Τον τελευταίο μήνα, η έκρηξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή προκάλεσε άνοδο των τιμών ενέργειας και αναπροσαρμογή των αγοραίων προσδοκιών για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη και τις ΗΠΑ σε υψηλότερα επίπεδα.
Οι ενημερωμένες προβλέψεις πληθωρισμού του Ευρωσυστήματος (Μάρτιος 2026) δείχνουν σημαντική άνοδο για την ευρωζώνη και την Ελλάδα όπως αναφέρει το Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδος.
Ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο αυξήθηκε στο 1,9% στην ευρωζώνη και στο 3,1% στην Ελλάδα, με τον πληθωρισμό στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και τις υπηρεσίες να ωθεί το συνολικό πληθωρισμό προς τα πάνω, ενώ στις ΗΠΑ παρέμεινε σταθερός στο 2,4%.
Ωστόσο, από τα τέλη Φεβρουαρίου οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν έντονα κατά περίπου 40%, λόγω της έκρηξης του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των ανησυχιών για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι τιμές των βιομηχανικών μετάλλων και των αγροτικών προϊόντων επίσης αυξήθηκαν, αν και σε πιο μετριοπαθή επίπεδα.
Οι αγοραίες προσδοκίες τόσο στην ευρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ άλλαξαν, αντικατοπτρίζοντας αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή:
- Στην ευρωζώνη, οι αναμενόμενες πληθωριστικές προσδοκίες από τις αρχές Μαρτίου αυξήθηκαν σημαντικά πάνω από το 2%, κυρίως σε βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο ορίζοντα αλλά και σε μεγαλύτερους ορίζοντες, ενώ οι προσδοκίες για την οικονομική δραστηριότητα μειώθηκαν.
- Οι πληθωριστικές προσδοκίες στις ΗΠΑ αυξήθηκαν επίσης σημαντικά, αν και λιγότερο από ό,τι στην ευρωζώνη.
Οι αναμενόμενες πορείες νομισματικής πολιτικής αναπροσαρμόστηκαν σε υψηλότερα επίπεδα επιτοκίων, με τις αγορές να αναμένουν μέχρι το τέλος του 2026:
- Δύο αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ, 25 μονάδες βάσης η καθεμία, θεωρούνται τώρα πιθανές, ενώ πριν από ένα μήνα δεν αναμενόταν καμία αλλαγή.
- Μία μείωση επιτοκίου 25 μονάδων βάσης από τη Fed θεωρείται τώρα εξίσου πιθανή με τη μη αλλαγή, σε αντίθεση με τις δύο μειώσεις των 25 μονάδων βάσης που αναμένονταν πριν από ένα μήνα.
Οι προβλέψεις πληθωρισμού του Ευρωσυστήματος έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα πάνω και υπόκεινται σε υψηλούς κινδύνους ανοδικής κατεύθυνσης, καθώς η επίδραση του πολέμου στη Μέση Ανατολή στον πληθωρισμό θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την έντασή του. Οι τελευταίες δημοσιευμένες προβλέψεις βασίζονται στην πορεία των τιμών ενέργειας που προκύπτουν από τις αγορές futures (ημερομηνία αναφοράς 11 Μαρτίου), οι οποίες υποδηλώνουν ότι οι πρόσφατες αυξήσεις είναι μάλλον προσωρινές.
Προσδοκίες πληθωρισμού
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Consensus Forecasts που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο, οι προσδοκίες πληθωρισμού για το 2026 αναθεωρήθηκαν ανοδικά στο 2,1% για την ευρωζώνη και στο 2,7% για τις ΗΠΑ. Οι προβλέψεις για το 2027 παρέμειναν αμετάβλητες.
Οι μεσαίες προσδοκίες πληθωρισμού ενός έτους μπροστά των επιχειρήσεων στην Ελλάδα και στην ευρωζώνη παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες το τέταρτο τρίμηνο του 2025, στο 2,9% και 2,6% αντίστοιχα. Οι προσδοκίες τριών ετών αυξήθηκαν στην Ελλάδα στο 3% το τέταρτο τρίμηνο του 2025 από 2,8% το τρίτο τρίμηνο, ενώ στην ευρωζώνη παρέμειναν αμετάβλητες στο 3%. Οι προσδοκίες πενταετίας το τέταρτο τρίμηνο του 2025 παρέμειναν επίσης αμετάβλητες, στο 3% τόσο για την Ελλάδα όσο και για την ευρωζώνη.
Οι προβλέψεις για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα, ο συνολικός πληθωρισμός παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα για το μεγαλύτερο μέρος του 2025, με εξαίρεση τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Αυτή η μεταβλητότητα αποδόθηκε κυρίως στις διακυμάνσεις του πληθωρισμού υπηρεσιών και των μη επεξεργασμένων τροφίμων.
Ο δομικός πληθωρισμός ακολούθησε παρόμοια πορεία, επηρεαζόμενος επίσης από τις διακυμάνσεις στις υπηρεσίες. Κατά μέσο όρο, ο συνολικός πληθωρισμός ήταν 2,9% το 2025 και ο δομικός πληθωρισμός 3,6%. Και οι δύο δείκτες παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2026.
- Ο συνολικός πληθωρισμός HICP προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,1% το 2026 από 2,9% το 2025, αντικατοπτρίζοντας τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και την επίμονη αύξηση του πληθωρισμού υπηρεσιών, κυρίως λόγω των αναμενόμενων αυξήσεων μισθών και ενοικίων, καθώς και της πίεσης από τη μεγάλη ζήτηση στον τουρισμό.
- Ο πληθωρισμός θα μετριαστεί κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου διαστήματος πρόβλεψης, κυρίως λόγω της υποθετικής αποκλιμάκωσης των τιμών ενεργειακών εμπορευμάτων. Το 2027 προβλέπεται να μειωθεί στο 2,4% και το 2028 να φτάσει στο 2,3%.
- Ειδικότερα: Ο πληθωρισμός ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί στο 2,8%, αντανακλώντας τις σημαντικές αυξήσεις στις τιμές ενέργειας, και να επιβραδυνθεί στο 1,1% το 2027. Λόγω της ενσωμάτωσης των επιπτώσεων του ETS2, ο πληθωρισμός ενέργειας προβλέπεται να ανέλθει στο 4,6% το 2028.
- Ο δομικός πληθωρισμός (HICP χωρίς ενέργεια και τρόφιμα) θα διαμορφωθεί στο 3,0% το 2026, καθώς η συνιστώσα των υπηρεσιών παρουσιάζει ισχυρή επίμονη τάση. Προβλέπεται να μειωθεί στο 2,4% το 2027 και να παραμείνει σε αυτό το επίπεδο το 2028.
