Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science και περιγράφει έναν διαφορετικό μηχανισμό δράσης σε σύγκριση με τα κλασικά εμβόλια. Συνήθως, τα εμβόλια «εκπαιδεύουν» το προσαρμοστικό ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει ένα συγκεκριμένο αντιγόνο, όπως μια πρωτεΐνη στην επιφάνεια ενός ιού. Η προστασία αυτή είναι ισχυρή, αλλά περιορισμένη, καθώς μπορεί να μειωθεί εάν το αντιγόνο μεταλλαχθεί.
Οι επιστήμονες από το Stanford University επέλεξαν μια ευρύτερη στρατηγική: εκτός από το προσαρμοστικό, ενεργοποιούν και το έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα, δηλαδή την πρώτη και πιο γενική γραμμή άμυνας του οργανισμού. Όπως εξήγησε ο επικεφαλής της έρευνας, Bali Pulendran, καθηγητής μικροβιολογίας και ανοσολογίας, «το αξιοσημείωτο στο έμφυτο σύστημα είναι ότι μπορεί να προσφέρει προστασία απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα μικροβίων».
Η ιδέα της διπλής ενεργοποίησης της ανοσίας δεν είναι νέα. Το εμβόλιο κατά της φυματίωσης BCG vaccine (Bacillus Calmette-Guérin) είναι γνωστό ότι προκαλεί τόσο έμφυτη όσο και προσαρμοστική ανοσολογική απόκριση. Στις αρχές της πανδημίας είχε εξεταστεί εάν θα μπορούσε να παρέχει ευρύτερη προστασία και έναντι του COVID-19.
Το νέο σκεύασμα, με την προσωρινή ονομασία GLA-3M-052-LS+OVA, μιμείται τα ανοσολογικά σήματα που είχε παρατηρηθεί ότι προκαλεί το BCG στους πνεύμονες. Περιλαμβάνει επίσης μια αβλαβή πρωτεΐνη αυγού ως αντιγόνο, η οποία συμβάλλει στην προσέλκυση των κατάλληλων ανοσοκυττάρων.
Στα πειράματα, ποντίκια που έλαβαν τρεις δόσεις μέσα σε τρεις εβδομάδες εμφάνισαν προστασία για τουλάχιστον τρεις μήνες έναντι του SARS-CoV-2 και άλλων κορονοϊών, καθώς και έναντι των βακτηρίων Staphylococcus aureus και Acinetobacter baumannii. Επιπλέον, παρουσίασαν μειωμένη αντίδραση σε αλλεργιογόνο από ακάρεα σκόνης.
Αντίθετα, τα μη εμβολιασμένα ζώα εμφάνισαν σοβαρότερη φλεγμονή στους πνεύμονες, απώλεια βάρους και αυξημένο κίνδυνο θανάτου έπειτα από έκθεση σε παθογόνους μικροοργανισμούς, καθώς και εντονότερες αλλεργικές αντιδράσεις.
Η καθηγήτρια λοιμωξιολογίας και εμβολιολογίας Daniela Ferreira από το University of Oxford, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε την έρευνα «πραγματικά συναρπαστική», σημειώνοντας στο BBC ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί σε ανθρώπους, θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο πρόληψης των κοινών κρυολογημάτων και άλλων αναπνευστικών λοιμώξεων.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πάντως ότι απαιτούνται κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου στον άνθρωπο. Σύμφωνα με τον Πουλεντράν, δύο δόσεις ενδέχεται να είναι αρκετές για την παροχή προστασίας, ωστόσο η πορεία προς την κλινική εφαρμογή προϋποθέτει περαιτέρω έρευνα.
