Η συνολική αξία των δανείων που ενδεχομένως επηρεάζονται από την απόφαση του Αρείου Πάγου – η οποία έχει ήδη δημοσιευθεί και αναμένουμε το αναλυτικό σκεπτικό των δικαστών – υπολογίζεται πως υπερβαίνει τα 12 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα ο αριθμός των δανειοληπτών αγγίζει τους 350.000.

Ωστόσο, να σημειωθεί πως στα παραπάνω συμπεριλαμβάνονται και υποθέσεις για τις οποίες ακόμη δεν έχει εκδοθεί οριστική απόφαση υπαγωγής τους στον νόμο Κατσέλη.

Τα δάνεια που έχουν υπαχθεί μέχρι σήμερα στον νόμο Κατσέλη αφορούν περίπου 195.000, ενώ οι τρεις μεγαλύτεροι servicers διαχειρίζονται πάνω από το 75% των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Υπό αυτό το πρίσμα, η τελική ερμηνεία της απόφασης αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για το κόστος που θα επωμιστεί ο κλάδος και για την πορεία των ανακτήσεων τα επόμενα χρόνια.

Τι αλλαγές φέρνει η απόφαση του Αρείου Πάγου

Μέχρι σήμερα, οι τράπεζες και οι servicers «διάβαζαν» διαφορετικά τον νόμο Κατσέλη από τους δανειολήπτες, θεωρώντας πως οι μηνιαίοι τόκοι θα πρέπει να υπολογίζονται επί του συνόλου του ρυθμισμένου δανείου.

Από την άλλη, οι δανειολήπτες εκτιμούσαν πως οι τόκοι θα πρέπει να υπολογίζονται μόνο επί της μηνιαίας δόσης η οποία καταβάλλεται, προσέγγιση που συνάδει με τη φιλοσοφία του νόμου για προστασία του δανειολήπτη.

Η εν λόγω διαφορά «οπτικής» στην πράξη οδηγούσε σε μεγάλη απόκλιση του ποσού των τόκων, με αποτέλεσμα να «φουσκώνουν» υπερβολικά οι δόσεις, από τη στιγμή που ο υπολογισμός γινόταν σε ετήσια βάση.

Να σημειωθεί πως στη διεθνή πρακτική, έχει κυριαρχήσει ο υπολογισμός να γίνεται με βάση το συνολικό κεφαλαίο του δανείου και όχι επί της μηνιαίας δόσης, πράγμα που προέβαλαν ως επιχείρημα και οι servicers. Εντούτοις το Δικαστήριο τάχθηκε υπέρ των δανειοληπτών καθώς το σκεπτικό τους είχε ως επίκεντρο τη φιλοσοφία του νόμου για ελάφρυνση του οφειλέτη.

Σύμφωνα με παλαιότερη ανάλυση της KPMG, το συνολικό δυνητικό κόστος από την υλοποίηση της απόφασης θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 1,1 δισ. ευρώ για την αγορά. Παρ’ όλα αυτά, στελέχη του τραπεζικού κλάδου εκτιμούν ότι η τελική επιβάρυνση θα είναι σημαντικά μικρότερη, ιδίως για τις συστημικές τράπεζες, καθώς καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει ο τρόπος με τον οποίο θα αποσαφηνιστεί και θα εφαρμοστεί το ζήτημα της αναδρομικότητας.

Να σημειωθεί ακόμη πως η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου εισάγει ένα επιπλέον στοιχείο αβεβαιότητας στις εκτιμήσεις τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και του Υπουργείου Οικονομικών.

Οι αρμόδιοι φορείς αναμένεται να εξετάσουν διεξοδικά τα δεδομένα, ώστε να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο αντίκτυπος τόσο στα δανειακά χαρτοφυλάκια που υπάγονται στον Νόμο Κατσέλη όσο και στις τιτλοποιήσεις δανείων που καλύπτονται από το πρόγραμμα «Ηρακλής».