Παρά τις εκτεταμένες δυτικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία, οι εξαγωγές πετρελαίου δεν διακόπηκαν. Αντίθετα, διαμορφώθηκε ένα νέο πλαίσιο μεταφορών, στο οποίο επιτρέπεται η διακίνηση ρωσικού αργού υπό την προϋπόθεση ότι η τιμή αγοράς του δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο που έχει θέσει η G7. Μέσα σε αυτό το καθεστώς, αρκετές ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες διατήρησαν ισχυρή παρουσία.
Η ανάλυση των Financial Times υπολογίζει ότι τα συνολικά έσοδα των ελληνικών εταιρειών από τις μεταφορές ρωσικού αργού τα τελευταία τρία χρόνια ξεπερνούν τα 3,8 δισ. δολάρια. Η εκτίμηση προκύπτει από την επεξεργασία στοιχείων που αφορούν ναύλους, κινήσεις δεξαμενόπλοιων και δεδομένα διαχείρισης πλοίων, καλύπτοντας μεταφορές εκατοντάδων εκατομμυρίων βαρελιών.
Στην κορυφή της σχετικής κατάταξης βρίσκεται η Dynacom Tankers του Γιώργου Προκοπίου, με εκτιμώμενα έσοδα τουλάχιστον 915 εκατ. δολαρίων από τον Ιούλιο του 2023. Ακολουθεί η Olympic Shipping & Management του Ομίλου Ωνάση με περίπου 404 εκατ. δολάρια, ενώ σημαντικά έσοδα άνω των 200 εκατ. δολαρίων εμφανίζονται επίσης για τη Stealth Maritime του Ομίλου Βαφειά και την Polembros Shipping του Σπύρου Πολέμη. Η New Shipping του Αδαμάντιου Πολέμη εκτιμάται ότι εισέπραξε περίπου 188 εκατ. δολάρια.
Συνολικά, οκτώ ελληνικές εταιρείες περιλαμβάνονται στις είκοσι με τα υψηλότερα έσοδα από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μετά τα μέσα του 2023. Στην ίδια λίστα κυριαρχούν κυρίως ρωσικές κρατικές ή κρατικά συνδεδεμένες ναυτιλιακές, όπως η Sovcomflot και η Rosnefteflot, ενώ μοναδική μη ρωσική εξαίρεση αποτελεί η Prominent με έδρα το Χονγκ Κονγκ.
Τα στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times δείχνουν ακόμη ότι μόνο εταιρείες με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν διακινήσει μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου από τις ελληνικές διαχειρίστριες εταιρείες. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει ότι, παρά την ανάπτυξη του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, σημαντικό μέρος των εξαγωγών εξακολουθεί να πραγματοποιείται από καθιερωμένους διεθνείς ναυτιλιακούς ομίλους.
Η συγκεκριμένη αγορά παρέμεινε ιδιαίτερα ελκυστική, καθώς οι ναύλοι για τη μεταφορά ρωσικού αργού διαμορφώνονται κατά 30% έως 40% υψηλότερα σε σχέση με άλλες μεταφορές πετρελαίου, αντανακλώντας τον αυξημένο γεωπολιτικό και επιχειρηματικό κίνδυνο. Σύμφωνα με αναλυτές της ναυτιλιακής αγοράς, περίπου το 15% των ρωσικών εξαγωγών αργού τον Μάιο μεταφέρθηκε από ελληνικά δεξαμενόπλοια.
Το σύστημα του πλαφόν που εφαρμόζει η G7 σχεδιάστηκε ώστε να περιορίσει τα έσοδα της Ρωσίας χωρίς να προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, η εφαρμογή του βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις δηλώσεις των εμπλεκόμενων πλευρών. Νομικοί και πρώην αξιωματούχοι που συμμετείχαν στον σχεδιασμό των κυρώσεων επισημαίνουν ότι οι μηχανισμοί ελέγχου εμφανίζουν σημαντικές αδυναμίες, γεγονός που αφήνει περιθώρια καταστρατήγησης και βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των συζητήσεων για την επιβολή αυστηρότερων μέτρων από ΗΠΑ και ΕΕ.
