Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει των μεγάλων διεθνών διοργανώσεων που θα φιλοξενήσουν οι ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια: το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου τον Ιούνιο του 2026, που θα συνδιοργανωθεί με το Μεξικό, καθώς και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2028 στο Λος Άντζελες. Οι διοργανώσεις αυτές αναμένεται να οδηγήσουν σε μαζική εισροή επισκεπτών από όλο τον κόσμο.
Η πρόταση αφορά πολίτες χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα ESTA, το οποίο επιτρέπει ταξίδια έως 90 ημερών χωρίς την έκδοση βίζας. Ανάμεσα στις χώρες αυτές βρίσκεται και η Ελλάδα. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, πέρα από την υπάρχουσα ηλεκτρονική διαδικασία, εξετάζεται το ενδεχόμενο ελέγχου του ιστορικού και της δραστηριότητας των ταξιδιωτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε βάθος πενταετίας.
Το ακριβές πλαίσιο της ρύθμισης δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί. Ωστόσο, όπως προκύπτει από διεθνή μέσα ενημέρωσης, υπάρχουν φόβοι ότι οι έλεγχοι θα μπορούσαν να επεκταθούν ακόμη και στην ηλεκτρονική αλληλογραφία. Το ενδεχόμενο αυτό έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες για «φακέλωμα», ψηφιακή επιτήρηση και αδιαφανή χρήση των προσωπικών δεδομένων.
Στις ΗΠΑ, πάντως, υφίσταται ήδη ένα αυστηρό νομικό πλαίσιο επιτήρησης. Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στους Δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης, τέθηκε σε ισχύ ο Patriot Act, ο οποίος παρέχει στις αρχές εκτεταμένη πρόσβαση —με περιορισμένη γραφειοκρατία— σε βάσεις δεδομένων και ψηφιακές πλατφόρμες. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιούνται ακόμη και ψυχομετρικές αναλύσεις, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών τρομοκρατικών απειλών.
Σύμφωνα με επικριτές της νέας πρότασης, η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο πιεστική, με σοβαρό κίνδυνο παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων. Υπέρμαχοι της προστασίας δεδομένων και οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τα σχέδια ως απαράδεκτη παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή. Όπως επισημαίνουν, η υποχρέωση δήλωσης λογαριασμών κοινωνικών δικτύων επιτρέπει την εξαγωγή συμπερασμάτων για ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες, όπως οι πολιτικές πεποιθήσεις, οι κοινωνικές σχέσεις ή ο τρόπος ζωής.
Η σχεδιαζόμενη αυστηροποίηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων για τη συλλογή δεδομένων κατά την είσοδο στη χώρα χωρίς βίζα. Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπίζονται έγκαιρα απειλές που σχετίζονται με την τρομοκρατία, την κατασκοπεία και άλλους κινδύνους για την εθνική ασφάλεια.
Οι νέοι κανόνες δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ. Η πρόταση της αρμόδιας υπηρεσίας προβλέπεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για διάστημα δύο μηνών, ενώ η σταδιακή εφαρμογή της θα μπορούσε να ξεκινήσει από τον Φεβρουάριο.
Σημειώνεται επίσης ότι ήδη υπάρχουν αναφορές για απελάσεις ανθρώπων από τον ICE χωρίς να επικοινωνείτε συχνά ο ακριβής λόγος. Ανάμεσα σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν και δημοσιογράφοι, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ανησυχίες ότι τα κίνητρα ενδέχεται να είναι πολιτικού χαρακτήρα.
Παράλληλα, εντείνονται οι φόβοι ότι τα προσωπικά δεδομένα ενδέχεται να μετατραπούν σε «όπλο» στα χέρια κυβερνήσεων, οι οποίες —με πρόσχημα την καταπολέμηση της τρομοκρατίας— αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη πρόσβαση στην ιδιωτική σφαίρα των πολιτών. Την ίδια στιγμή, ενισχύεται και η επιρροή των λεγόμενων τεχνο-ολιγαρχών, γεγονός που εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για τη λειτουργία της δημοκρατίας, σε μια εποχή όπου, στον απόηχο της άναρχης παγκοσμιοποίησης, οι κυβερνήσεις εμφανίζονται ολοένα και πιο αυταρχικές.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dexsgylzb0ht?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
