Η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας, η σταθεροποίηση του πληθωρισμού κοντά στον στόχο, αλλά και η σχετική αποκλιμάκωση των ανησυχιών για την παγκόσμια ανάπτυξη, ενισχύουν τη θέση ότι δεν είναι απαραίτητη προς το παρόν μια νέα κίνηση νομισματικής πολιτικής. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει χαρακτηρίσει τη σημερινή νομισματική στάση «άνετη», επισημαίνοντας ότι το επιτόκιο καταθέσεων βρίσκεται στη μέση του ουδέτερου εύρους.
Ενίσχυση των oικονομικών ενδείξεων
Η αύξηση του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2025 υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με τις προβλέψεις της ΕΚΤ, ενώ ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε ελαφρώς υψηλότερα από το αναμενόμενο. Παράλληλα, οι δείκτες επιχειρηματικού κλίματος δείχνουν σταθερή βελτίωση, συμβάλλοντας σε μια πιο αισιόδοξη, αν και προσεκτική, θεώρηση των προοπτικών.
«Ο πήχης για νέες μειώσεις επιτοκίων έχει ανέβει αισθητά», αναφέρουν στελέχη της αγοράς, επισημαίνοντας και τα πρακτικά της συνεδρίασης του Ιουλίου, όπου φάνηκε ότι τα μέλη του ΔΣ θέλουν να διατηρήσουν τα "πυρομαχικά" τους για μελλοντικές προκλήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η τρέχουσα συγκυρία δεν δικαιολογεί άμεση παρέμβαση.
«Η ΕΚΤ δεν βιάζεται να μειώσει ξανά τα επιτόκια. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής περιμένουν σαφέστερα σήματα για το πώς αντιδρά η οικονομία στις εμπορικές πιέσεις, ενώ ο υποκείμενος πληθωρισμός δεν έχει υποχωρήσει όσο θα ήθελαν. Η τελευταία συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ προσφέρει μικρή ανακούφιση και οι επιπτώσεις των δασμών πιθανόν να φανούν πιο έντονα τους επόμενους μήνες», δήλωσε στο Bloomberg ο Ντέιβιντ Πάουελ, ανώτερος οικονομολόγος για την Ευρωζώνη.
Οι επιπτώσεις της συμφωνίας ΗΠΑ–ΕΕ και οι πιέσεις
Η πρόσφατη εμπορική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, αν και βοήθησε στη μείωση της αβεβαιότητας, δεν αποτελεί game changer για την ΕΚΤ. Η επιβολή δασμών 15% κινείται κοντά στις αρχικές προβλέψεις του 10%, και η ίδια η Λαγκάρντ σχολίασε ότι η συμφωνία δεν διαφοροποιεί σημαντικά τις βασικές εκτιμήσεις.
Ωστόσο, οικονομολόγοι όπως ο Carsten Brzeski της ING εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί, τονίζοντας ότι οι επιπτώσεις των δασμών δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στην οικονομία και ενδέχεται να ενταθούν τους επόμενους μήνες. Η πιθανότητα κλιμάκωσης των εμπορικών εντάσεων αποτελεί έναν ακόμα εξωτερικό κίνδυνο που παρακολουθεί η ΕΚΤ.
Στο μεταξύ, η προσπάθεια της κυβέρνησης των ΗΠΑ να ασκήσει επιρροή στην Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα, απομακρύνοντας τον πρόεδρο Πάουελ και την κυβερνήτη Κουκ, προκαλεί ανησυχία στην Ευρώπη. «Η ανεξαρτησία της Fed είναι θεμέλιο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», σημειώνει ο Guy Miller της Zurich Insurance Group, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε πολιτική παρέμβαση θα μπορούσε να επηρεάσει τη νομισματική ισορροπία διεθνώς.
Γαλλία: Η άγνωστη μεταβλητή της εξίσωσης
Η πολιτική αστάθεια στη Γαλλία, εξαιτίας των μη δημοφιλών μέτρων λιτότητας και της πτώσης της κυβέρνησης Μπαϊρού, εισάγει νέα αβεβαιότητα στη συζήτηση για τη σταθερότητα της Ευρωζώνης. Μπορεί η χώρα να έχει από την Τρίτη (9/9) νέο πρωθυπουργό, ο οποίος φαίνεται να χαίρει μεγαλύτερης αποδοχής, ωστόσο η ομαλότητα δεν έχει επιστρέψει ακόμη και η κατάσταση είναι έκρυθμη με χιλιάδες διαδηλωτές να στήνουν οδοφράγματα σε όλη τη Γαλλία.
Αν και η ΕΚΤ δεν αναμένεται να αντιδρά άμεσα, παρακολουθεί τις εξελίξεις, με την πιθανότητα ενεργοποίησης του εργαλείου TPI (Transmission Protection Instrument) να βρίσκεται στο τραπέζι, σε περίπτωση που οι πιέσεις στις αγορές ομολόγων ενταθούν.
Το TPI, ένα μηχανισμό αγοράς ομολόγων που ενεργοποιείται όταν μια χώρα δέχεται αδικαιολόγητη πίεση στις αγορές, ενδέχεται να επανέλθει στη συζήτηση, αν η κρίση στη Γαλλία επηρεάσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην ευρωπαϊκή συνοχή.
Σενάρια για μία ακόμη μείωση επιτοκίων
Παρότι οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι η ΕΚΤ έχει ολοκληρώσει, προς το παρόν, τον κύκλο των μειώσεων επιτοκίων, ένα μικρό ενδεχόμενο για νέα κίνηση μέχρι το τέλος του 2025 δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Τέλος στον κύκλο επιτοκιακών μειώσεων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διαβλέπουν οι αναλυτές σε έρευνα του Bloomberg, ενώ με τις προβλέψεις τους επιβεβαιώνουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει στον στόχο το 2% μεσοπρόθεσμα.
Οι ερωτηθέντες στην έρευνα αναμένουν ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα παραμείνει στο 2% τουλάχιστον μέχρι το τέλος του έτους. Μάλιστα, περίπου το 1/4 προβλέπει μία ή περισσότερες αυξήσεις από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο του 2026.
Από την άλλη, έρευνα του Reuters δείχνει ότι οι αγορές προεξοφλούν με πιθανότητα 70% τουλάχιστον μία ακόμη μείωση μέχρι το καλοκαίρι του 2026.
Η εξέλιξη των επιτοκίων στις ΗΠΑ, η ενίσχυση του ευρώ, η πιθανή περαιτέρω πτώση του πληθωρισμού και οι εξωτερικές πιέσεις είναι οι βασικές παράμετροι που θα καθορίσουν την πορεία. Όπως σημειώνει ο Κάρστεν Μπρζέσκι, τα νέα τεχνικά δεδομένα οδηγούν προς μια ελαφρώς πτωτική αναθεώρηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη του 2026.
«Πυξίδα» τα μάκρο
Η ΕΚΤ διατηρεί τη θέση ότι η μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής θα καθορίζεται από τα εισερχόμενα οικονομικά δεδομένα. Όπως υπογραμμίζει ο Κόνραντ Κλάινφελντ από την State Street, η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σε γεωπολιτικό και εμπορικό επίπεδο, καθώς και τις επιπτώσεις τους στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Παρά τη σταθεροποιητική επίδραση της ευρωπαϊκής δημοσιονομικής πολιτικής, εξωτερικοί παράγοντες όπως οι αμερικανικοί δασμοί θα μπορούσαν να επιβραδύνουν τη δυναμική της οικονομίας, επιβάλλοντας στην ΕΚΤ πιο επιφυλακτική στάση το επόμενο διάστημα.
