Σημειώνεται ότι πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη τόσο υψηλόβαθμου Αμερικανού αξιωματούχου στην Αρμενία, -μια χώρα παραδοσιακά στενά συνδεδεμένη με τη Ρωσία, τη στιγμή που η επιρροή της Μόσχας στην περιοχή έχει μειωθεί από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Τζέι Ντι Βανς συναντήθηκε στο Γερεβάν με τον πρωθυπουργό της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν και οι δύο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας και της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Τον Αύγουστο, Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον μια συμφωνία υπό την αιγίδα του τότε προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τερματίζοντας δεκαετίες εδαφικής διαμάχης, κυρίως γύρω από τον ορεινό θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, ο οποίος αποτέλεσε σημείο δύο πολέμων: μετά την πτώση της ΕΣΣΔ και το 2020. Το Αζερμπαϊτζάν επανέκτησε τον έλεγχο του θύλακα μετά από γρήγορη στρατιωτική επιχείρηση το 2023.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ είχε αναφέρει πρόσφατα ότι η επίσκεψη του αντιπροέδρου θα συμβάλει στην προώθηση των ειρηνευτικών προσπαθειών που ξεκίνησε ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και του σχεδίου TRIPP (Trump International Peace and Prosperity Path), ενός διαμετακομιστικού διαδρόμου που θα ενσωματώνει την περιοχή σε μια ευρύτερη εμπορική σύνδεση Ανατολής – Δύσης, από την Κεντρική Ασία και την περιοχή της Κασπίας μέχρι την Ευρώπη.
Η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ζώνης μεταφορών που θα διέρχεται από την Αρμενία και θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον δυτικότερο θύλακα Ναχιτσεβάν, ενισχύοντας την εμπορική και στρατηγική διασύνδεση στην περιοχή.
Σημειώνεται ότι η επίσκεψη του Αμερικανού αντιπροέδρου πραγματοποιείται ενώ η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ενισχύσει τη διπλωματική και οικονομική παρουσία της στον Νότιο Καύκασο. Στο πλαίσιο αυτό, περίπου 20 αρμενικές οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων απέστειλαν ανοικτή επιστολή στον Ντι Βανς, ζητώντας την απελευθέρωση Αρμενίων κρατουμένων στο Μπακού. Παράλληλα, πρόσφυγες από το Καραμπάχ έχουν προγραμματίσει συγκέντρωση στο Γερεβάν για τον ίδιο λόγο.
Την προηγούμενη εβδομάδα, στρατοδικείο στο Μπακού καταδίκασε σε ποινές, που φτάνουν έως ισόβια κάθειρξη, Αρμένιους αυτονομιστές του Καραμπάχ για «διεξαγωγή επιθετικού πολέμου», γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των κρατουμένων και τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
