Την ίδια ώρα, το οικονομικό επιτελείο ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει, την προσεχή Κυριακή 26 Ιουλίου, τον αναβαθμισμένο εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των δικαιούχων, μειώνοντας το ελάχιστο ύψος οφειλών για ένταξη από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι πόσοι από τους περίπου 1,3 εκατ. φορολογούμενους που διαθέτουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ύψους 31,5 δισ. ευρώ θα αξιοποιήσουν τη δυνατότητα υπαγωγής στη ρύθμιση μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, στο τέλος Δεκεμβρίου.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις
Η νέα ρύθμιση αφορά όλες τις οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, παρέμεναν αρρύθμιστες στις 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να είναι ανεξόφλητες έως σήμερα στις ΔΟΥ, τα Ελεγκτικά Κέντρα και τα Τελωνεία.
Βασική προϋπόθεση για την υπαγωγή είναι να έχουν προηγουμένως ρυθμιστεί με την πάγια ρύθμιση όλες οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά. Η ρύθμιση ενεργοποιείται με την καταβολή της πρώτης δόσης εντός τριών εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης.
Εξωδικαστικός: Διευρύνεται η πρόσβαση
Η σημαντικότερη αλλαγή στον αναβαθμισμένο εξωδικαστικό μηχανισμό είναι η μείωση του ελάχιστου ύψους συνολικών οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, γεγονός που επιτρέπει πλέον και σε μικρότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο εργαλείο.
Ο εξωδικαστικός δίνει τη δυνατότητα συνολικής ρύθμισης χρεών προς το Δημόσιο, τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers). Προβλέπει έως 240 δόσεις για οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία και έως 420 δόσεις για δάνεια προς τράπεζες και servicers.
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όπου ο οφειλέτης δηλώνει τα οικονομικά και περιουσιακά του στοιχεία και, βάσει της δυνατότητας αποπληρωμής του, παράγεται αυτοματοποιημένα πρόταση ρύθμισης. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα, ελεύθεροι επαγγελματίες, επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το βασικό πλεονέκτημα του μηχανισμού
Σε αντίθεση με τη ρύθμιση των 72 δόσεων, ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να προβλέπει και διαγραφή μέρους των οφειλών. Η δυνατότητα αυτή δεν είναι αυτόματη, αλλά εξαρτάται από την οικονομική εικόνα του οφειλέτη, την περιουσιακή του κατάσταση, τη δυνατότητα αποπληρωμής και τους κανόνες συμμετοχής των πιστωτών.
Παράλληλα, το σταθερό επιτόκιο 3% καθιστά τη ρύθμιση ιδιαίτερα ανταγωνιστική. Ωστόσο, η διαδικασία είναι πιο απαιτητική, καθώς προϋποθέτει πλήρη καταγραφή της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη, συγκέντρωση δικαιολογητικών και αναμονή μέχρι την έκδοση της πρότασης. Επιπλέον, ο ενδιαφερόμενος δεν γνωρίζει εκ των προτέρων ούτε τον τελικό αριθμό των δόσεων ούτε το ακριβές ποσό που θα κληθεί να καταβάλει, καθώς αυτά καθορίζονται από τον σχετικό αλγόριθμο.
Απαραίτητη προϋπόθεση συμμετοχής αποτελεί επίσης η συναίνεση στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε Δημόσιο, ΕΦΚΑ και πιστωτές να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης.
Ποια λύση συμφέρει περισσότερο
Η επιλογή μεταξύ των δύο εργαλείων εξαρτάται από το προφίλ και τις ανάγκες κάθε οφειλέτη.
Η ρύθμιση των 72 δόσεων αποτελεί την πιο απλή και άμεση λύση για όσους έχουν αποκλειστικά φορολογικές οφειλές και διαθέτουν τη δυνατότητα να τις εξυπηρετήσουν σε συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα. Η διαδικασία είναι γρήγορη, δεν απαιτεί διαπραγμάτευση με πιστωτές και παρέχει εξαρχής σαφές πρόγραμμα αποπληρωμής. Από την άλλη πλευρά, δεν προβλέπει «κούρεμα» της οφειλής ούτε αντιμετωπίζει συνολικά το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους.
Αντίθετα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός απευθύνεται κυρίως σε όσους έχουν συσσωρευμένες οφειλές προς περισσότερους από έναν πιστωτές και αντιμετωπίζουν συνολική οικονομική δυσχέρεια. Προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία, δυνατότητα μακροχρόνιας αποπληρωμής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μερική διαγραφή χρεών. Ωστόσο, συνοδεύεται από πιο σύνθετη διαδικασία, απαιτεί εκτενή οικονομικά στοιχεία και προϋποθέτει αξιολόγηση της βιωσιμότητας του οφειλέτη και αποδοχή της πρότασης από τους συμμετέχοντες πιστωτές.
