Η συμφωνία προβλέπει πάγωμα των τιμών για το καλοκαίρι, διατήρηση των μειώσεων που έχουν ήδη εφαρμοστεί σε περίπου 2.000 προϊόντα και προετοιμασία ενός νέου κύκλου μειώσεων από τον Σεπτέμβριο. Η επιλογή της κυβέρνησης, ωστόσο, προκαλεί ήδη αντιδράσεις, τόσο για την αποτελεσματικότητά της όσο και για τον χρόνο εφαρμογής των νέων παρεμβάσεων.

Τέλος στο πλαφόν, έρχεται η «εθνική κοινωνική συμφωνία»

Μετά τη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε ότι το πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, το οποίο λήγει στις 30 Ιουνίου, δεν θα παραταθεί. Αντί αυτού, η κυβέρνηση προχωρά σε μια συμφωνία με τους βασικούς παράγοντες της αγοράς, ώστε να διατηρηθούν οι σημερινές μειωμένες τιμές και να αποφευχθούν νέες ανατιμήσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η κυβέρνηση θεωρεί ότι η σταδιακή αποκλιμάκωση των διεθνών πληθωριστικών πιέσεων, μετά και την εξομάλυνση των τιμών του πετρελαίου, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε οι μειώσεις στο κόστος να περάσουν στις τελικές τιμές των προϊόντων.

Η συμφωνία προβλέπει ότι οι περίπου 2.000 κωδικοί προϊόντων που είχαν μειωθεί κατά μέσο όρο περίπου 6% λόγω της εφαρμογής του πλαφόν θα διατηρήσουν τις χαμηλότερες τιμές τους για τους δύο καλοκαιρινούς μήνες, χωρίς νέες αυξήσεις. Παράλληλα, κυβέρνηση και αγορά θα προετοιμάσουν ένα νέο πλαίσιο, το οποίο από τις αρχές Σεπτεμβρίου θα στοχεύει σε ευρύτερες μειώσεις τιμών σε βασικά αγαθά ευρείας κατανάλωσης, στο πλαίσιο αυτού που ο υπουργός χαρακτήρισε «εθνική κοινωνική συμφωνία».

Η κατεύθυνση αυτή δεν αποτελεί έκπληξη. Όπως είχε επισημάνει νωρίτερα το «R», η κυβέρνηση είχε ήδη αποφασίσει να αντικαταστήσει το διοικητικό μέτρο του πλαφόν - τουλάχιστον για τα καύσιμα - με μια συμφωνία συνεργασίας με την αγορά, καθώς οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων είχαν εκφράσει την αντίθεσή τους στην παράταση του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι η αποκλιμάκωση των τιμών μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικότερα μέσα από διαρθρωτικές παρεμβάσεις και όχι με παρατάσεις έκτακτων περιορισμών.

{https://exchange.glomex.com/video/v-djlp2x8clp89?integrationId=eexbs1jkg0kofln}

Οι προτάσεις της αγοράς και οι ενστάσεις για τον Σεπτέμβριο

Τη φιλοσοφία αυτή εξέφρασε και ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης, ο οποίος τάχθηκε υπέρ μιας ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας, προμηθευτών, εμπορίου και λιανεμπορίου.

Όπως υποστηρίζει, η ακρίβεια δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με ελέγχους, πρόστιμα ή κρατικά πλαφόν, αλλά απαιτεί ένα συνολικό πλαίσιο πολιτικών που θα επιτρέψει τη μεταφορά της μείωσης του ενεργειακού και λειτουργικού κόστους στις τελικές τιμές. Ο ίδιος προτείνει, μεταξύ άλλων, μείωση των έμμεσων φόρων στα βασικά αγαθά και στην ενέργεια, περιορισμό του μη μισθολογικού κόστους των επιχειρήσεων, φορολογική μεταρρύθμιση με δύο συντελεστές ΦΠΑ και ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά.

Παράλληλα, εισηγείται να διατηρηθούν οι σημερινές μειωμένες τιμές, να διευρυνθεί η λίστα των προϊόντων που συμμετέχουν στις μειώσεις και να εξεταστεί ακόμη και η εθελοντική συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ στις θερινές εκπτώσεις, ώστε να δοθεί πρόσθετη ανάσα στα ελληνικά νοικοκυριά.

Στο ίδιο μήκος κύματος, αλλά με πιο επικριτική διάθεση ως προς το χρονοδιάγραμμα, κινήθηκε και ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου.

Ο κ. Χατζηθεοδοσίου χαιρέτισε την πρωτοβουλία του υπουργείου Ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι η αγορά χρειάζεται ουσιαστικές παρεμβάσεις απέναντι στην ακρίβεια, ωστόσο εξέφρασε τον προβληματισμό του για το γεγονός ότι οι δραστικές μειώσεις μετατίθενται χρονικά για τον Σεπτέμβριο.

Όπως σημειώνει, από τη στιγμή που υπάρχει συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και αγοράς, δεν είναι σαφές τι εμποδίζει την άμεση εφαρμογή των μειώσεων. Υπογραμμίζει ακόμη ότι τα νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν ήδη υποστεί τεράστια πίεση τα τελευταία χρόνια και πως κάθε μήνας καθυστέρησης επιβαρύνει περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Για τον λόγο αυτό ζητά άμεσες πολιτικές τόσο για τη συγκράτηση των τιμών όσο και για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας.

{https://exchange.glomex.com/video/v-djlo7vl93eft?integrationId=eexbs1jkg0kofln}

Το μεγάλο στοίχημα είναι η εφαρμογή στην πράξη

Η κυβέρνηση εμφανίζεται αισιόδοξη ότι το νέο μοντέλο συνεργασίας με την αγορά μπορεί να αποδώσει καλύτερα αποτελέσματα από την παράταση ενός έκτακτου μέτρου που εφαρμόστηκε σε συνθήκες έντονων πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο, δεν λείπει ο προβληματισμός για το κατά πόσο μια τέτοια «συμφωνία κυρίων» αρκεί για να οδηγήσει σε ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών.

Οι εκπρόσωποι της αγοράς επιμένουν ότι οι βασικές αιτίες της ακρίβειας δεν αντιμετωπίζονται με διοικητικές παρεμβάσεις ή άτυπες δεσμεύσεις, αλλά με πιο μόνιμες πολιτικές, όπως η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, η μείωση του ενεργειακού και διοικητικού κόστους των επιχειρήσεων και η ενίσχυση του ανταγωνισμού. Από την άλλη πλευρά, αν η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να συγκρατήσουν τις τιμές, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο μια εθελοντική συμφωνία αρκεί χωρίς μηχανισμούς επιβολής και ελέγχου. Σε κάθε περίπτωση, η επιτυχία της νέας στρατηγικής θα κριθεί τους επόμενους μήνες, όταν θα φανεί αν οι δεσμεύσεις θα αποτυπωθούν πράγματι στα ράφια των σούπερ μάρκετ ή θα μείνουν σε επίπεδο προθέσεων.