Η πιο χαρακτηριστική εικόνα είναι οι λεγόμενες μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfers). Στον Κόλπο του Ομάν, κοντά στα λιμάνια Sohar και Duqm, δεξαμενόπλοια ρωσικών συμφερόντων συναντούν άλλα πλοία, αλλάζουν φορτία στη θάλασσα και στη συνέχεια αυτά τα φορτία ταξιδεύουν ως «ανεξάρτητα» από τη ρωσική αγορά. Με τον τρόπο αυτόν, οι εταιρείες κρύβουν την πραγματική προέλευση του πετρελαίου.

Περισσότερα από 30 πλοία που συνδέονται με ρωσικές εταιρείες έχουν αλλάξει σημαία και εγγραφή στην Ομάν μέσα στο 2024–2025. Τυπικά εμφανίζονται ως «ομάνικα», όμως η ιδιοκτησία τους παραμένει σε ρωσικά χέρια.

Αυτή η πρακτική επιτρέπει στις εταιρείες να κινούνται πιο άνετα, αποφεύγοντας τον αυστηρό έλεγχο που υπάρχει σε άλλες χώρες του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Γιατί το Ομαν

Η χώρα βρίσκεται δίπλα στα μεγάλα περάσματα της Μέσης Ανατολής, με εύκολη πρόσβαση προς την Ινδία και την Ασία.

Τα λιμάνια Sohar και Duqm έχουν επενδύσει σε νέες υποδομές και μπορούν να υποστηρίξουν μεγάλες ροές φορτίων.

Σε αντίθεση με άλλες χώρες που πιέζονται από ΗΠΑ και ΕΕ, το Ομάν κρατά ισορροπίες και αφήνει περιθώρια συνεργασίας με τη Ρωσία.

Το εμπόριο Ρωσίας–Ομάν έχει αυξηθεί σημαντικά από το 2021, κάτι που ενισχύει τις διμερείς σχέσεις.

Η εικόνα ομως δεν είναι μόνο θετική για τη Μόσχα.

Οι τράπεζες στο Ομάν έχουν αρχίσει να επιβάλλουν πιο αυστηρούς ελέγχους σε ρωσικές συναλλαγές, υπό φόβο κυρώσεων.

Πολλά πλοία χρησιμοποιούν τεχνικές παραπλάνησης σήματος (AIS spoofing), εμφανίζοντας ψεύτικες θέσεις για να κρύψουν τις κινήσεις τους. Αυτό δημιουργεί κίνδυνο για ναυσιπλοΐα και φανερώνει πόσο «γκρίζο» είναι το δίκτυο.

Αν η πίεση από τη Δύση αυξηθεί, το Ομάν μπορεί να βρεθεί μπλεγμένο σε μια ισορροπία δύσκολη: από τη μια οικονομικά κέρδη, από την άλλη ο φόβος κυρώσεων.

Τι σημαίνει για τη ναυτιλία

Το Ομάν μετατρέπεται σε κόμβο του λεγόμενου “shadow fleet”, του σκιώδους στόλου που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο χωρίς να φαίνεται η πραγματική του προέλευση. Για τις διεθνείς αγορές, αυτό σημαίνει:

• συνεχιζόμενη ροή ρωσικού πετρελαίου στην Ασία,

• παράκαμψη του μηχανισμού ανώτατης τιμής (price cap),

• αυξημένο ρίσκο για ασφάλιση, χρηματοδότηση και επιθεώρηση πλοίων.

  Η περίπτωση του Ομάν δείχνει πώς η γεωγραφία και η πολιτική ευελιξία μιας μικρής χώρας μπορούν να τη μετατρέψουν σε κρίσιμο παίκτη στο παγκόσμιο ενεργειακό παιχνίδι.

  Για τη Ρωσία, το Ομάν είναι πολύτιμη διέξοδος. Για τη Δύση, είναι ένας ακόμη «πονοκέφαλος» στη μάχη των κυρώσεων.