Η αποστολή, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, εντάσσεται στις επιχειρήσεις καταπολέμησης της διακίνησης ναρκωτικών στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία και η γεωγραφική εγγύτητα με τη Βενεζουέλα προκαλούν ανησυχία για πιθανή νέα εστία αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το Καράκας.

Η Ομάδα Κρούσης του αεροπλανοφόρου, με επικεφαλής το USS Gerald R. Ford (CVN 78), αποτελείται από τέσσερις μοίρες μαχητικών F/A-18E Super Hornet και συνοδεύεται από τρία αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους.

Η αποστολή του αεροπλανοφόρου, όπως δήλωσε η Διοίκηση Νότιας Αμερικής των ΗΠΑ (Southcom), αποσκοπεί στην «εξάρθρωση των διακρατικών εγκληματικών οργανώσεων και της ναρκοτρομοκρατίας», ενώ παράλληλα υποστηρίζει τις οδηγίες του προέδρου για την προστασία της αμερικανικής πατρίδας.

Το πλοίο απέπλευσε από τη βάση της Ρότα στην Ισπανία με προορισμό την Καραϊβική, σε απόσταση λίγων εκατοντάδων χιλιομέτρων από τις βενεζουελάνικες ακτές, μια κίνηση που πολλοί παρατηρητές ερμηνεύουν ως σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση Μαδούρο.

Από τον Αύγουστο, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει σημαντικά την παρουσία τους στην περιοχή, αναπτύσσοντας έξι πολεμικά πλοία και πραγματοποιώντας τουλάχιστον 20 αεροπορικά πλήγματα εναντίον πλεούμενων που φέρεται να μετέφεραν ναρκωτικά, με 76 νεκρούς σύμφωνα με αμερικανικές πηγές.

Η απάντηση του Καράκας: Μαζική κινητοποίηση και προετοιμασία για ανταρτοπόλεμο

Η κυβέρνηση του Νικολάς Μαδούρο απάντησε άμεσα με την ανακοίνωση μιας «μαζικής στρατιωτικής κινητοποίησης» σε όλη τη χώρα, καταγγέλλοντας «ιμπεριαλιστική πρόκληση» από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Καράκας θεωρεί ότι η επίσημη αιτιολογία περί «αντιναρκωτικών επιχειρήσεων» αποτελεί πρόσχημα για στρατιωτική πίεση και πιθανή αποσταθεροποίηση του καθεστώτος, με απώτερο στόχο τον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας.

«Είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο. Δεν θέλουμε πόλεμο, αλλά δεν θα αφήσουμε τη χώρα μας απροστάτευτη», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Βλαντίμιρ Παντρίνο, ενώ ο Μαδούρο κάλεσε τον λαό σε «εθνική ενότητα και πατριωτική ετοιμότητα».

Τα σχέδια «ανταρτοπόλεμου» και «αναρχοποίησης»

Σύμφωνα με έγγραφα που ήρθαν στη δημοσιότητα μέσω του πρακτορείου Reuters, οι βενεζουελάνικες αρχές προετοιμάζονται για σενάρια αντάρτικου πολέμου, γνωστού και ως «παρατεταμένης αντίστασης».

Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει διάσπαρτες μικρές μονάδες σε πάνω από 280 περιοχές της χώρας, που θα έχουν αποστολή να πραγματοποιούν σαμποτάζ, ενέδρες και επιχειρήσεις φθοράς, σε περίπτωση αμερικανικής εισβολής.

Ένα δεύτερο, πιο ακραίο σχέδιο, φέρεται να προβλέπει την «αναρχοποίηση» της χώρας, δηλαδή τη δημιουργία χάους στους δρόμους του Καράκας και άλλων μεγάλων πόλεων, με τη συμμετοχή ενόπλων πολιτοφυλάκων και υποστηρικτών του καθεστώτος, ώστε η χώρα να γίνει «μη κυβερνήσιμη» για οποιαδήποτε ξένη δύναμη.

Παρά τις πολεμικές ρητορικές, πηγές που γνωρίζουν τη δομή των ενόπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας εκτιμούν ότι η χώρα δεν είναι έτοιμη για σύρραξη με έναν στρατό του μεγέθους και των δυνατοτήτων των ΗΠΑ.

«Δεν θα αντέχαμε ούτε δύο ώρες σε έναν συμβατικό πόλεμο», είπε χαρακτηριστικά πρώην αξιωματικός του στρατού στο Reuters.

Παρωχημένος εξοπλισμός και ρωσική βοήθεια

Η στρατιωτική υποδομή της Βενεζουέλας βασίζεται κυρίως σε ρωσικής κατασκευής οπλικά συστήματα, πολλά εκ των οποίων είναι άνω των 20 ετών.

Η χώρα διαθέτει περίπου 20 μαχητικά αεροσκάφη Sukhoi, δεκάδες ελικόπτερα και άρματα, καθώς και 5.000 φορητούς πυραύλους Igla-S. Όμως η συντήρηση του εξοπλισμού είναι προβληματική, ενώ η Ρωσία έχει δηλώσει ότι είναι πρόθυμη να βοηθήσει στην αναβάθμιση και επισκευή των οπλικών συστημάτων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει στρατιωτική κλιμάκωση.

«Μετά το πρώτο πλήγμα, όλες οι μονάδες θα διασκορπιστούν ή θα κρυφτούν με τα όπλα τους. Είμαστε έτοιμοι να πολεμήσουμε σε κάθε βουνό, σε κάθε πόλη», είχε δηλώσει ο Μαδούρο, σε πρόσφατο τηλεοπτικό διάγγελμα.

Εσωτερικά προβλήματα και κοινωνική κόπωση

Παρά την έντονη στρατιωτική ρητορική, η πραγματικότητα για τον βενεζουελάνικο στρατό είναι δύσκολη:

Οι χαμηλοί μισθοί δεν ξεπερνούν τα 100 δολάρια τον μήνα, όταν το κόστος ζωής αγγίζει τα 500 δολάρια.

Πολλές μονάδες δυσκολεύονται να τραφούν και βασίζονται σε τοπικούς παραγωγούς για σίτιση.

Η εκπαίδευση έχει περιοριστεί τα τελευταία χρόνια, με έμφαση περισσότερο στην καταστολή διαδηλώσεων παρά στην πολεμική ετοιμότητα.

Ο Μαδούρο, ακολουθώντας τη στρατηγική του Ούγο Τσάβες, διατηρεί τη στήριξη της στρατιωτικής ηγεσίας διορίζοντας αξιωματικούς σε κυβερνητικές θέσεις και δημόσιους οργανισμούς. Ωστόσο, ο κίνδυνος λιποταξιών σε περίπτωση πολέμου θεωρείται υπαρκτός.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η παρουσία του “Gerald R. Ford” στη Λατινική Αμερική δεν στοχεύει αποκλειστικά στα ναρκωτικά, αλλά στέλνει σαφές μήνυμα ισχύος τόσο προς τη Βενεζουέλα όσο και προς τη Ρωσία, η οποία διατηρεί ενεργό ρόλο στην περιοχή μέσω στρατιωτικών και ενεργειακών συνεργασιών.

Ο διεθνολόγος Αντρέι Σέρμπιν Ποντ, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, σημείωσε ότι «ο πραγματικός φόβος των ΗΠΑ δεν είναι μια στρατιωτική αντιπαράθεση, αλλά η μετατροπή της Βενεζουέλας σε εστία χάους, με τη διασπορά όπλων και αντάρτικων ομάδων σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική».