αντιστοιχούν περίπου στο 2,9%. Οι αριθμοί αυτοί, σύμφωνα με ειδικούς ψυχικής υγείας, αναδεικνύουν την ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη, υποστήριξη και ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας ήδη από την εφηβεία.

Ο συνολικός αριθμός των αυτοκτονιών το 2025 παρουσιάζει σημαντική αύξηση σε σύγκριση με το 2024 και το 2023, όταν είχαν καταγραφεί 451 περιστατικά, προσεγγίζοντας τα επίπεδα του 2022. Παρά τις διακυμάνσεις, η συνολική εικόνα δείχνει ότι το πρόβλημα παραμένει σταθερά σε υψηλά επίπεδα.

Τα διεθνή ερευνητικά δεδομένα επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα του φαινομένου. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Κάνσας, η αυτοκτονία αποτελεί την τρίτη κύρια αιτία θανάτου μεταξύ των νέων ηλικίας 15 έως 24 ετών. Πάνω από τους μισούς νέους που πάσχουν από κατάθλιψη θα επιχειρήσουν αυτοκτονία τουλάχιστον μία φορά και περισσότερο από το 7% αυτών θα χάσουν τη ζωή τους, όπως σημειώνεται στην ίδια έκθεση.

Ακόμη, καταγράφεται ότι τέσσερις φορές περισσότεροι άνδρες αυτοκτονούν σε σχέση με τις γυναίκες, ενώ οι νεαρές γυναίκες πραγματοποιούν τρεις φορές περισσότερες απόπειρες αυτοκτονίας από τους νεαρούς άνδρες. Παράλληλα, το 53% των νέων που αυτοκτονούν κάνουν και χρήση ουσιών όπως αλκοόλ ή ναρκωτικά, ενώ η κατάθλιψη, σύμφωνα με τα στοιχεία, αυξάνει τον κίνδυνο μιας πρώτης απόπειρας αυτοκτονίας τουλάχιστον κατά 14 φορές.

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι οι συνεργατικές αυτοκτονίες στην εφηβεία είναι σπάνιες, ωστόσο κρίσιμο ρόλο φαίνεται να παίζουν οι στενοί δεσμοί φιλίας, ο μιμητισμός αλλά και τα ψυχοπιεστικά πρότυπα που αναπαράγονται μέσω των κοινωνικών δικτύων. Η συνεχής έκθεση των εφήβων σε περιεχόμενο που προβάλλει μη ρεαλιστικά πρότυπα ζωής, καθώς και η πίεση για την επίτευξη στόχων – όπως εν προκειμένω η εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο – συγκαταλέγονται από πολλούς επιστήμονες ανάμεσα στους παράγοντες που εντείνουν την ψυχική πίεση.

* Γραμμές βοήθειας

• 116111 – Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών & Εφήβων (Το Χαμόγελο του Παιδιού): Στελεχωμένη από ψυχολόγους, διαθέσιμη όλο το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο. Δωρεάν κλήση από σταθερά και κινητά.
• Γραμμή SOS 1056: Λειτουργεί από «Το Χαμόγελο του Παιδιού» για παιδιά και εφήβους που βρίσκονται σε ανάγκη ή κίνδυνο.
• 1018 – ΜΚΟ Κλίμακα: 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης, δωρεάν και ανώνυμη κλήση.
• 10306 – Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης: Δωρεάν και ανώνυμη, για άγχος, κρίσεις πανικού, οικογενειακά ζητήματα, 24/7.
• Help-line (210 6007686): Απευθύνεται σε εφήβους για θέματα ασφαλούς χρήσης διαδικτύου, κινητού τηλεφώνου, παιχνιδιών (cyberbullying, εξάρτηση).
• Γραμμή 11525 (Μαζί για το Παιδί): Συμβουλευτικό κέντρο για παιδιά και εφήβους (Δευτέρα-Παρασκευή, 9:00-19:00).