Στην ελληνική πρωτεύουσα βρέθηκε το προηγούμενο δεκαήμερο ο Joshua Volz, ειδικός απεσταλμένος του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, ο οποίος είχε συναντήσεις τόσο με την ελληνική κυβέρνηση όσο και με εκπροσώπους των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Βασικός στόχος των επαφών ήταν η προετοιμασία συνάντησης των υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί στα τέλη Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, όπως προανήγγειλε ο ίδιος ο κ. Volz μιλώντας χθες στο Athens Energy Summit στην Αθήνα.
Από την πλευρά του ελληνικού υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ωστόσο, επισημαίνεται ότι μια τέτοια συνάντηση έχει νόημα μόνο εφόσον συμμετάσχουν όλοι οι κρίσιμοι παράγοντες. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θέτει ρυθμιστικά εμπόδια, όσο και οι χρηματοδοτικοί φορείς που καλούνται να στηρίξουν τα αναγκαία έργα ενίσχυσης του Διαδρόμου, όπως η αμερικανική DFC.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτηρίζει τον Κάθετο Διάδρομο «ένα πολυσύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα της περιοχής». Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι το κόστος μεταφοράς φυσικού αερίου έως την Ουκρανία παραμένει σημαντικά υψηλότερο σε σύγκριση με εναλλακτικές διαδρομές, αν και, όπως σημειώνει, έχουν ήδη επιτευχθεί ουσιαστικές μειώσεις στα τέλη χρήσης του δικτύου.
Ειδικότερα, το κόστος του προϊόντος Route 1 έχει μειωθεί από τα 9,90 ευρώ/MWh στα 7,40 ευρώ/MWh και σήμερα διαμορφώνεται στα 6,50 ευρώ/MWh. Αντίθετα, για τα Route 2 και 3 το κόστος παραμένει στα 11 ευρώ/MWh, γεγονός που τα καθιστά μη ανταγωνιστικά. «Δεν έχουμε καταφέρει να πετύχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στα προϊόντα Route 2 και 3», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μειώσεις στο Route 1 προέκυψαν μέσω εκπτώσεων από τους επιμέρους Διαχειριστές, στοιχείο που προκαλεί ενστάσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θεωρεί ότι ένα βιώσιμο και αποδεκτό προϊόν θα πρέπει να διαθέτει ενιαία τιμολόγηση. Υπό αυτό το πρίσμα, ο υπουργός αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα έργο με υψηλές απαιτήσεις, το οποίο χρειάζεται επιμονή και περνά τις αναμενόμενες «παιδικές ασθένειες».
Από την πλευρά του, ο Joshua Volz τόνισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να υλοποιηθεί μόνο εφόσον οι διμερείς σχέσεις είναι ισχυρές», υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη για «εμπορικό ρεαλισμό». Όπως σημείωσε, το έργο δεν είναι νέο και οι ευκαιρίες αλλά και οι προκλήσεις του είναι ήδη γνωστές, ενώ φέρνει κοντά χώρες που ιστορικά δεν είχαν συνεργασία — γεγονός που συνιστά και τη μεγαλύτερη πρόκληση.
«Η τεχνική υλοποίηση είναι το εύκολο σκέλος. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο «δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν». Ο απαιτούμενος συντονισμός εκτείνεται, όπως είπε, «από την Ελλάδα έως την Ουκρανία», με όλους τους συμμετέχοντες να πρέπει να διακρίνουν σαφές οικονομικό όφελος. «Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό έργο», κατέληξε.
