Σύμφωνα με την Washington Post, η 64χρονη πρώην παρουσιάστρια ειδήσεων και νυν πολιτικός, με θητεία σε υψηλόβαθμες κυβερνητικές θέσεις, κέρδισε το Σάββατο την ηγεσία του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP), νικώντας τέσσερις άνδρες υποψηφίους. Ήταν η τρίτη της προσπάθεια για την ηγεσία του κόμματος.
Αναμένεται να διαδεχθεί τον Σιγκερού Ισιμπά αργότερα μέσα στον Οκτώβριο, μετά την αποχώρησή του ύστερα από δύο σοβαρές κοινοβουλευτικές ήττες που οδήγησαν την LDP στην απώλεια της πλειοψηφίας και στα δύο σώματα του κοινοβουλίου. Αν η Τακαΐτσι αναλάβει, θα είναι ο τέταρτος πρωθυπουργός της χώρας μέσα σε πέντε χρόνια.
Μια σκληροπυρηνική εθνικίστρια με “Ιαπωνία Πρώτα” ατζέντα
Η Τακαΐτσι αναμένεται να μετατοπίσει την πολιτική της Ιαπωνίας ακόμα πιο δεξιά. Παρότι υποστηρίζει τη συμμαχία ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δίνει προτεραιότητα σε μια εξωτερική πολιτική τύπου “Ιαπωνία Πρώτα”, στην οποία το Τόκιο δρα πρωτίστως με βάση τα εθνικά του συμφέροντα.
Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας της, ασκούσε κριτική στη συμφωνία δασμών που υπεγράφη μεταξύ Τραμπ και Ισιμπά, υποστηρίζοντας πως περιέχει στοιχεία επιζήμια για την Ιαπωνία και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης.
Το ταραγμένο γεωπολιτικό τοπίο στην Ασία καθιστά το έργο της ιδιαίτερα απαιτητικό. Η συνεχιζόμενη πολεμική σύρραξη στην Ουκρανία έχει εντείνει τις ανησυχίες στο Τόκιο για ενδεχόμενη επίθεση της Κίνας στην Ταϊβάν, που θα μπορούσε να εμπλέξει και την Ιαπωνία.
Μια πολιτικός με σκληρές θέσεις αλλά όχι υπέρμαχος της ισότητας των φύλων
Η Σαναέ Τακαΐτσι αποτελεί εξαίρεση στον ανδροκρατούμενο κόσμο της ιαπωνικής πολιτικής. Κατάγεται από τη Νάρα, ήταν ντράμερ σε heavy metal μπάντα κατά τη διάρκεια των φοιτητικών της χρόνων και αγαπά τις μοτοσικλέτες και την κατάδυση.
Εξελέγη για πρώτη φορά στη Βουλή το 1993 και διετέλεσε, μεταξύ άλλων, υπουργός Οικονομικής Ασφάλειας (2022–2024). Επικαλείται συχνά τη Μάργκαρετ Θάτσερ ως πρότυπο, ενώ με την εκλογή της έσπασε τη «γυάλινη οροφή» στην ιαπωνική πολιτική. Ωστόσο, δεν θεωρείται υπέρμαχος της ισότητας των φύλων.
Έχει ταχθεί κατά της δυνατότητας των παντρεμένων ζευγαριών να διατηρούν διαφορετικά επίθετα και κατά της ανόδου γυναικών της μητρικής γραμμής στον αυτοκρατορικό θρόνο — δύο βασικά θέματα για την προώθηση της ισότητας των φύλων στην Ιαπωνία.
Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια πολιτικής θεωρίας και φεμινισμού στο Πανεπιστήμιο Doshisha, Γιαγιό Οκάνο:
«Η νίκη της Τακαΐτσι δεν σηματοδοτεί απαραίτητα πρόοδο για τα δικαιώματα των γυναικών στην Ιαπωνία. Δεν αναφέρθηκε καν στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες.»
Η ίδια πάντως υποσχέθηκε να συγκροτήσει ένα υπουργικό συμβούλιο με μεγαλύτερη γυναικεία εκπροσώπηση από ό,τι στο παρελθόν.
Εξωτερική πολιτική, ασφάλεια και οικονομία: Οι βασικές της θέσεις
Η Τακαΐτσι είναι γνωστή για τη σκληρή στάση της στα θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας και μετανάστευσης. Είναι πολιτική προστατευόμενη του Σίνζο Άμπε, αρχιτέκτονα της στρατηγικής “Ελεύθερου και Ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού”, που προωθεί τον ρόλο της Ιαπωνίας ως αντίβαρο στην άνοδο της Κίνας.
Η στάση της έναντι της Κίνας και της Νότιας Κορέας αναμένεται να οξύνει τις διπλωματικές σχέσεις. Παρότι έχει δηλώσει ότι θέλει να ενισχύσει τους δεσμούς με τη Σεούλ, πρόσφατα πρότεινε ότι οι Ιάπωνες υπουργοί θα πρέπει να επισκέπτονται ένα διαφιλονικούμενο νησί με “αυτοπεποίθηση”, προκαλώντας αντιδράσεις στη Νότια Κορέα.
Η ίδια αρνείται ότι η Ιαπωνία οφείλει περαιτέρω απολογίες για το ρόλο της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και έχει επισκεφθεί επανειλημμένα το ιερό Γιασουκούνι, το οποίο τιμά και καταδικασμένους εγκληματίες πολέμου — προκαλώντας εντάσεις με γειτονικές χώρες.
Οικονομικά, προτείνει κατάργηση του προσωρινού φόρου καυσίμων και εφαρμογή ενός συστήματος επιδομάτων με φορολογικές επιστροφές για χαμηλόμισθους πολίτες. Το σύστημα αυτό προβλέπει την επιστροφή σε μετρητά ποσών από αχρησιμοποίητες φορολογικές εκπτώσεις.
Τι σημαίνει η εκλογή της για τη σχέση ΗΠΑ–Ιαπωνίας;
Η Τακαΐτσι στηρίζει τη συμμαχία με τις ΗΠΑ, αλλά επιθυμεί μια πιο ανεξάρτητη Ιαπωνία σε ζητήματα ασφάλειας και εμπορίου. Έχει δηλώσει ότι θα εξετάσει την πιθανότητα επαναδιαπραγμάτευσης της πρόσφατης εμπορικής συμφωνίας Τραμπ–Ισιμπά, αν αποδειχθεί επιζήμια για την Ιαπωνία.
Επιπλέον, έχει ταχθεί υπέρ του ενδεχομένου χρήσης αμερικανικών πυρηνικών όπλων από την Ιαπωνία σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης — θέμα που αγγίζει ιστορικά ευαίσθητες χορδές στη χώρα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν η Ιαπωνία υιοθετήσει υπερβολικά συγκρουσιακή στάση απέναντι στην Κίνα και τη Νότια Κορέα, μπορεί να απομονωθεί, ειδικά αν η Ουάσιγκτον αλλάξει στάση στην Ασία/
Πώς φτάσαμε σε εκλογές ηγεσίας του LDP;
Η Ιαπωνία βιώνει ασυνήθιστη πολιτική αστάθεια τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας οικονομικής δυσαρέσκειας και ενός μεγάλου πολιτικού σκανδάλου.
Η στασιμότητα των μισθών, η υποτίμηση του γεν και η άνοδος τιμών έχουν διαβρώσει το βιοτικό επίπεδο, ενώ το σκάνδαλο χρηματοδότησης κομμάτων που ξέσπασε μετά τον θάνατο του Άμπε, το 2022, προκάλεσε κρίση αξιοπιστίας στην ηγεσία της LDP.
Ο πρώην πρωθυπουργός Κισίντα παραιτήθηκε λόγω χαμηλής δημοτικότητας, και ο Ισιμπά που τον διαδέχθηκε δεν κατάφερε να αναστρέψει την κατάσταση, καθώς η LDP έχασε την απόλυτη πλειοψηφία και στα δύο σώματα του κοινοβουλίου για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια.
Η ήττα αυτή άνοιξε τον δρόμο για την Τακαΐτσι, που πλέον είναι η επικρατέστερη για να αναλάβει την πρωθυπουργία.
