Η ρητορική του Τούρκου ΥΠΕΞ χαρακτηρίζεται ασυνήθιστη για τα διπλωματικά δεδομένα, καθώς μέχρι σήμερα οξύτατες δηλώσεις γίνονταν κυρίως από τους υπουργούς Άμυνας της Άγκυρας. Η Αθήνα απάντησε με τρεις τοποθετήσεις, από τον υπουργό Εξωτερικών, τον υπουργό Εθνικής Άμυνας και το Μέγαρο Μαξίμου, εξέλιξη που δείχνει ότι το κλίμα βαραίνει επικίνδυνα και ότι η περίοδος των «ήρεμων νερών» φτάνει στο τέλος της.

Γεραπετρίτης: Η Ελλάδα δεν έχει φοβικά σύνδρομα - Δεν δεχόμαστε υποδείξεις

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αντέδρασε άμεσα, τονίζοντας ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να μπει σε λογική αμφισβήτησης.

«Οι σχέσεις καλής γειτονίας, τις οποίες η Ελλάδα ανέκαθεν επιδιώκει, δεν προάγονται με αμετροεπείς και άκαιρες δηλώσεις», σημείωσε.

Και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα ούτε φοβικά σύνδρομα έχει, ούτε προσδιορίζεται σε αναφορά με την Τουρκία. Και δεν δεχόμαστε υποδείξεις από κανέναν».

Ο κ. Γεραπετρίτης συμπλήρωσε: «Αντιλαμβανόμαστε την ένταση που μπορεί να προκαλεί η ισχυρή και ενεργητική εξωτερική πολιτική της Ελλάδας. Ας εξοικειωθούν όλοι με αυτή την πραγματικότητα και ας μην μετατρέπουν την αμηχανία σε εχθροπάθεια».

Δένδιας: «Απαράδεκτες και απρεπείς δηλώσεις»

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ο οποίος απάντησε προσωπικά στις βολές Φιντάν.

«Λυπάμαι ιδιαίτερα για τις δηλώσεις Φιντάν, για τις οποίες με πληροφόρησαν. Πέρα από το ότι είναι καθολικά απαράδεκτες και απρεπείς, παραβιάζουν μια αρχή γνωστή ακόμα και στους πρωτοετείς διπλωμάτες: Την αρχή της μη ανάμειξης στην εσωτερική πολιτική άλλων χωρών. Λυπάμαι λοιπόν ειλικρινά που επελέγη αυτή η οδός», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το ζήτημα της Κύπρου και οι ενεργειακές ισορροπίες

Η νέα όξυνση συμπίπτει χρονικά με τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, για την οποία υπάρχει εμπλοκή λόγω καθυστερήσεων στις πληρωμές. Το έργο θεωρείται κομβικό για την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, ωστόσο η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να μην επιτρέψει έρευνες στην περιοχή, ενώ ταυτόχρονα σχεδιάζει γεωτρήσεις σε οικόπεδα που περιλαμβάνονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, κ. Παπασταύρου, έχει ήδη επιταχύνει τη διαγωνιστική διαδικασία για υδρογονάνθρακες νότια της Κύπρου, ενώ επικοινώνησε με την Chevron για να επιβεβαιώσει το ενδιαφέρον της εταιρείας – κάτι που σύμφωνα με πληροφορίες του επιβεβαιώθηκε.

Στη σκιά της επικείμενης συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν

Υπενθυμίζεται ότι η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει καθυστερήσει, ωστόσο εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη στις 22 Σεπτεμβρίου. Οι τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, ρίχνουν βαριά σκιά και δημιουργούν αβεβαιότητα για την πορεία του διαλόγου. Υπενθυμίζεται ότι εκκρεμεί ακόμη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Άγκυρα για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, το οποίο έχει ήδη καθυστερήσει αρκετούς μήνες.

Η αντιπολίτευση

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, τα κόμματα εξαπέλυσαν πυρά κατά της κυβέρνησης, κατηγορώντας την για λανθασμένη διαχείριση της τουρκικής προκλητικότητας.

Ο υπεύθυνος ΚΤΕ Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, δήλωσε:

«Οι προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αποτελούν ευθεία παρέμβαση στην πολιτική ζωή της χώρας μας και μάλιστα από υπουργό μιας Κυβέρνησης που συστηματικά πλήττει τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στη χώρα της, περιορίζει τα δικαιώματα, καταπνίγει και καταδιώκει κάθε αντιπολιτευτική φωνή, ενώ στις διεθνείς της σχέσεις προωθεί και υπηρετεί μεθοδικά αναθεωρητικές επιθετικές διεκδικήσεις».

Και πρόσθεσε: «Αποδεικνύεται επίσης η πλήρης αποτυχία της προσέγγισης της Ελληνικής Κυβέρνησης απέναντι στη διαρκώς αυξανόμενη τουρκική προκλητικότητα. Η απροθυμία της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας να αναδείξει και να εκθέσει διεθνώς την αναθεωρητική ατζέντα της Άγκυρας, στο όνομα της αόριστης συνθηματολογίας των ‘ήρεμων νερών’, που έχει επανειλημμένα διαψευστεί από το σύνολο των τουρκικών προκλητικών ενεργειών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, έχει δυσμενείς επιπτώσεις για τα εθνικά μας συμφέροντα. Με αυτήν της την τακτική η Κυβέρνηση Μητσοτάκη επέτρεψε στον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν να υποδύεται σήμερα τον αξιόπιστο εταίρο της Ευρώπης, διεκδικώντας ισότιμη θέση στην αμυντική αρχιτεκτονική της ΕΕ».

Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την πλευρά του, κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση, κατηγορώντας τον Γιώργο Γεραπετρίτη για «αδιαφανή διπλωματία». Η Ρένα Δούρου και βουλευτές του κόμματος ρώτησαν:

«Επιβεβαιώνει ή διαψεύδει το σχετικό δημοσίευμα σχετικά με την ύπαρξη ‘κλειστής ομάδας’ η οποία συναντήθηκε με αντίστοιχη τουρκική ομάδα στη Γενεύη με σκοπό τη υπογραφή συνυποσχετικού;».

Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας Kontra, οι δύο πλευρές φέρεται να κατέληξαν σε «σχέδιο συνυποσχετικού» που περιλαμβάνει «τον σκληρό πυρήνα της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής», υπερβαίνοντας «τις κόκκινες γραμμές της Δήλωσης της Ελλάδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το 2015».

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζητούν εξηγήσεις από την κυβέρνηση: «Γιατί το ΥΠΕΞ, αντί της αξιοποίησης των συμμάχων της Ελλάδας και της θέσης της στην ΕΕ και στο ΣΑ του ΟΗΕ, αντί της επεξεργασίας σαφούς στρατηγικής που να ενισχύει τις θέσεις μας και να προωθεί την ειρήνη, επιλέγει μυστικές συναντήσεις με την τουρκική πλευρά και μάλιστα χωρίς συμμετοχή διπλωματών;».

Συνοψίζοντας, η σκληρή γλώσσα που επέλεξε ο Χακάν Φιντάν και η τριπλή απάντηση της Αθήνας ενισχύουν την εκτίμηση ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» φτάνει στο τέλος της. Παρά την προσπάθεια των τελευταίων μηνών για χαμηλούς τόνους και διατήρηση διαύλων επικοινωνίας, η νέα όξυνση επαναφέρει τα σενάρια για κλιμάκωση. Διπλωματικοί κύκλοι εκφράζουν ανησυχία ότι η ατζέντα των διαφορών μπορεί να βγει εκτός ελέγχου, ιδίως με φόντο τις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την εκκρεμή συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν. Οι φόβοι για αύξηση των εντάσεων θεωρούνται πλέον ορατοί και απειλητικοί.