Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, μόνο ένας μικρός αριθμός μεγάλων επιχειρήσεων καταφέρνει να αυξήσει ουσιαστικά τον τζίρο του, ενώ η πλειονότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων συνεχίζει να δίνει μάχη επιβίωσης.

Συγκεκριμένα με αφορμή την Ανάλυση από το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ για τον κύκλο εργασιών στα καταστήματα Λιανικού Εμπορίου το Ά εξάμηνο 2025, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφούνης δήλωσε:

«Για πρώτη φορά σε μία επιστημονική μελέτη καταγράφεται η πραγματική εικόνα του λιανικού εμπορίου στο σύνολό του, αλλά και ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων. Η ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ επί των δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για το ά εξάμηνο του 2025 παρουσιάζει αδιάσειστα στοιχεία για την εικόνα του κλάδου που πρέπει να προβληματίσουν.

Δεν είναι μόνον ότι η οριακή αύξηση του τζίρου στην πραγματικότητα εξανεμίζεται από τον πληθωρισμό και ότι αποτελεί τη χαμηλότερη επίδοση της τελευταίας πενταετίας ως προς την μεταβολή του τζίρου συγκριτικά με το αντίστοιχο εξάμηνο της προηγούμενης χρονιάς.

Το ανησυχητικό είναι πως λίγες δεκάδες πολύ μεγάλες επιχειρήσεις παρουσιάζουν αξιοσημείωτη άνοδο κύκλου εργασιών την ώρα που χιλιάδες μικρομεσαίες βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι οι μικρές επιχειρήσεις πλήττονται περισσότερο σε σχέση με τις πολύ μικρές, στοιχείο που δείχνει ότι το μέγεθος της επιχείρησης δεν είναι πάντα ο καθοριστικός παράγοντας ανταγωνιστικότητάς τους.

Είναι πάντως σαφές πως η ανάπτυξη της οικονομίας δεν έχει ουσιαστικό αντίκτυπο σε μεγάλο τμήμα της αγοράς. Μόνο με στοχευμένα μέτρα, όπως αυτά που προτείνει η ΕΣΕΕ στο κοστολογημένο της Υπόμνημα, μπορούν να πάρουν ανάσα οι χιλιάδες εμπορικές επιχειρήσεις, που σήμερα, δικαιολογημένα, αγωνιούν».

Η ονομαστική αύξηση του κύκλου εργασιών αγγίζει το +1,4%, τη στιγμή που ο πληθωρισμός διαμορφώνεται στο +2,5%, οδηγώντας σε πραγματική πτώση 0,3% σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν ξεκάθαρα τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση της καταναλωτικής δύναμης.

Επιχειρηματικό χάσμα – Μικρές επιχειρήσεις σε δυσχερή θέση

Οι μεγάλες επιχειρήσεις φαίνεται να διατηρούν την ανθεκτικότητά τους, καταγράφοντας αύξηση 7,3% στον κύκλο εργασιών τους. Στον αντίποδα, οι μικρομεσαίες παρουσιάζουν μείωση 1%, με τις μικρές και πολύ μικρές να δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, με πτώσεις 5,6% και 2,3% αντίστοιχα. Οι μεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν ουσιαστικά στάσιμες, με ανεπαίσθητη άνοδο της τάξεως του 0,3%.

Αλλαγή καταναλωτικών συνηθειών

Η καταναλωτική συμπεριφορά δείχνει σαφή στροφή προς οικονομικότερες επιλογές, όπως τα μεταχειρισμένα προϊόντα και οι υπαίθριοι πάγκοι, τάση που πλέον παγιώνεται. Παρόλα αυτά, ορισμένοι κλάδοι παρουσιάζουν αξιόλογη ανάπτυξη:

• Φαρμακευτικά προϊόντα: +91,4 εκατ. ευρώ (+3,8%)

• Καλλυντικά: +46,3 εκατ. ευρώ (+7,9%)

• Παιχνίδια: +45,5 εκατ. ευρώ (+8,9%)

• Ηλεκτρονικοί υπολογιστές και λογισμικό: +42,8 εκατ. ευρώ (+8,2%)

• Έπιπλα και φωτιστικά: +41,4 εκατ. ευρώ (+8,1%)

• Μεταχειρισμένα είδη: +33,8%

Αντίθετα, πτωτικά κινούνται οι πωλήσεις σε:

• Τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό (-14%)

• Υποδήματα και δερμάτινα είδη (-6,5%)

• Χαλιά (-8,2%)

Περιφερειακές αποκλίσεις

Ο συνολικός κύκλος εργασιών διαμορφώνεται στα 12,46 δισ. ευρώ, αυξημένος οριακά από τα 12,29 δισ. ευρώ του πρώτου εξαμήνου του 2024. Ωστόσο, παραμένει η χαμηλότερη επίδοση της τελευταίας πενταετίας.

Θετική εικόνα παρουσιάζουν:

• Αττική: +2,7% (+187,7 εκατ. ευρώ)

• Κρήτη: +2,9% (+19,2 εκατ. ευρώ)

• Ιόνια Νησιά: +3,5% (+7,6 εκατ. ευρώ)

Αντιθέτως, οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στο:

• Νότιο Αιγαίο: -3,5%

• Θεσσαλία: -3,4%

Ισχυρή πτώση έναντι του β’ εξαμήνου του 2024

Σημαντική είναι και η σύγκριση με το β’ εξάμηνο του προηγούμενου έτους, όπου ο κύκλος εργασιών ήταν κατά 2 δισ. ευρώ υψηλότερος, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 14%. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε εποχικούς λόγους, αλλά και σε εξωτερικές πιέσεις, όπως η διεθνής αβεβαιότητα, η ακρίβεια στις προμήθειες και η επιφυλακτικότητα που προκαλεί η εμπορική πολιτική των ΗΠΑ.

Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καφούνης, για πρώτη φορά πραγματοποιείται επιστημονική χαρτογράφηση του κλάδου ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Η ανάλυση δείχνει ότι η αύξηση του τζίρου δεν μεταφράζεται σε ουσιαστικό όφελος για τις μικρότερες επιχειρήσεις. Μάλιστα, οι μικρές αποδεικνύονται πιο ευάλωτες ακόμα και από τις πολύ μικρές, καταρρίπτοντας την αντίληψη πως το μέγεθος αποτελεί από μόνο του ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η ΕΣΕΕ επισημαίνει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης, όπως αυτές που καταγράφονται στο κοστολογημένο Υπόμνημα που έχει καταθέσει η Συνομοσπονδία.