Αυτό είναι ένα βασικό συμπέρασμα, όπως καταγράφηκε, στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής παρουσίασης του «This is Athens - Agora» του Δήμου Αθηναίων, της σημαντικότερης B2B τουριστικής εκδήλωσης της πόλης, που διοργανώνει η Αναπτυξιακή Εταιρεία του Δήμου σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση Τουρισμού (ETOA). Εκεί λοιπόν, οι φορείς του κλάδου αποτύπωσαν την τρέχουσα εικόνα της πρωτεύουσας, με τη δημοτική αρχή να θέτει στο τραπέζι ακόμη και μέτρα όπως η ανακατεύθυνση της τουριστικής δραστηριότητας από επιβαρυμένες περιοχές του κέντρου προς άλλες γειτονιές ή και το προσωρινό «πάγωμα» νέων καταλυμάτων, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.

Η Αθήνα ως προορισμός

Όπως αναφέρθηκε η Αθήνα έχει πλέον καθιερωθεί ως προορισμός όλο τον χρόνο, προσελκύοντας επενδύσεις άνω των 600 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, η αύξηση των αφίξεων φέρνει στο προσκήνιο τα όρια αντοχής της πόλης καθώς όπως ανέφερε ο Δήμαρχος Χάρης Δούκας, πλέον, οι 700.000 κάτοικοι του Δήμου Αθηναίων υποδέχονται 7 εκατομμύρια τουρίστες. Έτσι, όπως είπε, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η περαιτέρω ενίσχυση των αριθμών, αλλά η διασφάλιση ενός βιώσιμου και ποιοτικού τουριστικού μοντέλου, πριν εμφανιστούν φαινόμενα κορεσμού, αντίστοιχα με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Βαρκελώνη, όπου τα Σαββατοκύριακα, όπως είπε ο κ. Δούκας, δε βλέπεις κατοίκους αλλά μόνο τουρίστες.

Τα ζητήματα

Στο φόντο αυτό, κεντρικό ζήτημα με βάση τον κ. Δούκα, αποτελεί η ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης και του ξενοδοχειακού αποθέματος, με προτάσεις για σαφέστερο θεσμικό πλαίσιο και δυνατότητα παρέμβασης ανά περιοχή, βάσει δεδομένων. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη να αντιμετωπιστεί η τουριστική χρήση μέσω των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με πολεοδομικό τρόπο, ώστε να περιοριστεί η άναρχη ανάπτυξη που ασκεί πίεση στις γειτονιές.

“Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και το αίτημά μας προς την Πολιτεία να λάβει σαφέστερους κανόνες και για τη βραχυχρόνια μίσθωση, ώστε να αντιμετωπιστεί η πίεση που προκαλεί η άναρχη τουριστική ανάπτυξη. Προτείνουμε αυτή να αντιμετωπίζεται πολεοδομικά ως τουριστική χρήση και όχι ως χρήση κατοικίας” ανέφερε με έμφαση ο κ. Δούκας τονίζοντας τη σημασία των χρήσεων γης και της σωστής διαμόρφωσης της στρατηγικής πολεοδομικού σχεδιασμού.

Ανταποδοτικότητα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από τον κ. Δούκα και στο ζήτημα της ανταποδοτικότητας. Παρά τον μεγάλο όγκο επισκεπτών και τα έσοδα που δημιουργούνται μέσω του Τέλους Ανθεκτικότητας, τα οφέλη για την πόλη παραμένουν περιορισμένα. Η διεκδίκηση πόρων που θα επιστρέφουν σε έργα και υπηρεσίες θεωρείται κρίσιμη για τη βελτίωση της καθημερινότητας.

“Διεκδικούμε τη δίκαιη απόδοση των πόρων από την τουριστική δραστηριότητα, ώστε οι δήμοι να έχουν τα μέσα να επενδύουν στην ποιότητα ζωής και στις υποδομές που απαιτεί η αυξημένη επισκεψιμότητα” τόνισε ο Δήμαρχος Αθηναίων καταθέτοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα (κάτι ανάλογο έχει αναφέρει και ο Δήμαρχος Πειραιά Γ. Μόραλης με αιχμή την κρουαζιέρα) τις φθορές στους ασφαλτοτάπητες κεντρικών δρόμων και τις ανάγκες συντήρησης λόγω του κυκλοφοριακού φόρτου με τα τουριστικά λεωφορεία.

Οι άδειες ξενοδοχείων

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο κ. Δούκας, αποτυπώνοντας κι ένα προβληματισμό που υπάρχει και στον ξενοδοχειακό κλάδο και σε φορείς του, έθεσε το ζήτημα ακόμη και της απαγόρευσης έκδοσης αδειών για νέα ξενοδοχεία σε συγκεκριμένες περιοχές, όπου υπάρχει κορεσμός και συνακόλουθη αλλοίωση του κοινωνικοοικονομικού περιβάλλοντος της πόλης με αρνητικά αποτελέσματα και στην εμπειρία που βιώνει ο τουρίστας . “Χρειάζονται ρυθμίσεις ώστε να μπορούμε άμεσα, με βάση τα δεδομένα που αλλάζουν, να αναδρομολογούμε καταλύματα όπου χρειάζεται, ακόμη και στο ξενοδοχειακό κομμάτι” τόνισε.

“Δεν είμαστε ακόμη Βαρκελώνη, αλλά κάποιοι προορισμοί έχουν ήδη υπερκορεσμό. Το πιο σημαντικό είναι ο ποιοτικός τουρισμός”, είπε, χαρακτηριστικά, ο Δήμαρχος Αθηναίων και συμπλήρωσε ότι “υπάρχει κορεσμός κι έστω κι αν έχει τεθεί περιορισμός στα καταλύματα τύπου ‘’Airbnb’’ σε τρία διαμερίσματα”. Όπως είπε, “δεν έχουμε δει αποτυπωμένη τη μείωση αυτή στην πραγματικότητα. Χρειαζόμαστε ρυθμίσεις με τοπικό πολεοδομικό και χρήσεις- για παράδειγμα υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στην Πλάκα όπου λειτουργούν ολόκληρα κτίρια ως ξενοδοχεία” τόνισε ο κ.Δούκας. Όπως ανέφερε συγκεκριμένα, στην περιοχή γύρω από ακρόπολη, χρειάζεται ρύθμιση, καθώς απαγορεύονται τα ξενοδοχεία, αλλά υπάρχουν serviced apartments και Airbnb.

Ο κ. Δούκας αναφέρθηκε μάλιστα και στη μελέτη φέρουσας ικανότητας της Αθήνας που επικαιροποιήθηκε και όπως προκύπτει θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις που θα “πατούν” στα δεδομένα που δίνει.

Οι υποδομές

Οι υποδομές αποτελούν το τρίτο κρίσιμο πεδίο παρέμβασης. Κυκλοφοριακό, στάθμευση και διαχείριση τουριστικών λεωφορείων καταγράφονται ως βασικά προβλήματα, ενώ προωθούνται λύσεις όπως η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, η μείωση των χρόνων αναμονής και η ανάπτυξη δημοτικής συγκοινωνίας που θα συνδέει τις γειτονιές.

“Παράλληλα είναι πολύ σημαντικό και το κομμάτι των υποδομών για τις οποίες απαιτούνται επιπλέον κεφάλαια, την ίδια στιγμή όπου πάνω από 8 εκατ. ξένοι τουρίστες έρχονται στην πόλη, δαπανούν για τη διαμονή τους στα καταλύματα, συμπεριλαμβανομένου και του τέλους διαμονής, ωστόσο τίποτα δεν επιστρέφει ανταποδοτικά στην πόλη. Επειδή ο τουρισμός θα πηγαίνει ακόμη καλύτερα, αντίστοιχα είναι μεγαλύτερες και οι προκλήσεις. Σε μεγάλους τουριστικούς προορισμούς όπως η Βενετία και η Βαρκελώνη καθετί έχει αντιστάθμισμα στην πόλη, λόγω της μεγάλης φόρτισης και γι’ αυτό θα πρέπει να προλάβουμε καταστάσεις” τόνισε ο κ. Δούκας.

Η ταυτότητα της πόλης

Τέλος, κομβικής σημασίας θεωρείται η διατήρηση της ταυτότητας της πόλης. Η αυθεντικότητα της Αθήνας, οι γειτονιές και η καθημερινότητα των κατοίκων αποτελούν βασικό στοιχείο της ελκυστικότητάς της. Η αλλοίωση αυτών των χαρακτηριστικών ενδέχεται να υποβαθμίσει το ίδιο το τουριστικό προϊόν.

O δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε και στα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες με βάση τα αιτήματά τους στο δήμο και αφορούν τα θέματα κυκλοφορίας ως βασικό (π.χ. σε ό,τι έχει να κάνει με τον τουρισμό την στάθμευση των τουριστικών λεωφορείων, τη Β. Ολγας κ.α.), επίσης το παρκάρισμα και τα τραπεζοκαθίσματα, ο φωτισμός και η καθαριότητα, ενώ για το κυκλοφοριακό είναι κρίσιμη η μείωση του χρόνου αναμονής στους συρμούς του μετρό και επέκταση του ωραρίου του.

“Είναι γεγονός ότι μπορεί κανείς να φτάσει από διάφορα σημεία φτάνεις στο κέντρο της Αθήνας, αλλά δεν μπορεί από την άλλη πλευρά να μετακινηθεί από γειτονιά σε γειτονιά, πρόβλημα το οποίο θα μπορούσε να λυθεί με βάση και σχετική μελέτη που έχει γίνει για τον σκοπό αυτό με ένα δίκτυο δημοτικής συγκοινωνίας”.

Επισημαίνεται εδώ, με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις που έχουν προηγηθεί ο δήμος φιλοδοξεί να θέσει σταδιακά σε λειτουργία ένα πλήρες δίκτυο γραμμών δημοτικής συγκοινωνίας που σε βάθος χρόνου θα φτάσει τις 7 γραμμές συνολικού μήκους 72,57 χλμ. και 291 στάσεις.

Ο Παναθηναϊκός

Παράλληλα ο κ. Δούκας εστίασε στην αστική παρέμβαση με αιχμή το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού λέγοντας ότι στα 220 στρέμματα της έκτασης διαμορφώνεται μια “πράσινη γειτονιά” με έμφαση σε ανθεκτικές υποδομές ώστε να μη γίνουν τα ίδια λάθη με άλλες περιοχές. “Σκοπός είναι να φτιάξουμε συνολικά σχέδιο για τον Ελαιώνα για τους 5 όμορους δήμους με αλλαγή χρήσεων γης” τόνισε.

Η ανταγωνιστικότητα

Άλλο ένα ζήτημα, σε ένα περιβάλλον πληθωριστικών πιέσεων είναι και η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας. “Οι ιδιωτικές επενδύσεις είναι αυξημένες, ωστόσο θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η ιδιωτική πρωτοβουλία και να ακολουθήσουν και οι δημόσιες επενδύσεις που έχουν μείνει πίσω και είναι πολύ σημαντική η ανταποδοτικότητα των πόρων να επιστρέφουν στον προορισμό”, ανέφερε από την πλευρά του ο εντεταλμένος σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), κ. Αλέξανδρος Θάνος.

“Η τουριστική ανάπτυξη και η επιτυχία δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Βλέπουμε ότι είναι πολύ ευμετάβλητο το διεθνές σκηνικό, οι πληθωριστικές πιέσεις θα κάνουν πιο ανταγωνιστικές τις σχέσεις των πόλεων που ουσιαστικά απευθύνονται στο ίδιο τουριστικό κοινό. Το ευχάριστο είναι ότι οι Ευρωπαίοι και διεθνώς το κοινό θα συνεχίσουν να ταξιδεύουν αλλά δεν θα ξοδεύουν το ίδιο και ενδεχομένως δεν θα επιλέγουν και οι τουρίστες την Ελλάδα τόσο συχνά αν δεν πληροί τις προϋποθέσεις”.

Η συμβολή του ΔΑΑ «Ελευθέριος Βενιζέλος»

Από την πλευρά της, η διευθύντρια Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, Ιωάννα Παπαδοπούλου, έκανε λόγο για «συμβιωτικού χαρακτήρα» σχέση αεροδρομίου και προορισμού, δεδομένου ότι η ζήτηση για τον προορισμό φέρνει και μεγαλύτερη ανάπτυξη για το αεροδρόμιο. Στο πλαίσιο αυτό ο Διεθνής Αερολιμένας της Αθήνας έχει αναπτύξει σημαντικές συνέργειες με το δήμο αλλά και άλλους εταίρους για την ενίσχυση του προορισμού, πέραν φυσικά και του πλάνου επενδύσεων των 1,3 δισ. ευρώ, για την επέκταση αεροσταθμών, του πάρκινγκ, των χώρων στάθμευσης αεροσκαφών κ.ο.κ. που θα ενισχύσει τους χώρους των αεροσταθμών κατά 68% αναβαθμίζοντας παράλληλα και την εμπειρία του επιβάτη. Στους στρατηγικούς άξονες του ΔΑΑ σε βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα είναι η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας αλλά και η ανάπτυξη νέων αγορών και προορισμών «που έχει ευρύτερα, θετικό αντίκτυπο σε οικονομία και κοινωνία», όπως ανέφερε η κ. Παπαδοπούλου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ACI Europe, του Διεθνούς Συμβουλίου Αεροδρομίων Ευρώπης, μία αύξηση κατά 10% στη διασυνδεσιμότητα για έναν προορισμό συνιστά αύξηση 0,5% ΑΕΠ, 1,6% στις θέσεις απασχόλησης, 14% μείωση στη φτώχεια, αύξηση19% ως προς τη διαμόρφωση συνολικότερης αντίληψης για ισότητα και συμπερίληψη. Θετική είναι και η επίπτωση του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας στο κομμάτι της βιωσιμότητας, με το δεδομένο ότι από τις αρχές του 2026 το «Ελευθέριος Βενιζέλος» καλύπτει το 100% των αναγκών του από καθαρή ενέργεια -«ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο και σε ό,τι αφορά το αποτύπωμα της Αθήνας ως ευρωπαϊκού προορισμού». Για τις επιπτώσεις στην κίνηση λόγω Μέσης Ανατολής (σ.σ. που αντιστοιχεί στο 7,5% επί του συνόλου της κίνησης το 2025), η κ. Παπαδοπούλου ανέφερε ότι είναι δεδομένη η διστακτικότητα για ταξίδια σε αυτές τις περιοχές, ενώ δεν μπορεί να μιλήσει κανείς για «ευκαιρία» όταν κλείνουν αγορές προσβλέποντας σε ανακατανομή της ζήτησης γιατί ουδείς μπορεί να είναι χαρούμενος με το δεδομένο της γενικότερης αστάθειας. «Ελπίζουμε, όπως όλοι, ότι θα τελειώσει σύντομα αυτή η κρίση. Με δεδομένες τις τρέχουσες συνθήκες, έχουμε δει εταιρείες από Άπω Ανατολή και Αυστραλία να έχουν αυξημένη πληρότητα, βλέπουμε αυξημένους συντελεστές πληρότητας, επειδή επιβάτες ψάχνουν να βρουν τρόπο να έρθουν στην Αθήνα, αλλά συνολικότερα είναι δύσκολο να προβλεφθούν οι οικονομικές επιπτώσεις. Γενικότερα δεν βλέπουμε επιβράδυνση ή πτώση από άλλες αγορές».

Ο ρόλος της Aegean

Επιπλέον συνδέσεις για το 2026 έχει προγραμματίσει από το ΔΑΑ για το 2026 ο μεγαλύτερος εγχώριος αερομεταφορέας, η AEGEAN όπως δήλωσε στην ίδια εκδήλωση, η κ. Πέπη Σταμάτη, Chief People & Corporate Affairs Officer της αεροπορικής. Όπως είπε, το 2025, η επιβατική κίνηση της εταιρείας από και προς τον ΔΑΑ ήταν 14,8 εκατ. επιβάτες, με 6% αύξηση σε σχέση με 2024, ενώ ειδικά όσον αφορά το δίκτυο εξωτερικού ενισχύθηκε κατά 6% στα 8,3 εκατ. επιβάτες, ενώ η κίνηση εσωτερικού ήταν στο +5,5% με 6,5 εκατ. επιβάτες. «Για το 2026 έχουμε προγραμματίσει περίπου 22 εκατ. θέσεις προς 164 προορισμούς σε 47 χώρες, ενώ εγκαινιάζουμε 4 νέες συνδέσεις από Αθήνα για Μπάρι, Πάφο, Καζαμπλάνκα και Ρότερνταμ» ανέφερε η ίδια.

Σε σχέση με τη γεωπολιτική συγκυρία η ίδια ανέφερε ότι ενώ η εφετινή χρονιά ξεκίνησε με θετική δυναμική, δημιουργώντας κλίμα αισιοδοξίας, ωστόσο όπως αποδείχθηκε στη συνέχεια, “το διεθνές περιβάλλον παραμένει αρκετά ασταθές, εντείνοντας την αβεβαιότητα. Ευελπιστούμε ότι ο κλάδος θα επιδείξει ανθεκτικότητα για μία ακόμη φορά, ωστόσο δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο πιέσεων που θα δοκιμάσουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος». Από την πλευρά της η AEGEAN, θα προχωρήσει «με συνέπεια και στοχευμένες στρατηγικές επιλογές, για ενίσχυση ανταγωνιστικότητας, εγκαινιάζοντας την επόμενη χρονιά τη σύνδεση της Αθήνας με την Ινδία, το Μουμπάι και το Δελχί, μια στρατηγική κίνηση που ανταποκρίνεται σε υπαρκτή και αυξανόμενη ζήτηση”.

Στο This is Athens - Agora 2026, που πραγματοποιείται 20 και 21 Απριλίου στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία, συμμετέχουν 62 εκπρόσωποι διεθνών τουριστικών επιχειρήσεων από βασικές αγορές-στόχους (Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Ινδία) καθώς και 80 ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις, με περισσότερους από 120 εκπροσώπους. Κατά τη διάρκεια του διημέρου έχουν προγραμματιστεί περισσότερες από 1.500 B2B συναντήσεις, με στόχο τη δημιουργία ουσιαστικών συνεργασιών και επιχειρηματικών ευκαιριών για την ελληνική τουριστική αγορά.