• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Γάζα Ώρα 0: Πείνα, όμηροι και πολιτικά αδιέξοδα – Η Μέση Ανατολή σε νέο κρίσιμο σταυροδρόμι
19:37 - 05 Αυγ 2025

Γάζα Ώρα 0: Πείνα, όμηροι και πολιτικά αδιέξοδα – Η Μέση Ανατολή σε νέο κρίσιμο σταυροδρόμι

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενγιαμίν Νετανιάχου κλιμακώνει τη στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα εν μέσω παγκόσμιας κατακραυγής. Η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή αποτελούν τη δεδομένη στιγμή ένα άπιαστο όνειρο. Ποιοι οι στόχοι του Ισραήλ και των ΗΠΑ και πώς αντιδρά η διεθνή κοινότητα;

Ακολουθεί μία επισκόπηση όπως μεταδόθηκε από την Tagesschau.

Πώς είναι η κατάσταση στη Γάζα;

Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας παραμένει καταστροφική. Εκτιμάται ότι περίπου δύο εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί εντός της περιοχής από την έναρξη του πολέμου το φθινόπωρο του 2023. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), πολλοί άνθρωποι απειλούνται από υποσιτισμό. Τον Ιούλιο σημειώθηκε σημαντική αύξηση των θανάτων που συνδέονται με την πείνα. Στην πόλη της Γάζας, ένα στα πέντε παιδιά κάτω των πέντε ετών είναι οξύτατα υποσιτισμένο.

Λόγω διεθνούς πίεσης, το Ισραήλ επιτρέπει από τα τέλη Ιουλίου ξανά τη διέλευση φορτηγών με ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα. Μέσα σε μία εβδομάδα, σύμφωνα με τις ισραηλινές στρατιωτικές αρχές (COGAT), μεταφέρθηκαν 23.000 τόνοι προμηθειών με 1.200 φορτηγά.

Ωστόσο, αυτόπτες μάρτυρες αναφέρουν ότι τα περισσότερα φορτηγά λεηλατούνται από ντόπιους πριν φτάσουν σε αποθήκες ή κέντρα διανομής, γεγονός που συχνά οδηγεί σε θανάτους και τραυματισμούς. Από τα τέλη Μαΐου, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, περίπου 1.400 άνθρωποι σκοτώθηκαν προσπαθώντας να αποκτήσουν τρόφιμα — ευθύνεται το ισραηλινό στρατός, λέει ο ΟΗΕ, κάτι που το Ισραήλ διαψεύδει.

Για να αποτραπεί η λιμοκτονία, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις ζητούν την αποστολή πολύ περισσότερων τροφίμων και φαρμάκων. Πριν από την επιβολή του αποκλεισμού, οι Ηνωμένα Έθνη και άλλοι φορείς εισήγαγαν καθημερινά 500 έως 600 φορτηγά.

Από περίπου μία εβδομάδα συνεχίζονται και οι εναέριες ρίψεις βοήθειας. Ωστόσο, η επιχείρηση επικρίνεται, καθώς η ποσότητα της βοήθειας είναι περιορισμένη και η προσέγγιση των πακέτων είναι επικίνδυνη για τους πολίτες.

Τι είναι γνωστό για τους ομήρους που κρατά η Χαμάς;

Οι ισραηλινές αρχές εκτιμούν ότι παραμένουν περίπου 50 όμηροι στη Γάζα, από τους οποίους ενδέχεται μόνο 20 να είναι ακόμα ζωντανοί. Τα τελευταία 24ωρα, η ισλαμιστική τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς δημοσίευσε βίντεο με δύο νεαρούς άνδρες ομήρους που εμφανίζονται σε κατάσταση οξύτατου υποσιτισμού και σωματικής εξάντλησης.

Σε ένα από τα βίντεο, φαίνεται ο σκελετωμένος Εβιατάρ Νταβίντ, ο οποίος αναγκάζεται, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, να σκάψει τον τάφο του. Σε άλλο βίντεο, ο γερμανοϊσραηλινός Ρομ Μπρασλάβσκι παρακολουθεί βίντεο για την πείνα των Παλαιστινίων στη Γάζα. Τα βίντεο προκάλεσαν αποτροπιασμό στο Ισραήλ και διεθνώς.

Η ομάδα συγγενών των ομήρων κάλεσε τον Πρωθυπουργό Νετανιάχου να συμφωνήσει άμεσα με τη Χαμάς για την απελευθέρωσή τους. Παράλληλα, άσκησαν κριτική στα φερόμενα σχέδιά του να εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις λόγω των βίντεο.

«Εδώ και 22 μήνες πουλάται στο κοινό η ψευδαίσθηση ότι η στρατιωτική πίεση και οι σφοδρές μάχες θα φέρουν πίσω τους ομήρους», αναφέρει δήλωση που επικαλείται η Times of Israel.

Ποια είναι τα σχέδια του Νετανιάχου;

Σύμφωνα με ισραηλινά ΜΜΕ, ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου φέρεται να έχει αποφασίσει την πλήρη κατάληψη της Λωρίδας της Γάζας — παρά τις ενστάσεις της στρατιωτικής ηγεσίας. Το ynetnews.com επικαλείται αξιωματούχο που βρίσκεται κοντά στον Νετανιάχου, ο οποίος δήλωσε: «Η απόφαση έχει ληφθεί – προτιθέμεθα να καταλάβουμε πλήρως τη Γάζα».

Ο τηλεοπτικός σταθμός Channel 12 και η εφημερίδα Jerusalem Post αναφέρουν επίσης ότι το υπουργικό συμβούλιο πρόκειται να εγκρίνει νέα στρατηγική, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων σε περιοχές όπου ενδέχεται να βρίσκονται όμηροι.

Επί του παρόντος, ο ισραηλινός στρατός ελέγχει περίπου το 75% της Γάζας. Η πλήρης εξάλειψη των τούνελ και των υποδομών της Χαμάς ενδέχεται να διαρκέσει χρόνια, κάτι που προκαλεί αντιρρήσεις στον στρατό. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος θανάτου ομήρων εάν πλησιάσουν οι δυνάμεις του Ισραήλ.

Ο Νετανιάχου, σύμφωνα με την Times of Israel, έχει εκφράσει την πρόθεση να ζητήσει την έγκριση του υπουργικού συμβουλίου για την πλήρη κατοχή της Γάζας, αψηφώντας την ηγεσία του στρατού.

Το ynetnews αναφέρει επίσης ότι σε περίπτωση διαφωνίας του αρχηγού Γενικού Επιτελείου Εγιάλ Ζαμίρ, «μπορεί να παραιτηθεί».

Υπήρξαν εντάσεις μεταξύ του Ζαμίρ και ακροδεξιών υπουργών, που ζητούν την πλήρη κατάληψη της Γάζας, την απέλαση Παλαιστινίων και την ίδρυση εβραϊκών εποικισμών.

Το μέλλον των Παλαιστινίων στη Γάζα παραμένει ασαφές. Τον Ιούλιο, ο Υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ πρότεινε τη δημιουργία μιας τεράστιας κατασκήνωσης στο νότο της Γάζας — κάτι που πολλοί Παλαιστίνιοι θεωρούν ως προοίμιο εκδίωξης.

Ωστόσο, τα αραβικά κράτη αρνούνται να δεχτούν μαζικά Παλαιστίνιους, ενώ οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι δεν θέλουν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους. Ειδικοί σημειώνουν ότι τέτοια σχέδια αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο.

Σε αντίθεση με τους ακροδεξιούς του εταίρους, ο Νετανιάχου έχει τονίσει τη «συναινετική» μετεγκατάσταση — όπως δήλωσε κατά την επίσκεψή του στον πρόεδρο Τραμπ στην Ουάσινγκτον.

Είναι το Ισραήλ όλο και πιο απομονωμένο;

Παραδοσιακά, το Ισραήλ στηρίζεται στις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ παρέχουν την περισσότερη στρατιωτική βοήθεια — μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Σεπτεμβρίου 2024, το ποσό φέρεται να ανέρχεται σε τουλάχιστον 23 δισ. δολάρια, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου Brown.

Επί προεδρίας Τραμπ, οι σχέσεις Ουάσινγκτον–Ιερουσαλήμ έχουν ενισχυθεί, αν και υπάρχουν αποκλίσεις, ιδίως όσον αφορά την επιθυμία του Τραμπ για τερματισμό του πολέμου, την ώρα που ο Νετανιάχου επιμένει στην πλήρη εξόντωση της Χαμάς.

Η ΕΕ και χώρες όπως η Γερμανία διατηρούν δευτερεύοντα ρόλο. Όμως η αναγνώριση Παλαιστινιακού κράτους από Γαλλία και Καναδά, καθώς και σχετικές σκέψεις της Βρετανίας και η πρωτοβουλία του ΟΗΕ, αυξάνουν την πίεση για πολιτική λύση. Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία στηρίζει αυτήν τη θέση.

Η μέχρι πρότινος ιστορική προσέγγιση Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας έχει πλέον παγώσει.

Το Ισραήλ, πάντως, έχει μακρά εμπειρία από διεθνείς πιέσεις, και η στρατιωτική του ισχύς στην περιοχή παραμένει ισχυρή.

Ποια είναι η στρατηγική των ΗΠΑ;

Ο απεσταλμένος του Τραμπ για κρίσεις όπως η Μέση Ανατολή και η Ουκρανία, Στιβ Γουίτκοφ, βρίσκεται και πάλι στην περιοχή και φαίνεται να εγκαταλείπει το μοντέλο των σταδιακών συμφωνιών.

Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, ο Γουίτκοφ δήλωσε σε συνάντηση με συγγενείς ομήρων ότι ο Τραμπ επιδιώκει τερματισμό του πολέμου και επιστροφή όλων των ομήρων με μία συμφωνία.

«Όλοι οι όμηροι πρέπει να επιστρέψουν ταυτόχρονα – οι σταδιακές συμφωνίες δεν αποδίδουν», φέρεται να είπε, σύμφωνα με το Axios.

Πρόκειται για διαφορετική προσέγγιση από του Νετανιάχου, παρότι οι σχέσεις των δύο είναι πολύ στενότερες απ’ ό,τι με τον προκάτοχο του Τραμπ, Τζο Μπάιντεν.

Το πώς θα πεισθεί η Χαμάς να απελευθερώσει όλους τους ομήρους και πώς θα επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, παραμένει ασαφές — όπως και το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας.