Με βάση τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε στη Βουλή, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να πετύχει ρυθμό ανάπτυξης 2,4% (από 2,2% το 2025). Το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού αναμένεται να διαμορφωθεί σε 2,8% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό απο τέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε -0,1%.

Σχετικά με το χρέος, ο προϋπολογισμός προβλέπει μείωση στο 145,9% του ΑΕΠ το 2025, στο 138,2% το 2026 και κάτω από το όριο του 120%, στο 119% το 2029.

ΠΑΡΟΧΕΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΜΑΧΙΕΣ

Ο προϋπολογισμός του 2026 ενσωματώνει δημοσιονομικές παρεμβάσεις συνολικού ύψους 5,940 δισ. ευρώ και ουσιαστικά τα περιθώρια για επιπλέον μέτρα στήριξης των πολιτών για το 2026 είναι περιορισμένα. Υπάρχει βέβαια… πρόνοια για το 2027 που είναι εκλογική χρονιά.

Η αντιπολίτευση στέκεται στο γεγονός ότι το 2026 τα έσοδα προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 73,5 δισ. ευρώ και να είναι αυξημένα κατά 3,5% σε σχέση με το 2025.

Η αύξηση αυτή προκύπτει από τις σχετικές μακροοικονομικές προβλέψεις, οι οποίες δείχνουν άνοδο της κα τανάλωσης και της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

«Πρωταγωνιστές» στη διαμόρφωση των φορολογικών εσόδων είναι οι φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών, που αναμένεται να αγγίξουν τα 40,872 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 1,658 δισ. ευρώ ή 4,2%. Ο Φόρος Προστιθέ μενης Αξίας (ΦΠΑ) θα βάλει στα τα μεία του κράτους 29,229 δισ. ευρώ, με τα έσοδα να είναι αυξημένα κατά 1,603 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 7,460 δισ. ευρώ, παρουσι άζοντας μικρή αύξηση κατά 53 εκατ. ευρώ.

Η κυβέρνηση απαντά πως η αύξηση των εσόδων οφείλεται στην πάταξη της φοροδιαφυγής και στην αύξηση των επενδύσεων.

ΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Στο φόντο αυτό και με βάση τον προϋπολογισμό, το οικονομικό επιτελείο προτάσσει ότι το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων που έχουν νομοθετηθεί ή ανακοινωθεί για την περίοδο 2025-2027, ανέρχεται σε 3,04 δισ. ευρώ για το 2025, αυξάνεται σε 5,94 δισ. ευρώ το 2026 (επιπλέον 2,9 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2025) και σε 7,94 δισ. ευρώ το 2027 (επιπλέον 2 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2026). Οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις που θα εφαρμοστούν από το 2026 περιλαμβάνουν μία σειρά από φορολογικές και μισθολογικές μεταρρυθμίσεις με κύριο στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος και τη μείωση των φορολογικών βαρών, ιδιαίτερα για τη μεσαία τάξη, τις οικογένειες με παιδιά και τους νέους. Οι κυριότερες από αυτές είναι:

• διαρθρωτική αναμόρφωση της κλίμακας φόρου εισοδήματος για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες,

• μη συμψηφισμός του 50% της αύξησης των συντάξεων με την προσωπική διαφορά για το έτος 2026 και κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς από το 2027,

• παρεμβάσεις στα ειδικά μισθολόγια των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας καθώς και παρεμβάσεις σε λοιπές κατηγορίες υπαλλήλων, όπως του Υπουργείου Εξωτερικών, τα μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) και οι ερευνητές, οι μηχανικοί και οι λοιποί υπάλληλοι με πενταετή κύκλο σπουδών,

• σταδιακή κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους,

• μείωση κατά 30% του ΦΠΑ σε νησιά της περιφέρειας του Βορείου Αιγαίου, του νομού Έβρου και του νομού Δωδεκανήσων με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους,

• εισαγωγή ενδιάμεσου συντελεστή 25% στον φόρο εισοδήματος από ακίνητα. Παράλληλα, επεκτείνονται η φοροαπαλλαγή για κενές κατοικίες που θα εκμισθωθούν και το 2026 καθώς και η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτήρια, ενώ επεκτείνεται χρονικά ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα 3 δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας. Και

• μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για τις κατοικίες, η οποία κυμαίνεται από 30% έως 35%, σημαντικές μειώσεις των αντικειμενικών δαπανών για τα αυτοκίνητα, προσαρμογές στο ελάχιστο εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους και εξαίρεση από το ελάχιστο εισόδημα για τις νέες μητέρες.

Όπως τονίζει η κυβέρνηση, οι πα ρεμβάσεις αυτές πραγματοποιούνται εντός των δημοσιονομικών στόχων. Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων για το 2026 ανέρχεται σε 1,76 δισ. ευρώ.

ΤΟ 2026 ΚΑΙ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ

Τον Απρίλιο 2026 θα αυξηθεί ο κατώ τατος μισθός, με στόχο να ανέλθει στο ποσό των 950 ευρώ τον Απρίλιο 2027, από το ποσό των 880 ευρώ που είναι σήμερα. Η αύξηση αυτή επηρεάζει το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, τα επιδόματα τριετιών, την αμοιβή υπερωριών και τους βασικούς μι σθούς των δημόσιων υπαλλήλων.

Επιπρόσθετες παρεμβάσεις είναι οι ακόλουθες:

• επέκταση του προγράμματος ανα καίνισης σχολείων «Μαριέττα Γιαννάκου» με επιπλέον 300 εκατ. ευρώ ως δωρεά από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, με αποτέλεσμα ο συνολικός προϋπολογισμός να ανέλθει στο ποσό των 650 εκατ. ευρώ. Η εν λόγω παρέμβαση αποσκοπεί στην ανακαίνιση περισσότερων από 2.500 σχολικών μονάδων.

• Θέσπιση υπερεκπτώσεων 100% για επενδυτικές δαπάνες σε στρατηγικούς τομείς, όπως η άμυνα και η κατασκευή οχημάτων καθώς και αεροσκαφών και των εξαρτημάτων αυτών, και

• μη υπολογισμός της Εισφοράς Αλληλεγγύης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους με βάση την προσαύξηση της σύνταξής τους λόγω της εργασίας.

OΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ

Οι κυριότεροι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για τη διαμόρφωση του ρυθμού ανάπτυξης το 2026, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟ, συνοψίζονται σε πιθανή όξυνση των γεωπολιτικών αναταραχών, σε ενδεχόμενη παρέκκλιση από τη δασμολογική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ ή σε άλλη αποσταθεροποίηση των όρων του διεθνούς εμπορίου, σε μεγαλύτερη του αναμενόμενου επίπτωση των δασμών στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία, σε εντονότερη εκδήλωση των φαινομένων κλιματικής αλλαγής και στην περίπτωση καθυστέρησης της πραγματοποίησης προγραμματιζόμενων επενδύσεων.

Παράλληλα, η ανατίμηση του ευρώ ενέχει κινδύνους για το εξωτερικό ισοζύγιο και την ανταγωνιστικότητα στην Ευρωζώνη, ενώ η εφαρμογή συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής σε μεγάλες οικονομίες της ΕΕ ενδέχεται να επιδράσει αρνητικά στην εξωτερική ζήτηση.

Αντιθέτως, εκτιμάται πως θετική επίδραση στον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να προέλθει από την περαιτέρω ενίσχυση της δυναμικής του εξωτερικού τουρισμού και της ναυτιλίας, από τις εγχώριες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας και των προγραμματιζόμενων επενδύσεων, από την ταχύτερη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, που συνδέεται και με τις διεθνείς εξελίξεις στις τιμές ενέργειας, καθώς και από τη μεγαλύτερη του αναμενόμενου επενδυτική και αναπτυξιακή ώθηση, λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

ΤΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

Στον προϋπολογισμό περιλαμβάνεται (βάσει υποχρέωσης έναντι της ΕΕ) και ανάλυση ευαισθησίας με 3 εναλλακτικά σενάρια. Το κυριότερο εξετάζει τις επιπτώσεις μίας ανατίμησης του ευρώ σε σχέση με το δολάριο κατά 10%. Οδηγεί σε μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 0,3% σε σχέση με το βασικό σενάριο, ήτοι σε πραγματικό ρυθμό μεγέθυνσης ίσο με 2,0%. Η απόκλιση από το βασικό σενάριο είναι μεγαλύτερη για το ονομαστικό ΑΕΠ (κατά 1,1% μικρότερο).

Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αυξάνεται κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το βασικό σενάριο, ως αποτέλεσμα του χαμηλότερου δημοσιονομικού ισοζυγίου και κυρίως της χαμηλότερης αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ.

Επαναλαμβάνονται τα σενάρια για την αναδιανεμητική δράση των μέτρων στήριξης που ήταν και στο προσχέδιο του Οκτωβρίου και δείχνουν όφελος από 152 ευρώ για το πιο φτωχό 10% των πολιτών και 1520 ευρώ για το πιο εύπορο 10% από το πακέτο μέτρων στήριξης του 2026 (παρεμβάσεις στην φορολογική κλίμακα, αυξήσεις συντά ξεων, κατώτατου και μισθών στο Δημόσιο).