Το 38σέλιδο έγγραφο προβλέπει τον εκτοπισμό των περίπου δύο εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας, είτε μέσω «οικειοθελούς» μετεγκατάστασης σε άλλες χώρες, είτε με περιορισμό τους σε ειδικές «ασφαλείς ζώνες» εντός του θύλακα μέχρι να ολοκληρωθούν οι κατασκευές.
Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, οι κάτοχοι γης θα λάβουν ψηφιακά κουπόνια ως αποζημίωση, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν είτε για να ξεκινήσουν μια νέα ζωή εκτός Γάζας, είτε για να αγοράσουν κατοικίες στις μελλοντικές «έξυπνες πόλεις» που προβλέπεται να δημιουργηθούν στην περιοχή.
Όσοι επιλέξουν να φύγουν, σύμφωνα με το σχέδιο, θα λάβουν 5.000 δολάρια σε μετρητά, τέσσερα χρόνια επιδοτούμενου ενοικίου σε άλλη πόλη και επιπλέον βοήθεια για βασικές ανάγκες διαβίωσης για έναν χρόνο.
Το σχέδιο φέρει την ονομασία «GREAT Trust» και αποτελεί πρωτοβουλία της ίδιας ισραηλινής ομάδας που είχε δημιουργήσει το Ίδρυμα Ανθρωπιστικής Δράσης για τη Γάζα (GHF), το οποίο δραστηριοποιείται ήδη στην περιοχή με την υποστήριξη των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ανώνυμες πηγές που έχουν γνώση του σχεδίου αποκάλυψαν στην Washington Post πως την Τετάρτη (27/8), ο Τραμπ πραγματοποίησε συνάντηση στον Λευκό Οίκο για να συζητήσει ιδέες σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου, καθώς και για το τι θα ακολουθήσει. Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο ειδικός προεδρικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ —του οποίου η γνώμη για το μέλλον της Γάζας έχει ζητηθεί από την κυβέρνηση— καθώς και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε αναλάβει μεγάλο μέρος των πρωτοβουλιών της πρώτης θητείας του προέδρου στη Μέση Ανατολή και διατηρεί ευρείες ιδιωτικές δραστηριότητες στην περιοχή.
Δεν εκδόθηκε καμία επίσημη ανακοίνωση σχετικά με το περιεχόμενο της συνάντησης ή με πολιτικές αποφάσεις, αν και ο Γουίτκοφ είχε δηλώσει το προηγούμενο βράδυ ότι η κυβέρνηση διαθέτει «ένα πολύ ολοκληρωμένο σχέδιο».
Δεν είναι σαφές εάν η λεπτομερής και πλήρης πρόταση του GREAT Trust είναι αυτό ακριβώς που έχει στο μυαλό του ο Τραμπ. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο άτομα που έχουν γνώση του σχεδιασμού, βασικά στοιχεία της πρότασης έχουν διαμορφωθεί ειδικά για να υλοποιηθεί το όραμα του προέδρου για μια «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».
Το σχέδιο περιλαμβάνει μαζικές επενδύσεις σε «mega-έργα» που δε θα επιβαρύνουν τον αμερικανικό προϋπολογισμό, αλλά θα βασίζονται σε ιδιωτικά και δημόσια κεφάλαια. Προβλέπεται η κατασκευή βιομηχανικών μονάδων, τεχνολογικών υποδομών, τουριστικών θέρετρων και σύγχρονων κατοικιών, με στόχο τη μετατροπή της Γάζας σε έναν «οικονομικό και τεχνολογικό κόμβο» της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα - καθώς και με ένα ακόμη των Financial Times που έχει προηγηθεί - οι υπολογισμοί που περιλαμβάνονται στο σχέδιο προβλέπουν σχεδόν τετραπλάσια απόδοση μιας επένδυσης ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε 10 χρόνια, με συνεχή έσοδα που θα παράγονται «αυτόματα».
«Πιστεύω ότι [ο Τραμπ] θα πάρει μια τολμηρή απόφαση όταν σταματήσουν οι εχθροπραξίες», ανέφερε άτομο με γνώση των εσωτερικών διεργασιών της κυβέρνησης στην WP και συμπλήρωσε: «Υπάρχουν πολλά διαφορετικά σενάρια προς τα οποία μπορεί να κινηθεί η κυβέρνηση των ΗΠΑ, ανάλογα με το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα».
Οι προτάσεις για την «επόμενη μέρα» στη Γάζα
Καθώς η στρατιωτική απάντηση του Ισραήλ έχει σταδιακά μετατρέψει τον θύλακα σε ερείπια — εκτοπίζοντας εκατοντάδες χιλιάδες, αφήνοντας πάνω από 60.000 Παλαιστίνιους νεκρούς και σχεδόν μισό εκατομμύριο να αντιμετωπίζουν καταστροφικά επίπεδα πείνας, σύμφωνα με διεθνή οργανισμό παρακολούθησης κρίσεων — δεξαμενές σκέψης, ακαδημαϊκοί, διεθνείς οργανισμοί, κυβερνήσεις και μεμονωμένα πρόσωπα έχουν καταθέσει προτάσεις για την ανοικοδόμηση και τη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας.
Στις αρχές του πολέμου, στο Ισραήλ εμφανίστηκαν προτάσεις για τη δημιουργία ζωνών χωρίς παρουσία της Χαμάς ή «θύλακα» εντός της Γάζας, που θα τελούσαν υπό την προστασία του ισραηλινού στρατού. Σε αυτές τις περιοχές, οι Παλαιστίνιοι θα μπορούσαν να λαμβάνουν ανθρωπιστική βοήθεια και σταδιακά να αναλάβουν τη διακυβέρνησή τους, καθώς ο πόλεμος θα έφτανε στο τέλος του.
Τον Ιανουάριο, λιγότερο από μία εβδομάδα πριν αναλάβει εκ νέου την εξουσία ο Τραμπ, ο τότε Υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν παρουσίασε τη μεταπολεμική στρατηγική της κυβέρνησης Μπάιντεν για την πορεία προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Το σχέδιο προέβλεπε μια «μεταβατική διοίκηση» για τη Γάζα, υπό την εποπτεία των Ηνωμένων Εθνών, με την ασφάλεια να διασφαλίζεται από ελεγμένους Παλαιστίνιους και μη κατονομαζόμενες «συνεργαζόμενες χώρες», οι οποίες σε μεταγενέστερο στάδιο θα παρέδιδαν την εξουσία σε μια «αναμορφωμένη» Παλαιστινιακή Αρχή.
Η Παλαιστινιακή Αρχή, η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν παρουσιάσει τις δικές τους προτάσεις για τη μεταπολεμική διαχείριση της Γάζας. Σε σύνοδο κορυφής τον Μάρτιο, οι Άραβες ηγέτες ενέκριναν την αιγυπτιακή πρόταση, η οποία προβλέπει τη δημιουργία κυβέρνησης τεχνοκρατών στη Γάζα, αποτελούμενης από Παλαιστίνιους αξιωματούχους και στελέχη της Παλαιστινιακής Αρχής, με χρηματοδότηση από κράτη του Περσικού Κόλπου. Πέρα από το ενδεχόμενο αποστολής αραβικών ειρηνευτικών δυνάμεων, αξιωματούχοι στο Κάιρο ανέφεραν ότι πρώην μέλη της –σχεδόν διαλυμένης– παλαιστινιακής αστυνομίας της Γάζας εκπαιδεύονται στην Αίγυπτο, ώστε να αναλάβουν ρόλο ασφάλειας μετά τον αφοπλισμό της Χαμάς.
Ωστόσο, τόσο το Ισραήλ όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες — οι μόνες χώρες που έχουν μιλήσει δημόσια για ενδεχόμενο προσωρινής μετεγκατάστασης Παλαιστινίων εκτός Γάζας — έχουν απορρίψει την αραβική πρόταση.
Παράλληλα, Αμερικανοί σύμβουλοι ασφαλείας που εργάζονται για το Ίδρυμα Ανθρωπιστικής Δράσης για τη Γάζα (GHF) βρίσκονται σε συζητήσεις με το Ισραήλ και πιθανούς ανθρωπιστικούς εταίρους για ένα σχέδιο που προβλέπει την απομάκρυνση μη εκραγέντων πυρομαχικών και συντριμμιών από τη Γάζα, καθώς και τη δημιουργία ασφαλών ζωνών όπου οι Παλαιστίνιοι θα μπορούσαν να εγκατασταθούν προσωρινά στο πλαίσιο ενός σχεδίου ανοικοδόμησης.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν έχει παρουσιάσει ποτέ ένα σαφές όραμα για το μέλλον της Γάζας, πέρα από τη θέση ότι η Χαμάς πρέπει να αφοπλιστεί και όλοι οι όμηροι να επιστρέψουν. Έχει δηλώσει πως το Ισραήλ πρέπει να διατηρήσει τον έλεγχο ασφαλείας του θύλακα και έχει απορρίψει κάθε προοπτική μελλοντικής διακυβέρνησης από την Παλαιστινιακή Αρχή που εδρεύει στη Δυτική Όχθη, καθώς και την προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
Αντιθέτως, το Ισραήλ, το οποίο δηλώνει ότι οι δυνάμεις του ελέγχουν πλέον το 75% της Γάζας, έχει εγκρίνει νέα στρατιωτική επιχείρηση για την κατάληψη και των υπόλοιπων περιοχών.
Ακροδεξιά μέλη της κυβερνητικής συμμαχίας του Νετανιάχου έχουν ταχθεί υπέρ της μόνιμης ισραηλινής κατοχής της Γάζας. Ο Υπουργός Οικονομικών, Μπετσάλελ Σμοτρίτς, ο οποίος έχει ζητήσει την προσάρτηση και επανεποικισμό της Γάζας από Ισραηλινούς, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη ότι: «Το Ισραήλ πρέπει να έχει απόλυτο και διαρκή έλεγχο ολόκληρης της Λωρίδας. Θα προσαρτήσουμε μια ζώνη ασφαλείας και θα ανοίξουμε τις πύλες της Γάζας για εθελοντική μετανάστευση».
