«Στην Ελλάδα το ακίνητο δεν ήταν ποτέ απλώς μία επένδυση. Είναι ρίζες, καταγωγή, οικογένεια, είναι στοιχείο κοινωνικής ασφάλειας. Κι όμως, υπήρξε μια μακρά περίοδος κατά την οποία η ιδιοκτησία μετατράπηκε σχεδόν σε ενοχή. Φορολογήθηκε υπέρμετρα, αντιμετωπίστηκε με καχυποψία, συνδέθηκε με εισπρακτική λογική και όχι με αναπτυξιακή στρατηγική», είπε αρχικά ο κ. Πιερρακάκης και προσέθεσε:

«Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έκανε από την πρώτη ημέρα μια συνειδητή πολιτική επιλογή: Να αλλάξει αυτή τη φιλοσοφία από τη ρίζα της. Να περάσουμε από τη λογική του ότι “η ακίνητη περιουσία είναι εύκολος στόχος” στη λογική “η ακίνητη περιουσία είναι μοχλός ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής, λύσης στο στεγαστικό πρόβλημα της χώρας”. Πρόκειται για μια συνολική αναστροφή πορείας η οποία διαπερνά τη φορολογία, τη μίσθωση, την αξιοποίηση κενών κτιρίων, την ανακαίνιση, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και συνολικά τη λειτουργία της αγοράς».

Ο πρώτος άξονας στον οποίο αναφέρθηκε ο υπουργός ήταν αυτός της φορολογίας, τονίζοντας ότι η φορολόγηση της ιδιοκτησίας μειώθηκε τα τελευταία χρόνια και ο ΕΝΦΙΑ αποκλιμακώθηκε κατά 35%, κάτι που – όπως είπε – ήταν μόνο η αρχή.

«Η επόμενη φάση είναι ακόμη πιο ουσιαστική, καθώς από το 2026 ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 50%, ενώ από το 2027 καταργείται πλήρως για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, με διευρυμένη εφαρμογή σε ακριτικές και παραμεθόριες περιοχές», σημείωσε στη συνέχει και συμπλήρωσε:

«Αυτό δεν είναι ένα ακόμη φορολογικό μέτρο. Είναι παρέμβαση με δημογραφικά, αναπτυξιακά και εθνικά χαρακτηριστικά. Δίνουμε τον λόγο σε ανθρώπους να μείνουν, να επενδύσουν, να ζήσουν στην Ελληνική Περιφέρεια. Σταματάμε να τιμωρούμε την κατοχή ενός σπιτιού, αρχίζοντας να τη βλέπουμε ως παράγοντα σταθερότητας και προοπτικής.»

Στην ίδια κατεύθυνση – όπως είπε – κινείται και η φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια.

«Η κλιμακωτή δομή με 15% για τα πρώτα 12.000 ευρώ και τον ενδιάμεσο συντελεστή 25% που θεσπίσαμε πρόσφατα για τη μεγάλη πλειονότητα των ιδιοκτητών, διασφαλίζει ότι η μικρομεσαία ιδιοκτησία δεν υφίσταται φορολογικό άλμα που ακυρώνει την απόδοση του ακινήτου. Θέλουμε τα ενοίκια να δηλώνονται, να υπάρχει διαφάνεια αλλά και δικαιοσύνη. Δεν μπορεί ο ιδιοκτήτης με ένα ή δύο ακίνητα να αντιμετωπίζεται φορολογικά σαν μεγάλη επιχείρηση. Η προοδευτικότητα διατηρείται για πολύ υψηλά εισοδήματα, αλλά ο κορμός της κοινωνίας προστατεύεται», εξήγησε ο υπουργός.

Πολιτικές για να βγουν τα κλειστά ακίνητα στην αγορά

Δεύτερος άξονας της ομιλίας του κ. Πιερρακάκη, η ενεργοποίηση του κλειστού αποθέματος κατοικιών, καθώς χιλιάδες ακίνητα σε όλη τη χώρα μένουν κλειστά. Ο υπουργός σημείωσε ότι αυτό οφείλεται σε παράγοντες που τα καθιστούν μη ελκυστικά, όπως το ρίσκο, η φορολογία και το κόστος.

«Γι’ αυτό επεκτείνουμε την τριετή φοροαπαλλαγή για κενά ακίνητα που διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση και για το 2026, με βελτιώσεις που απαντούν σε πραγματικές ανάγκες», σημείωσε στη συνέχεια, υπογραμμίζοντας ότι η απαλλαγή δεν χάνεται αν αλλάξει ο ενοικιαστής και πως διευρύνονται τα όρια για πολύτεκνες οικογένειες. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε, δε, και στην ειδική πρόβλεψη που υπάρχει όταν τα ακίνητα μισθώνονται σε γιατρούς, νοσηλευτές, εκπαιδευτικούς και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.

«Έτσι, η ιδιοκτησία εντάσσεται συνειδητά στην εθνική στεγαστική πολιτική και στη στήριξη κρίσιμων λειτουργιών του κράτους», κατέληξε ο κ. Πιερρακάκης.

Οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση

Πέρα από αυτά, ο υπουργός αναφέρθηκε και στο ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα που υπάρχει στις πόλεις – ένα πρόβλημα «διαρθρωτικό», όπως είπε χαρακτηριστικά, με ακίνητα «παγιδευμένα» σε χρήσεις που δεν ανταποκρίνονται πια στις ανάγκες της εποχής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση προχωρά σε οριζόντια πολεοδομική ρύθμιση που επιτρέπει τη γρήγορη μετατροπή γραφείων, καταστημάτων και άλλων χώρων σε κατοικίες. Πρόκειται για ένα ζήτημα που είναι στις αρμοδιότητες του Υπουργού Ενέργειας, κ. Παπασταύρου, ωστόσο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε πως με την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας τα οφέλη θα είναι πολυεπίπεδα: θα ενισχυθεί η προσφορά, θα βελτιωθούν οι αποδόσεις των ιδιοκτητών, θα μειωθεί η πίεση στα ενοίκια και θα αναζωογονηθούν ολόκληρες περιοχές οι οποίες είχαν υποβαθμιστεί τα προηγούμενα χρόνια.

Το νέο «Ανακαινίζω – Αναβαθμίζω»

Ιδιαίτερη μνεία έκανε και για την ανακαίνιση του παλαιού κτιριακού αποθέματος, αναφερόμενος στο νέο πρόγραμμα, ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ, με επιχορήγηση έως 80% και έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία, το οποίο καλύπτει όχι μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις αλλά και βασικές εργασίες αναβάθμισης.

«Το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται σε κλειστά σπίτια δείχνει και τη στόχευση: να μετατρέψουμε ανενεργά ακίνητα σε σύγχρονες κατοικίες. Αυτό σημαίνει αξία για τον ιδιοκτήτη, δουλειά για την οικοδομή και ουσιαστικές λύσεις για το στεγαστικό ζήτημα», σημείωσε.

Σημείωσε, δε, ότι βασική προϋπόθεση προκειμένου να αποδώσουν τα υφιστάμενα ή σχεδιαζόμενα μέτρα είναι η μίσθωση να μην αποτελεί πεδίο ανασφάλειας για τους ιδιοκτήτες. Για αυτό και έχουν ήδη απλοποιηθεί – όπως εξήγησε – οι διαδικασίες σε περιπτώσεις σοβαρής ασυνέπειας και διαμορφώνονται καθαροί κανόνες στις τραπεζικές πληρωμές ενοικίων.

Οι ρυθμίσεις αυτές δεν αποσκοπούν, όπως είπε ο κ. Πιερρακάκης, στο να υποδαυλίσουν τη διάσταση ιδιοκτητών – ενοικιαστών, αλλά στο να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο εμπιστοσύνης, με σαφή δικαιώματα και υποχρεώσεις και από τις δύο πλευρές.

Τρίτος πυλώνας των πολιτικών που εφαρμόζονται είναι η αύξηση του αποθέματος των ακινήτων. Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικά αποτελέσματα έχουν ήδη φανεί, κατά τον υπουργό, από την αναστολή του ΦΠΑ 24% στις νέες οικοδομές, καθώς το μέτρο αυτό «ξεκλείδωσε» επενδύσεις, εργοτάξια και χρηματοδότηση.

Παράλληλα, η απλοποίηση και η ψηφιοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών, η ηλεκτρονική έκδοση οικοδομικών αδειών και οι ψηφιακές υπηρεσίες στο Κτηματολόγιο και στις μεταβιβάσεις μείωσαν χρόνο, αβεβαιότητα και κόστος — και αυτό για κάθε επενδυτή ή κατασκευαστή είναι καθοριστικό, τόνισε.

Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ)

Σε ένα ακόμη μέτρο που θα εφαρμοστεί σύντομα στάθηκε ο κ. Πιερρακάκης. Πρόκειται για το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ)· μία «καινοτομία», όπως υπογράμμισε, που θα ενεργοποιηθεί εντός του α’ τριμήνου του 2026 και αποτελεί την πιο συστηματική καταγραφή της χρήσης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει γίνει πρακτικά ποτέ στη χώρα.

Με το μέτρο αυτό, για πρώτη φορά το κράτος αποκτά σε πραγματικό χρόνο μια ολοκληρωμένη, ψηφιακή εικόνα του αποθέματος ακινήτων και της πραγματικής λειτουργίας της αγοράς, όχι για να επιβάλει νέα βάρη, αλλά για να μπορεί να σχεδιάζει δίκαιες και στοχευμένες πολιτικές.

Στόχος, όπως είπε με έμφαση ο υπουργός είναι το κράτος «να αφαιρεί βάρη» και έτσι να ενισχυθεί η διαφάνεια και να προστατεύεται ο συνεπής ιδιοκτήτης, ενώ παράλληλα θα διαμορφωθεί ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για ολόκληρη την αγορά ακινήτων.

Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι, τόνισε ο κ. Πιερρακάκης ολοκληρώνοντας την ομιλία του ότι η ιδιοκτησία επανεντάσσεται στον πυρήνα της αναπτυξιακής στρατηγικής της χώρας.

Αυτό σημαίνει: περισσότερα διαθέσιμα σπίτια, λογική φορολογία, κίνητρα επένδυσης, αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, στήριξη της Περιφέρειας – μία κατεύθυνση που δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες, αλλά και τους ενοικιαστές που θέλουν καλύτερη ποιότητα ζωής, καθώς και τις τοπικές κοινωνίες που θα αναβαθμιστούν.

Από την ΠΟΜΙΔΑ ο κ. Πιερρακάκης ζήτησε – κλείνοντας – εμπιστοσύνη στο νέο πλαίσιο και ενεργοποίηση του κλειστού αποθέματος κατοικιών, τονίζοντας πως όταν ένα σπίτι ανοίγει, ωφελείται η αγορά ακινήτων, η τοπική κοινωνία, οι νέοι άνθρωποι που ψάχνουν στέγη, η ίδια η αξία της ιδιοκτησίας.

«Η λύση περνά μέσα από μια νέα σχέση συνεργασίας, όπου το κράτος δημιουργεί τις προϋποθέσεις και οι ιδιοκτήτες αξιοποιούν τις δυνατότητες», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το στεγαστικό αποτελεί «εθνική πρόκληση», αλλά και ευρωπαϊκή πρόκληση παράλληλα, η οποία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς τη συνέργεια των ιδιοκτητών.

«Από όλα τα δείγματα γραφής της πολιτικής μας, από τον ανοιχτό διάλογο που έχουμε αναπτύξει μεταξύ μας, από τις προτάσεις που καταθέτετε και συζητάμε — άλλες που μπορούν να υλοποιηθούν, άλλες που έχουν μεγάλο δημοσιονομικό κόστος και δεν μπορούν να προχωρήσουν υπό τον κίνδυνο δημοσιονομικής παρέκκλισης — έχετε πλέον μια καθαρή εικόνα για τη θέση μας απέναντι στην ιδιοκτησία», είπε ακόμη, για να προσθέσει ότι η σχέση κράτους – ιδιοκτητών «είναι το θεμέλιο μιας υγιούς αγοράς ακινήτων, αλλά και μιας κοινωνίας με ασφάλεια, συνοχή και προοπτική».