Όπως μεταδίδει η Washington Post, το CMCC, με έδρα την πόλη Κιριάτ Γκατ στο νότιο Ισραήλ, συγκεντρώνει εκπροσώπους από πάνω από 40 χώρες και διεθνείς οργανισμούς, με αποστολή τον συντονισμό της βοήθειας και την επιτήρηση της εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς. Στόχος, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, είναι να διασφαλιστεί η ροή τροφίμων, καυσίμων και ιατρικού υλικού προς τη Γάζα, μετά από μήνες αυστηρών ισραηλινών περιορισμών.
Ο εκπρόσωπος της CENTCOM, πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι η συγκέντρωση όλων αυτών των παραγόντων σε ένα κέντρο επιτρέπει «να ξεχωρίζει η αλήθεια από τη φήμη» και να υπάρχει πιο σαφής εικόνα για τις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.
Από το COGAT στο CMCC
Μέχρι τώρα, η είσοδος βοήθειας στη Γάζα ελεγχόταν αποκλειστικά από το ισραηλινό COGAT, το οποίο είχε ανοίξει μόλις δύο σημεία διέλευσης – κυρίως το Κερέμ Σαλόμ. Οι περισσότερες αποστολές, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, αφορούσαν εμπορικά προϊόντα και όχι ανθρωπιστική βοήθεια.
Η νέα αμερικανική δομή σηματοδοτεί αλλαγή ηγεσίας στη διαδικασία, κάτι που πολλοί χαρακτηρίζουν ως «υποβάθμιση» του ρόλου του Ισραήλ. Ορισμένες ανθρωπιστικές οργανώσεις εξέφρασαν ανακούφιση, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική εμπλοκή ίσως επιτρέψει την άρση των αυστηρών ισραηλινών περιορισμών.
Ο Γενικός Γραμματέας του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων, Γιαν Έγκελαντ, σχολίασε: «Το Ισραήλ εμποδίζει τις ανθρωπιστικές πρόνοιες του σχεδίου Τραμπ. Το ότι οι ΗΠΑ εμπλέκονται ενεργά είναι πολύ θετικό».
Εντάσεις με το Ισραήλ και αυξανόμενη αμερικανική παρουσία
Η μετάβαση, ωστόσο, δεν είναι ομαλή. Το CMCC, υπό τον στρατηγό Πάτρικ Φρανκ, με 200 Αμερικανούς στρατιώτες και τον διπλωμάτη Στίβεν Φέιγκιν ως πολιτικό επικεφαλής, αντιμετωπίζει γραφειοκρατία και έλλειψη σαφούς δομής. Πολλοί συμμετέχοντες μιλούν για «χαοτική οργάνωση» και καθυστερήσεις στις αποφάσεις.
Παράλληλα, η CENTCOM έχει αυξήσει την επιτήρηση στη Γάζα, χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να ελέγχει τη διανομή βοήθειας και τη συμμόρφωση με την εκεχειρία. Η δημοσιοποίηση βίντεο που, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, δείχνει μαχητές της Χαμάς να λεηλατούν φορτηγό βοήθειας, ερμηνεύτηκε ως μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον δεν βασίζεται πλέον αποκλειστικά σε ισραηλινές πληροφορίες.
Το Ισραήλ αντέδρασε έντονα σε αυτή την «ανεξάρτητη» επιτήρηση, με τον πρώην στρατηγό Γιόσι Κουπερβάσερ να δηλώνει πως «ό,τι έχει αξία για το Ισραήλ εξακολουθεί να μοιράζεται» με τους Αμερικανούς, υπονοώντας ότι η συνεργασία συνεχίζεται, αν και σε διαφορετική βάση.
Η εκεχειρία και η πολιτική διάσταση
Η εκεχειρία, που αποτελεί το πρώτο βήμα του 20-σημείου “ειρηνευτικού σχεδίου Τραμπ”, παραμένει εύθραυστη. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναλάβει προσωπικά την ευθύνη να «πιέσει τον Νετανιάχου να τηρήσει τις δεσμεύσεις του», όπως είπε κυβερνητικός αξιωματούχος. Στο πλαίσιο αυτό, η Ουάσιγκτον έχει στείλει σειρά υψηλόβαθμων στελεχών στο Ισραήλ και στο CMCC — μεταξύ αυτών ο αντιπρόεδρος Τζ.Ντ. Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Νταν Κέιν.
Η επιτυχία του σχεδίου θεωρείται κρίσιμη για το κύρος της αμερικανικής κυβέρνησης, αλλά και για τις περιφερειακές ισορροπίες. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και η Ιορδανία ζητούν σαφείς εγγυήσεις ότι το Ισραήλ θα παραδώσει τον πλήρη έλεγχο της Γάζας, πριν προχωρήσουν σε περαιτέρω εξομάλυνση σχέσεων.
Δυσκολίες στην αποστράτευση και την ανοικοδόμηση
Παρά την αποχώρηση του IDF από περίπου το μισό της Γάζας, η αποστράτευση της Χαμάς παραμένει άλυτο ζήτημα. Η οργάνωση δηλώνει ότι θα παραδώσει τα όπλα μόνο σε Παλαιστινίους, ενώ η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία μιας Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF) που θα επιβλέπει την ασφάλεια και την εκπαίδευση νέας παλαιστινιακής αστυνομίας. Ωστόσο, η ISF δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί, καθώς οι περισσότερες αραβικές χώρες αποφεύγουν να συμμετάσχουν χωρίς σαφή εντολή του ΟΗΕ.
Οι ΗΠΑ κυκλοφόρησαν σχέδιο απόφασης στο Συμβούλιο Ασφαλείας, το οποίο θα εγκρίνει επίσημα το ειρηνευτικό πλάνο και θα δώσει διετές χρονικό πλαίσιο για τη Δύναμη Σταθεροποίησης. Η έγκρισή του, ωστόσο, εξαρτάται από τη στάση Ρωσίας, Κίνας και των ευρωπαϊκών μελών που πρόσφατα αναγνώρισαν το παλαιστινιακό κράτος.
Αντιπαραθέσεις για τη «νέα Γάζα»
Η ανοικοδόμηση της Γάζας έχει μετατραπεί σε σημείο αντιπαράθεσης. Σύμφωνα με πηγές κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ προωθεί σχέδιο δημιουργίας 16 “ασφαλών κοινοτήτων” σε περιοχές που ελέγχονται από τον IDF, όπου θα παρέχεται τροφή και προστασία σε επιλεγμένους Παλαιστινίους. Οι οργανώσεις βοήθειας απορρίπτουν την ιδέα, θεωρώντας την επανάληψη ενός αποτυχημένου προγράμματος που είχε οδηγήσει σε βία εναντίον αμάχων.
Ο Γιαν Έγκελαντ προειδοποίησε ότι μια τέτοια προσέγγιση «θα καταρρεύσει εκ των έσω» και θα υπονομεύσει κάθε ελπίδα για πραγματική ειρήνη.
Καθώς ο Τραμπ προετοιμάζεται να υποδεχθεί στη Ουάσιγκτον τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα, η επιτυχία ή αποτυχία του σχεδίου του στη Γάζα αναμένεται να καθορίσει την πολιτική κληρονομιά της δεύτερης θητείας του.
