Στην παρουσίαση υπογραμμίστηκε ότι τα ανοικτά δεδομένα δεν αποτελούν πλέον θεωρητική κατεύθυνση, αλλά κρίσιμη υποδομή για τη σύγχρονη διακυβέρνηση και την ψηφιακή οικονομία. Όπως τονίστηκε, πρόκειται για ένα νέο μοντέλο λειτουργίας του κράτους που αντιμετωπίζει την πληροφορία ως δημόσιο αγαθό, διαθέσιμο προς αξιοποίηση από την κοινωνία και την αγορά.
Παπαστεργίου: «Δεν υπάρχει AI χωρίς ανοικτά δεδομένα»
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε την παρουσίαση της πλατφόρμας «πολύ μεγάλη στιγμή» για τη δημόσια διοίκηση, σημειώνοντας ότι η χώρα καλύπτει πλέον σημαντικό έδαφος στον τομέα των ανοικτών δεδομένων. Όπως είπε, για χρόνια υπήρχε σημαντικό έλλειμμα, περιγράφοντας την κατάσταση ως «μαύρη τρύπα» στη διαθεσιμότητα δημόσιων πληροφοριών.
Ο υπουργός τόνισε ότι η αξιοποίηση των δεδομένων απαιτεί όχι μόνο ποσοτική αλλά και ποιοτική αναβάθμιση, με έμφαση στην επικαιροποίηση, την αξιοπιστία και τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα δεδομένα μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση για νέες εφαρμογές και να ενισχύσουν startups, πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει σημειωθεί, επισημαίνοντας ότι από περίπου 80 ομάδες δεδομένων στο παρελθόν, η νέα πλατφόρμα συγκεντρώνει πλέον 9.523 datasets, 31.441 πόρους δεδομένων, 22 υπηρεσίες και 455 φορείς.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και η νέα ψηφιακή υποδομή
Στο πλαίσιο της παρουσίασης έγινε αναφορά στη σύνδεση των ανοικτών δεδομένων με την τεχνητή νοημοσύνη, με τον υπουργό να τονίζει ότι η ανάπτυξη AI συστημάτων προϋποθέτει πρόσβαση σε ποιοτικά δεδομένα. Παράλληλα, έγινε μνεία στις νέες ψηφιακές υποδομές της χώρας, που αναμένεται να ενισχύσουν περαιτέρω το οικοσύστημα δεδομένων και τεχνολογίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και την κοινωνία των πολιτών, ώστε τα δεδομένα να μετατρέπονται σε πρακτικά οφέλη για τους πολίτες και τη δημόσια διοίκηση.
Καρκατζούνης: Το νέο μοντέλο διακυβέρνησης δεδομένων
Ο ειδικός γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων Βασίλης Καρκατζούνης χαρακτήρισε το έργο συλλογική προσπάθεια που απαιτεί τη συμμετοχή όλων των δημόσιων φορέων.
Όπως εξήγησε, η Data.gov.gr λειτουργεί πλέον ως ο κεντρικός κατάλογος ανοικτών δεδομένων της Ελληνικής Δημοκρατίας, με στόχο την ενιαία, διαφανή και αξιόπιστη πρόσβαση σε δημόσια δεδομένα.
Το νέο πλαίσιο βασίζεται σε τέσσερις άξονες: απλή πρόσβαση, βελτίωση ποιότητας, ενίσχυση καινοτομίας και συνεχής εξέλιξη μέσω συνεργασιών. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η δημοσίευση δεδομένων αποτελεί νομική υποχρέωση και όχι επιλογή, με τη λογική «ανοικτά εξ ορισμού – κλειστά κατ’ εξαίρεση».
Ποιότητα δεδομένων και θεσμικό πλαίσιο
Σημαντικό μέρος της παρουσίασης αφιερώθηκε στα ποιοτικά κριτήρια που θα πρέπει να πληρούν τα σύνολα δεδομένων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πληρότητα μεταδεδομένων, η τακτική ενημέρωση, οι ανοικτές μορφές αρχείων, η σαφής άδεια χρήσης και η προστασία προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, τονίστηκε ότι η νέα πλατφόρμα δεν αποτελεί απλή αποθήκη αρχείων, αλλά οργανωμένη υποδομή δεδομένων με στόχο τη διαλειτουργικότητα και την αξιοποίηση σε πολλαπλά επίπεδα.
Από το 2013 έως σήμερα – η εξέλιξη του έργου
Η πορεία προς τη σημερινή μορφή του εγχειρήματος περιγράφηκε ως μακρόχρονη διαδικασία που ξεκίνησε ήδη από το 2013. Το 2020 καταγράφονταν μόλις 83 σύνολα δεδομένων, ενώ το 2025 η δημιουργία της Ειδικής Γραμματείας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων σηματοδότησε την επιτάχυνση της εθνικής στρατηγικής.
Η διασύνδεση με το ευρωπαϊκό portal data.europe.eu αναμένεται να ενισχύσει την προβολή των ελληνικών δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να τα εντάξει σε ένα ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα.
Οφέλη για κράτος, οικονομία και κοινωνία
Όπως επισημάνθηκε, η διάθεση ανοικτών δεδομένων ενισχύει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς, ενώ παράλληλα δημιουργεί σημαντική οικονομική αξία μέσω της ανάπτυξης νέων προϊόντων και υπηρεσιών.
Για τη δημόσια διοίκηση, η κεντρική διαθεσιμότητα δεδομένων μειώνει τη γραφειοκρατία και ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ φορέων, αποφεύγοντας την επαναληπτική συλλογή πληροφοριών. Για την επιστημονική κοινότητα, παρέχεται πρόσβαση σε μεγάλα σύνολα δεδομένων για έρευνα σε τομείς όπως η υγεία, το περιβάλλον και η κοινωνία.
Θεματικές ενότητες και επόμενα βήματα
Η πλατφόρμα περιλαμβάνει ήδη δεδομένα από ένα ευρύ φάσμα τομέων, όπως γεωργία, εκπαίδευση, υγεία, μεταφορές, ενέργεια, δικαιοσύνη, οικονομία και επιστήμη.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενώ βασικός στόχος για το επόμενο διάστημα είναι η περαιτέρω ένταξη δημόσιων φορέων και η διασφάλιση της συνεχούς επικαιροποίησης και ποιότητας των δεδομένων.
