Η παρέμβαση, με φόντο την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, δίχασε τους ευρωβουλευτές. Χειροκροτήματα και αποδοκιμασίες έδειξαν το βάθος των διαφορετικών –και συχνά ηθικολογικών– στάσεων γύρω από το Ισραήλ. Το ερώτημα όμως παραμένει. Έχει η ΕΕ συμφέρον να κόψει, έστω μερικώς, τις εμπορικές της σχέσεις με έναν στρατηγικό εταίρο, όπως το Ισραήλ;

Το 2024 η ΕΕ ήταν ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ με μερίδιο 32% και μια ρήξη θα πλήξει μεν την ισραηλινή οικονομία, ωστόσο το πλήγμα δεν θα είναι η μονόπλευρο δεδομένου πως η Ευρώπη εισάγει κρίσιμα αμυντικά και διττής χρήσης συστήματα από το Ισραήλ, σε μια περίοδο αυξημένων απειλών.

Οι εισαγωγές όπλων από την ΕΕ αυξήθηκαν κατά 155% την τελευταία πενταετία. Το 2024, οι εξαγωγές αμυντικού υλικού του Ισραήλ άγγιξαν ιστορικό υψηλό σχεδόν 15 δισ. δολάρια, με το 54% να καταλήγει σε κράτη-μέλη της Ένωσης.

Το προβάδισμα του Ισραήλ σε αυτή την κρίσιμη αγορά δεν είναι ποσοτικό αλλά ποιοτικό. Τα συστήματα του είναι δοκιμασμένα σε πραγματικές συγκρούσεις, προσφέροντας εμπειρία που λείπει από την ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Η Ευρώπη από την άλλη πλευρά έχει ήδη υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητά της θυσιάζοντας κλάδους στον βωμό της ιδεολογίας, από την αυτοκινητοβιομηχανία στην πράσινη μετάβαση, μέχρι την απότομη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και την αυστηρή ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η σύγκρουση με το Ισραήλ φαίνεται να συνεχίζει το ίδιο μοτίβο καθώς μια ιδεολογία στερεότυπων βρίσκεται πάνω από τα σκληρά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα.

Πίσω από τις ανακοινώσεις όμως κρύβεται και το πολιτικό αδιέξοδο της φον ντερ Λάιεν. Το καλοκαίρι αντιμετώπισε πρόταση δυσπιστίας, ενώ ακόμα και η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Τερέσα Ριβέρα, μίλησε για «γενοκτονία» στη Γάζα, διαφοροποιούμενη ανοικτά. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 60% των πολιτών επιθυμεί την παραίτησή της.

Υπό την πίεση της Αριστεράς και της εσωτερικής αμφισβήτησης, η πρόεδρος της Κομισιόν επιχειρεί να κερδίσει πολιτικό έδαφος με σκληρότερη στάση απέναντι στο Ισραήλ.

Η πλήρης αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης με το Ισραήλ θεωρείται απίθανη, αφού απαιτεί ομοφωνία – κάτι δύσκολο με χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία ή η Ουγγαρία.

Ωστόσο, μια μερική αναστολή σε εμπορικά ζητήματα μπορεί να περάσει με ειδική πλειοψηφία. Το ενδεχόμενο γενικού εμπάργκο όπλων κερδίζει υποστηρικτές σε χώρες όπως η Ισπανία ή η Ιρλανδία, χωρίς να αποκλείεται μελλοντικά, αν η κατάσταση στη Γάζα επιδεινωθεί.

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα γνώριμο δίλημμα. Θα επιλέξει μεταξύ ιδεολογικής πίεσης ή στρατηγικών συμφερόντων.