Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026 με θέμα τους επενδυτικούς διαδρόμους του μέλλοντος και τον ρόλο της Ελλάδας και της Ρουμανίας στη δημιουργία στρατηγικών ευκαιριών υψηλής αξίας. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, ο Υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας Bogdan Ivan, η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ, υπό τον συντονισμό της δημοσιογράφου Daphne Barak.
Η Ευρώπη και η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Εξάρχου δήλωσε: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ε.Ε. από επιλογή επέλεξε στην πράξη να είναι πλήρως εξαρτώμενη από το ρωσικό φυσικό αέριο για πολλά χρόνια. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ήταν δύσκολο να χρησιμοποιηθεί το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι Ρώσοι είχαν σημαντικό πλεονέκτημα έναντι κάθε κράτους – μέλους και της Ευρώπης, διότι ήμασταν εξαρτημένοι από το δικό τους αέριο».
Σημείωσε δε ότι: «Και μόνο αυτή τη χρονιά τελικά, η Ε.Ε. αποφάσισε να το απαγορέψει από το 2028. Όταν επιβάλλουμε κυρώσεις και λέμε ότι από το 2028 θα είναι παράνομο για κάθε κράτος – μέλος να προμηθευτεί ρωσικό φυσικό αέριο, θα πρέπει να είμαστε σοβαροί».
Η σημασία του LNG και οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις
Ο κ. Εξάρχου συνέχισε την τοποθέτηση του τονίζοντας ότι: «Όλες οι χώρες του κάθετου άξονα θα έπρεπε να εξασφαλίζουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις LNG. Αφού θα είναι παράνομο το ρωσικό αέριο, δεν υπάρχει τίποτε για να συζητήσουμε σχετικά με την τιμή. Το μόνο που θα πρέπει να συζητήσουν είναι πού θα βρουν φυσικό αέριο. Και αυτό το μέρος είναι οι ΗΠΑ – και οι ποσότητες δεν είναι απεριόριστες».
Σημείωσε ακόμη: «Υπηρετώ τη χώρα μου, εάν εξασφαλίσω όσο το δυνατόν περισσότερες ποσότητες φυσικού αερίου σε σταθερή τιμή. Στην Ευρώπη όταν νομοθετούμε, πρέπει να είμαστε σοβαροί: είτε απαγορεύεται είτε όχι».
Ο ίδιος σχολίασε την τρέχουσα κατάσταση στην Ε.Ε.: «Πολύ συχνά νομοθετούμε, λέμε ένα πράγμα και εννοούμε κάτι άλλο – και η αγορά το γνωρίζει. Ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όταν λένε κάτι, το κάνουν. Πρέπει να καταλάβουμε τη διαφορετική εποχή που ζούμε και να προσαρμοστούμε σε αυτήν».
Παράλληλα επαίνεσε την ελληνική κυβέρνηση αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Η Ελληνική Κυβέρνηση παίρνει αποφασιστικά βήματα προς τον κάθετο άξονα και καταλαβαίνει τι άλλο έρχεται».
Η σημασία της επιδότησης του κάθετου άξονα
Ο κ. Εξάρχου πρότεινε: «Αυτό που πρέπει να κάνει η Ευρώπη είναι να επιδοτήσει τον κάθετο άξονα ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές που θα επιτρέψουν στο αμερικανικό LNG να είναι πιο συγκρίσιμο με οποιαδήποτε τιμή θα είχε το ρωσικό φυσικό αέριο δέκα χρόνια μετά».
Σημείωσε επίσης την ανάγκη για: «Ένα δεύτερο FSRU και αναβάθμιση του υφιστάμενου διαδρόμου, κάτι που μπορεί να γίνει εάν η Ευρώπη στηρίξει την ήδη ληφθείσα απόφαση να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας».
Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε τα γεωπολιτικά διλήμματα δηλώνοντας: «Η Ε.Ε. είναι ανήμπορη να διαπραγματευθεί με οποιονδήποτε – Ρώσους, Αμερικανούς ή Κινέζους. Εάν αυτό δεν αλλάξει, είμαστε 'νεκροί' ως Ε.Ε.».
Κατέληξε λέγοντας: «Πρέπει να γίνουμε μη εξαρτημένοι από τη Ρωσία. Η Ε.Ε. έχει ήδη αποφασίσει να απαγορεύσει το ρωσικό φυσικό αέριο. Η ισορροπία μπορεί να έρθει μόνο από το αμερικανικό LNG για μία μακρά περίοδο. Οι πολιτικές πτυχές ξεπερνούν τις εμπορικές».
Θεοχάρης: Η Ελλάδα στηρίζει ενεργά τον κάθετο ενεργειακό άξονα
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στο Davos Lodge, ο Υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης τόνισε ότι η Ελληνική κυβέρνηση εργάστηκε συστηματικά και με συνέπεια για να υλοποιηθεί ο κάθετος ενεργειακός άξονας. Όπως επισήμανε, η ανθεκτικότητα της ενεργειακής αλυσίδας προϋποθέτει τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, ενώ οι υποδομές φυσικού αερίου θα πρέπει να ιεραρχηθούν υψηλά ώστε ο άξονας να περάσει στην φάση ανάπτυξης.
Ο κ. Θεοχάρης σημείωσε επίσης ότι η ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και υπογράμμισε ότι ο τομέας αυτός θα πρέπει να διασυνδεθεί με τις ενεργειακές υποδομές, αλλά και με ένα πιο διευρυμένο μείγμα καυσίμων.
Παράλληλα, ο υφυπουργός επισήμανε ότι, αν και υπάρχει μεγάλη ανισορροπία μεταξύ της οικονομικής, στρατιωτικής και πολιτικής ισχύος της Ευρώπης, η Ε.Ε. τελικά πάντα απαντά στις προκλήσεις με δράση. Ο κάθετος άξονας, όπως τόνισε, δημιουργήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά απαιτείται σκληρή δουλειά από όλα τα μέρη για να προετοιμαστεί η ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος.
Γκιλφόιλ: Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τον κάθετο διάδρομο LNG
Από την πλευρά της, η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ για να μετατραπεί η Ελλάδα σε πύλη της Ευρώπης για το αμερικανικό LNG, στόχος για τον οποίο οι αμερικανικές αρχές εργάζονται καθημερινά.
Η κ. Γκιλφόιλ τόνισε ότι η Ουάσιγκτον θέλει να στηρίξει τα ευρωπαϊκά κράτη ώστε να αναπτυχθούν με δικές τους δυνάμεις, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη η Ευρώπη να αποσυνδεθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο, ώστε να μην εξαρτάται ενεργειακά από ένα κράτος που δεν είναι φιλικό.
