Όπως τόνισε η ίδια, στις ήδη αυξημένες πιέσεις που δέχονται οι κρατικοί προϋπολογισμοί από τη γήρανση του πληθυσμού, τις συνταξιοδοτικές και υγειονομικές δαπάνες, καθώς και την ενεργειακή μετάβαση, θα προστεθούν οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Συνολικά, οι πρόσθετες δαπάνες στους τομείς αυτούς εκτιμάται ότι θα φθάσουν το 5% του ΑΕΠ έως το 2040.
Επιτακτική η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις
Η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι οι χώρες που διαθέτουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα χρειαστεί να χρηματοδοτήσουν τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο.
«Θα πρέπει να ληφθούν δύσκολες αποφάσεις είτε για αύξηση της φορολογίας είτε για μείωση άλλων δημόσιων δαπανών», σημείωσε.
Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων και κυρίως στην ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, ώστε να ενισχυθούν οι χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης που καταγράφονται σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες.
Όπως ανέφερε, ακόμη και μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν με μέτριο τρόπο την ανάπτυξη θα μπορούσαν να περιορίσουν σημαντικά την απαιτούμενη δημοσιονομική προσαρμογή για τη σταθεροποίηση του χρέους.
Αύξηση χρέους στην Ευρωζώνη
Η ανοδική τάση αποτυπώνεται και στις προβλέψεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο.
Για το σύνολο της Ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να αυξηθεί από 87,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 89,7% του ΑΕΠ το 2031.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, με εξαίρεση τέσσερις χώρες -την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία και την Πορτογαλία- στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης το χρέος ακολουθεί ανοδική πορεία.
Σε καλύτερη θέση η Ελλάδα
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι έως το 2031 το ελληνικό χρέος θα βρίσκεται χαμηλότερα όχι μόνο από το ιταλικό κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από φέτος αλλά και από το γαλλικό και το βελγικό.
Συγκεκριμένα, το ελληνικό δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, από 145,7% το 2025.
Την ίδια περίοδο, το γαλλικό χρέος αναμένεται να αυξηθεί στο 120,7% του ΑΕΠ από 116%, ενώ το βελγικό θα ανέλθει στο 122,3% από 106,3%.
Αντίστοιχα, το χρέος της Φινλανδίας προβλέπεται να αυξηθεί στο 100,8% του ΑΕΠ από 89,3%, ενώ της Ιταλίας εκτιμάται ότι θα μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1%.
Οι λόγοι της αποκλιμάκωσης
Το ΔΝΤ, αλλά και οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης, εκτιμούν ότι οι παράγοντες που οδήγησαν στη θεαματική μείωση του ελληνικού χρέους από το 210% του ΑΕΠ το 2020 θα συνεχίσουν να λειτουργούν υποστηρικτικά και τα επόμενα χρόνια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, τα πρωτογενή πλεονάσματα, το χαμηλό μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης του χρέους και η μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής του.
Σημαντικό ρόλο έχει διαδραματίσει και η ενεργητική διαχείριση του χρέους, με την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του ΔΝΤ και την επιτάχυνση της αποπληρωμής των διακρατικών δανείων του πρώτου μνημονίου.
Παράλληλα, άμυνα και συντάξεις δεν επιβαρύνουν την Ελλάδα όπως άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι αμυντικές δαπάνες βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα, στο 2,9% του ΑΕΠ το 2025 με βάση τον ορισμό του ΝΑΤΟ, και αναμένεται να παραμείνουν σε γενικές γραμμές σταθερές κατά την επόμενη δεκαετία, στο πλαίσιο του 12ετούς προγράμματος αμυντικού εκσυγχρονισμού ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ.
Την ίδια ώρα, όπως σημείωσε η Κομισιόν, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ελλάδα αναμένεται να ακολουθήσουν πτωτική πορεία μακροπρόθεσμα λόγω των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια και να συγκλίνουν προς τον μέσο όρο της ΕΕ έως το 2070.
Αυξημένη η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις
Ωστόσο, και στην Ελλάδα, οι μεταρρυθμίσεις συνεχίζουν να παίζουν κομβικό ρόλο. Όπως τόνισε ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, στο ΟΤ Forum, η χώρα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια στον τομέα των μεταρρυθμίσεων, πλησιάζοντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στη δημόσια διοίκηση, στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, στην εκπαίδευση και στις δημόσιες υποδομές.
Ο ίδιος προσδιόρισε τρεις βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας της χώρας: τη συνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την περαιτέρω ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και τη συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
