Η βασική αλλαγή αφορά την κατάργηση από την 1η Ιουλίου του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε 63 κατηγορίες προϊόντων, μέτρο που ίσχυε από τον Μάρτιο του 2026. Ως αντάλλαγμα για την άρση του περιορισμού, η κυβέρνηση εξασφάλισε –όπως υποστηρίζει– τη δέσμευση των επιχειρήσεων ότι δεν θα προχωρήσουν σε ανατιμήσεις κατά το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, διατηρώντας παράλληλα τις μειώσεις που είχαν καταγραφεί σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων το προηγούμενο διάστημα.

Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, η συμφωνία δεν περιορίζεται στο «πάγωμα» των τιμών για το καλοκαίρι, αλλά ανοίγει τον δρόμο για ουσιαστικές μειώσεις σε βασικά αγαθά από τις αρχές Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο μιας «εθνικής κοινωνικής συμφωνίας» για την προστασία του καταναλωτή.

Χαρακτηριστικά, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, σε δηλώσεις του μετά το τέλος της συνάντησης στο Μέγαρο Μαξίμου, τόνισε ότι «στη σύσκεψη με τους εκπροσώπους της βιομηχανίας και των σούπερ μάρκετ υπήρξε συναντίληψη για την ανάγκη αυτή η αποκλιμάκωση να περάσει στις τιμές των προϊόντων, σε πρώτη φάση τους δύο καλοκαιρινούς μήνες, με πλήρη σταθεροποίηση των τιμών, χωρίς καμία απολύτως αύξηση». Σημείωσε μάλιστα ότι αυτό αφορά και τους 2.000 κωδικούς προϊόντων, οι οποίοι κατά τους τελευταίους μήνες μειώθηκαν κατά 6%, εξαιτίας της αυστηρής εφαρμογής του μέτρου του πλαφόν στα κέρδη, που είχαμε εκτάκτως επιβάλει.

Και η δέσμευση της επιχειρηματικότητας είναι ότι οι μειώσεις αυτές θα παραμείνουν και μέσα στο καλοκαιρινό δίμηνο για αυτούς τους 2.000 κωδικούς». Στη συνέχεια, τόνισε ο υπουργός θα έχει υπάρξει προετοιμασία για να τεθεί σε εφαρμογή στην αγορά, από τις αρχές Σεπτεμβρίου, ως προϊόν εθνικής κοινωνικής συμφωνίας, μια δραστική μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα που αφορούν τους καταναλωτές και χρησιμοποιούνται σε μεγάλη έκταση από το μέσο ελληνικό νοικοκυριό, καθώς κοινός μας στόχος είναι η προστασία των καταναλωτών.

Ουσιαστικά, η κυβέρνηση εκτιμά ότι έως τότε θα έχει ολοκληρωθεί η προετοιμασία με τη συμμετοχή της βιομηχανίας, του λιανεμπορίου και της νέας Ανεξάρτητης Αρχής που θα εποπτεύει την αγορά.

Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα: ποια προϊόντα θα ενταχθούν στο πακέτο μειώσεων, ποιο θα είναι το εύρος των παρεμβάσεων και αν αυτές θα αφορούν μόνο τυποποιημένα τρόφιμα ή και νωπά προϊόντα, όπως το κρέας, όπου καταγράφονται σήμερα οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις.

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας

Τι αλλάζει άμεσα

• Από 1η Ιουλίου: Καταργείται το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους σε 63 κατηγορίες προϊόντων.
• Ιούλιος – Αύγουστος: Οι επιχειρήσεις δεσμεύονται για καμία νέα ανατίμηση.
• Διατηρούνται οι μειώσεις που είχαν επιτευχθεί σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων.
• Από τις αρχές Σεπτεμβρίου: Η κυβέρνηση προαναγγέλλει πακέτο μειώσεων τιμών σε βασικά είδη, το οποίο θα οριστικοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι.

Η πολιτική διάσταση

Η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι η μάχη κατά της ακρίβειας περνά πλέον σε μια νέα φάση, με μεγαλύτερη συμμετοχή της αγοράς και λιγότερη εξάρτηση από διοικητικά μέτρα όπως το πλαφόν. Παράλληλα, προβάλλει ως «δαμόκλειο σπάθη» τους εντατικούς ελέγχους και τα υψηλά πρόστιμα που έχει ήδη επιβάλει η ΔΙΜΕΑ σε περιπτώσεις αισχροκέρδειας.

Βραχυπρόθεσμος χαρακτήρας

Παρά ταύτα, πολλοί φορείς επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις αυτές έχουν κυρίως βραχυπρόθεσμο και διαχειριστικό χαρακτήρα και δεν αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες των ανατιμήσεων. Υποστηρίζουν ότι για να υπάρξει μόνιμη αποκλιμάκωση απαιτούνται πιο δομικές λύσεις, όπως μείωση του ενεργειακού κόστους, ενίσχυση του ανταγωνισμού και αλλαγές στη φορολογία βασικών αγαθών.

Χαρακτηριστική είναι η παρέμβαση του προέδρου του ΕΒΕΠ Βασίλη Κορκίδη:

«Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται μόνο με ελέγχους, πρόστιμα ή πλαφόν, αλλά με μια ευρύτερη εθνική κοινωνική συμφωνία και με μέτρα όπως η μείωση των έμμεσων φόρων και του ενεργειακού κόστους».

Παράλληλα προσθέτει ότι «η Πολιτεία καλείται να διασφαλίσει ένα φιλικό φορολογικό περιβάλλον, να μειώσει το ενεργειακό και διοικητικό κόστος και να αποτρέψει αθέμιτες πρακτικές. Μια φορολογική μεταρρύθμιση με «δύο συντελεστές ΦΠΑ» θα μπορέσει να διατηρήσει τα δημόσια έσοδα στα ίδια επίπεδα και παράλληλα να πάψει η ελληνική αγορά να είναι ακριβή για τους Έλληνες και φθηνή για τους τουρίστες. Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με αντιπαραθέσεις».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΕΑ Γιάννης Χατζηθεοδοσίου έθεσε το ερώτημα: «Αν υπάρχει συμφωνία για δραστικές μειώσεις τιμών, γιατί αυτές να εφαρμοστούν από τον Σεπτέμβριο και όχι άμεσα; Απαιτούνται εδώ και τώρα πολιτικές που θα σταματήσουν τις αυξήσεις σε βασικά αγαθά και ενέργεια αλλά και θα δίνουν προοπτική βιωσιμότητας και ανάπτυξης σε κάθε μικρή και μεσαία επιχείρηση της χώρας.»