Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, αλλά καλεί την Ελλάδα να επιμείνει στη μεταρρυθμιστική της πορεία. Οι συστάσεις της Κομισιόν επικεντρώνονται στην επιτάχυνση της δικαστικής μεταρρύθμισης, στην ενίσχυση της θεσμικής ανεξαρτησίας, καθώς και στην πλήρη προστασία της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης.
Η φετινή έκθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση πως, αν και έχουν γίνει σημαντικά βήματα, η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων και η κατοχύρωση ενός ισχυρού κράτους δικαίου παραμένουν κρίσιμες προτεραιότητες για τη δημοκρατική σταθερότητα και την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.
Θετικές εξελίξεις στο δικαστικό σύστημα
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας και αποδοτικότητας της δικαιοσύνης. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη μεταρρύθμιση του 2023, που ενίσχυσε τη διαφάνεια στη διαδικασία διορισμού ανώτατων δικαστικών λειτουργών, όπως οι πρόεδροι και αντιπρόεδροι του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Η εν λόγω μεταρρύθμιση, που περιλαμβάνει μη δεσμευτικές γνωμοδοτήσεις των ολομελειών των ανώτατων δικαστηρίων, έγινε ευρύτερα αποδεκτή από τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης και χαρακτηρίζεται ως ένα βήμα προς μεγαλύτερη δικαστική αυτονομία. Η πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε συνταγματική αναθεώρηση αργότερα μέσα στο έτος ενισχύει περαιτέρω τη θεσμική αξιοπιστία και τη δημόσια εμπιστοσύνη.
Επιπλέον, ο νέος δικαστικός χάρτης, που τέθηκε σε ισχύ από τον Σεπτέμβριο του 2024, θεωρείται καταλύτης για την αναβάθμιση της αστικής και ποινικής δικαιοσύνης. Με τη συγχώνευση των ειρηνοδικείων με τα πρωτοδικεία, βελτιώθηκαν οι χρόνοι επεξεργασίας υποθέσεων, σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης και έρευνα της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης, με την εφαρμογή απομακρυσμένων ακροάσεων και την online παρακολούθηση της προόδου των υποθέσεων από τους πολίτες. Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα ηλεκτρονικά συστήματα διαχείρισης υποθέσεων θα είναι πλήρως λειτουργικά σε όλους τους κλάδους της δικαιοσύνης (διοικητική, αστική και ποινική) μέχρι τις αρχές του 2026, γεγονός που θα συμβάλει καθοριστικά στη δικαστική αποδοτικότητα και διαφάνεια.
Μέσα Ενημέρωσης: Προστασία δημοσιογράφων, αλλά με επιφυλάξεις
Στο πεδίο της ελευθερίας του Τύπου, η έκθεση καταγράφει σημαντική πρόοδο από την Ελλάδα. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται η υιοθέτηση νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων για την προστασία των δημοσιογράφων, με έμφαση στην αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών φίμωσης (SLAPPs). Οι πρωτοβουλίες αυτές, σε συμμόρφωση με το Μνημόνιο Συνεργασίας του 2024, αντανακλούν μια προληπτική προσέγγιση για τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου δημοσιογραφικού περιβάλλοντος.
Ωστόσο, αν και οι θετικές πρωτοβουλίες καταγράφονται, δεν παραλείπονται και οι υπενθυμίσεις για συνεχιζόμενες ανησυχίες που σχετίζονται με την πολυφωνία, τη διαφάνεια στη χρηματοδότηση των ΜΜΕ, και την ανάγκη προστασίας της δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας από πολιτικές ή οικονομικές πιέσεις.
