Ουσιαστικά. σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος της πράσινης μετάβασης μετατρέπεται σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική ακτοπλοΐα, η Attica Group επιχειρεί να δημιουργήσει «άμυνα» μέσα από επενδύσεις στον στόλο και τεχνολογίες εξοικονόμησης καυσίμων.
Συγκεκριμένα, η εικόνα που παρουσίασε η διοίκηση στη Γενική Συνέλευση του Ομίλου συνδυάζει θετικές επιδόσεις στην αγορά με ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον κόστους. Η εσωτερική επιβατική κίνηση αυξήθηκε περίπου 3% κατά τη θερινή περίοδο, ενώ ο κύκλος εργασιών του Ομίλου ενισχύθηκε το 2025 κατά 1,2% το 2025.
Την ίδια ώρα, όμως, οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις, το κόστος των καυσίμων και η ανάγκη αντικατάστασης του γηρασμένου στόλου δημιουργούν ένα σύνθετο παζλ για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες.
Για την Attica, η απάντηση περνά από τρεις βασικούς άξονες, έναν νεότερο και αποδοτικότερο στόλο,την ενίσχυση της πελατοκεντρικής ανάπτυξης και τον εξορθολογισμό της λειτουργίας.
Η εξοικονόμηση των 58 εκατ. ευρώ
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσπάθειας περιορισμού του κόστους βρίσκεται στα scrubbers.
Δέκα πλοία του Ομίλου διαθέτουν ήδη τη συγκεκριμένη τεχνολογία, ενώ, μαζί με τα νέα πλοία που εντάσσονται σταδιακά στον στόλο, εκτιμάται ότι περίπου το 75% της συνολικής κατανάλωσης θα προέρχεται από πλοία εξοπλισμένα με scrubbers.
Η οικονομική επίδραση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Με το marine gasoil να έχει ξεπεράσει τα 1.300 ευρώ ανά μετρικό τόνο, η δυνατότητα χρήσης οικονομικότερου καυσίμου μετατρέπεται σε κρίσιμο παράγοντα για το λειτουργικό κόστος.
Σύμφωνα με τη διοίκηση, μόνο κατά το πρώτο οκτάμηνο του έτους, εάν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, η επιβάρυνση από το κόστος καυσίμων θα ήταν περίπου 58 εκατ. ευρώ υψηλότερη.
Η εξοικονόμηση δεν περιορίζεται, ωστόσο, στα scrubbers. Η Attica εγκαθιστά παράλληλα συστήματα και τεχνολογικές λύσεις που μπορούν να περιορίσουν περαιτέρω την κατανάλωση καυσίμου κατά περίπου 3%-5%, επιχειρώντας να μειώσει την έκθεσή της στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών ενέργειας.
Νέα πλοία με ορίζοντα το 2027
Στο μέτωπο του στόλου, ο Όμιλος έχει ήδη προχωρήσει στην πώληση 14 παλαιότερων και περισσότερο κοστοβόρων πλοίων, μειώνοντας τη μέση ηλικία του στόλου κατά περίπου πέντε χρόνια.
Η διαδικασία δεν σταματά εδώ. Με την ολοκλήρωση του ναυπηγικού προγράμματος, η συνολική μείωση της μέσης ηλικίας αναμένεται να φτάσει τα εννέα χρόνια, ενώ οι παραδόσεις των νέων πλοίων τοποθετούνται στο καλοκαίρι του 2027.
Για την Attica, η ανανέωση του στόλου αποτελεί κάτι περισσότερο από μια επενδυτική επιλογή. Είναι ταυτόχρονα εργαλείο περιορισμού του λειτουργικού κόστους, συμμόρφωσης με τις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
Ωστόσο, η διοίκηση καθιστά σαφές ότι η ανανέωση του ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στα κεφάλαια των εταιρειών.
Το «αγκάθι» του EU ETS
Εδώ βρίσκεται και μία από τις μεγαλύτερες ενστάσεις της Attica απέναντι στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου, Παν. Δικαίος, άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται το EU ETS στην ακτοπλοΐα, επισημαίνοντας ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» μπορεί τελικά να μεταφέρει σημαντικό μέρος του κόστους στις νησιωτικές κοινωνίες και στους επιβάτες.
Στην πράξη, το περιβαλλοντικό κόστος δεν απορροφάται αποκλειστικά από τις εταιρείες, αλλά μετακυλίεται, σε σημαντικό βαθμό, στην τιμή του εισιτηρίου.
Στο φόντο αυτό, η Attica ζητά ένα πιο προσαρμοσμένο στις ελληνικές συνθήκες πλαίσιο, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τη νησιωτικότητα και τον ιδιαίτερο ρόλο της ακτοπλοΐας στη σύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η παράταση, μετά το 2030, του ειδικού καθεστώτος για τα νησιά με πληθυσμό κάτω των 200.000 κατοίκων, για ακόμη πέντε χρόνια.
Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι πλέον η μετάβαση από τη συζήτηση στην πράξη. Όπως προκύπτει από τη θέση της διοίκησης, μέχρι σήμερα δεν έχει διαμορφωθεί από τις Βρυξέλλες ένα επαρκώς συγκεκριμένο σχέδιο με σαφή μέτρα εφαρμογής.
Χρηματοδότηση για τον νέο ακτοπλοϊκό χάρτη
Η ανάγκη ανανέωσης του στόλου οδηγεί αναπόφευκτα και στο ζήτημα της χρηματοδότησης.
Η Attica θεωρεί ότι η μετάβαση σε νεότερα, καθαρότερα και ενεργειακά αποδοτικότερα πλοία απαιτεί εθνική στρατηγική, χρηματοδοτικά εργαλεία και μηχανισμούς στήριξης.
Στην αγορά έχουν ήδη συζητηθεί διάφορες προτάσεις και σχήματα. Το ζητούμενο πλέον είναι αυτά να αποκτήσουν συγκεκριμένο περιεχόμενο και να περάσουν στο στάδιο της εφαρμογής.
Παράλληλα, ο κλάδος διεκδικεί μηχανισμό αντιστάθμισης για το πρόσθετο κόστος που επιβαρύνει τον επιβάτη εξαιτίας των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων. Παρά τη συνεννόηση που, σύμφωνα με τη διοίκηση, έχει υπάρξει με το υπουργείο Ναυτιλίας, οι σχετικές πράξεις στο πεδίο παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Χωρίς οριζόντιες αυξήσεις παρά τις πιέσεις
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Attica επέλεξε να μην προχωρήσει σε οριζόντιες αυξήσεις τιμών, διατηρώντας παράλληλα την εκπτωτική πολιτική για τις ευάλωτες ομάδες.
Η ζήτηση, πάντως, εξακολουθεί να δείχνει αντοχές. Η εσωτερική αγορά κινήθηκε ανοδικά κατά περίπου 3% το καλοκαίρι, ενώ θετική εικόνα καταγράφεται και στην κίνηση των φορτηγών.
Παράλληλα, ο Όμιλος επενδύει στην ενίσχυση των απευθείας καναλιών πωλήσεων, τα οποία αυξήθηκαν περίπου 9%, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος σε προϊόντα και υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Από τα εισιτήρια στην τεχνητή νοημοσύνη
Η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί ακόμη ένα κομμάτι της στρατηγικής.
Το καλοκαίρι τέθηκε σε λειτουργία AI agent για την εξυπηρέτηση των πελατών, με στόχο να περιοριστεί ο φόρτος στα τηλεφωνικά κέντρα και να βελτιωθεί η εμπειρία εξυπηρέτησης.
Παράλληλα, έχουν οριστεί 50 «AI ambassadors», οι οποίοι θα λειτουργήσουν ως εσωτερικοί φορείς διάχυσης της τεχνογνωσίας και θα συμβάλουν στην ευρύτερη αξιοποίηση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στον οργανισμό.
Την ίδια στιγμή, ο Όμιλος προχωρά σε συγχωνεύσεις θυγατρικών και απλοποίηση της οργανωτικής του δομής, επιδιώκοντας να περιορίσει την πολυπλοκότητα και να απελευθερώσει πόρους. Η νέα δομή οργανώνεται γύρω από δύο βασικούς πυλώνες, την Αδριατική και την εσωτερική αγορά.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η Attica Group βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια διπλή πρόκληση. Από τη μία, καλείται να αξιοποιήσει τη σχετικά ανθεκτική ζήτηση και να ενισχύσει την αποδοτικότητά της. Από την άλλη, πρέπει να διαχειριστεί ένα συνεχώς αυξανόμενο κόστος συμμόρφωσης με τους περιβαλλοντικούς κανόνες και να χρηματοδοτήσει την ανανέωση του στόλου.
