Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και η ανθεκτικότητα της αγοράς
Όπως ανέφερε ο επικεφαλής του ΣΕΕΠΕ, παρά την αποκλιμάκωση που ακολούθησε τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η διεθνής αγορά πετρελαίου παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή επανέφερε στο προσκήνιο το πλέον δυσμενές σενάριο για τον κλάδο: πιθανή διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διακινείται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προκλήσεις που προκάλεσαν τα πλήγματα σε δέκα μονάδες διύλισης στην περιοχή του Κόλπου, γεγονός που δοκίμασε τις αντοχές της ευρωπαϊκής αγοράς πετρελαιοειδών. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη εισήλθε στην κρίση έχοντας επί σειρά ετών περιορίσει τις επενδύσεις στον τομέα του downstream, δηλαδή στη διύλιση και τη διανομή καυσίμων.
Ο ρόλος των ελληνικών διυλιστηρίων
Ο κ. Αληγιζάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή των ελληνικών διυλιστηρίων, επισημαίνοντας ότι προσαρμόστηκαν άμεσα στις νέες συνθήκες, μεταβάλλοντας τόσο το μείγμα προμήθειας αργού πετρελαίου όσο και την παραγωγική τους πολιτική, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή τροφοδοσία της εγχώριας αγοράς.
Όπως υπογράμμισε, τα διυλιστήρια βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης για τις τιμές των καυσίμων. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της επάρκειας, αποτρέποντας φαινόμενα όπως δελτίο καυσίμων ή ακυρώσεις πτήσεων, τα οποία καταγράφηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Κριτική για τη διατήρηση του πλαφόν
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ άσκησε παράλληλα έντονη κριτική στη διατήρηση του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων, το οποίο παραμένει σε ισχύ από το 2022.
Όπως υποστήριξε, πρόκειται για μια πανευρωπαϊκή εξαίρεση, καθώς ένα μέτρο που θεσπίστηκε ως έκτακτο εξακολουθεί να εφαρμόζεται για τέταρτο συνεχόμενο έτος. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η παρατεταμένη εφαρμογή του μέτρου άσκησε σημαντικές οικονομικές πιέσεις στα συνεπή πρατήρια, οδηγώντας αρκετές επιχειρήσεις σε αλλαγές ιδιοκτησίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ενισχύοντας παραβατικές πρακτικές.
Η εικόνα της παραβατικότητας στην αγορά καυσίμων
Η νέα μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου καταγράφει αισθητή βελτίωση στην εικόνα της αγοράς μετά την εντατικοποίηση των ελέγχων από την ΑΑΔΕ και το σφράγισμα δεκάδων πρατηρίων.
Αττική
Στην Αττική, το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων υποχώρησε στο 23,1% το 2026, από 33,1% το 2025, ενώ οι παραδόσεις που κινήθηκαν εντός των νόμιμων ή ανεκτών ορίων αυξήθηκαν στο 76,9%, έναντι 66,9% ένα χρόνο νωρίτερα.
Παράλληλα, η μέγιστη απόκλιση από την αναμενόμενη ποσότητα μειώθηκε στο 14,99%, από 18,2% το 2025, εξέλιξη που αποδίδεται στην ενίσχυση των ελέγχων, χωρίς ωστόσο να αίρεται η ανάγκη συνέχισής τους.
Θεσσαλονίκη
Θετική, αλλά ηπιότερη, είναι η εικόνα και στη Θεσσαλονίκη.
Οι ανεφοδιασμοί που βρέθηκαν εντός των νόμιμων ή ανεκτών αποκλίσεων αυξήθηκαν στο 81,4%, από 80% το 2025, ενώ οι ελλειμματικές παραδόσεις περιορίστηκαν στο 18,6%, έναντι 20% την προηγούμενη χρονιά.
Ωστόσο, οι μέγιστες αποκλίσεις από την αναμενόμενη ποσότητα αυξήθηκαν στο 14%, από 12,7%, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται.
«Οι έλεγχοι αποδίδουν, αλλά δεν αρκούν»
Τα στοιχεία της μελέτης δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις της Πολιτείας έχουν αρχίσει να αποδίδουν, εξέλιξη που, σύμφωνα με τον ΣΕΕΠΕ, αντανακλά το έργο του Υπουργείου Ανάπτυξης, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, της ΑΑΔΕ και της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Παρά τη βελτίωση των δεικτών, οι ελλειμματικές παραδόσεις και οι σημαντικές αποκλίσεις δεν έχουν εξαλειφθεί. Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση της μελέτης, οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν ήδη σύγχρονα εργαλεία, όπως οι μυστικοί έλεγχοι και η αξιοποίηση των δεδομένων του συστήματος εισροών-εκροών, τα οποία μπορούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την εποπτεία της αγοράς.
Ο ΣΕΕΠΕ υπογραμμίζει ότι η διασφάλιση της διαφάνειας, η προστασία του καταναλωτή και η εύρυθμη λειτουργία του ανταγωνισμού προϋποθέτουν συστηματικούς ελέγχους με συνέχεια, συνέπεια και πανελλαδική κάλυψη. Η σημαντική πρόοδος που καταγράφεται στην Αττική αποτελεί, όπως σημειώνει, ένδειξη ότι η εντατική εποπτεία μπορεί να αποφέρει μετρήσιμα αποτελέσματα, εφόσον διατηρηθεί σε μόνιμη βάση.
