Μπορεί όμως ο πρόεδρος των ΗΠΑ να αποφασίσει μόνος του τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία, η οποία διαρκεί εδώ και δεκαετίες; Ακολουθεί ένα Q&A του Reuters.
Τι σχεδιάζει ο Τραμπ και γιατί;
Το αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωσε τα σχέδια αποχώρησης στις 1 Μαΐου. Ανώτερος αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας δήλωσε στο Reuters ότι ο Τραμπ αντέδρασε σε δηλώσεις του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος φέρεται να είπε ότι το Ιράν «ταπεινώνει» τις Ηνωμένες Πολιτείες στον δίμηνο πόλεμο και ότι δεν βλέπει ποια στρατηγική εξόδου ακολουθεί η Ουάσιγκτον.
Το Πεντάγωνο ανέφερε ότι η αποχώρηση αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους έξι έως δώδεκα μήνες.
Η Γερμανία φιλοξενεί περίπου 35.000 Αμερικανούς στρατιωτικούς εν ενεργεία — περισσότερους από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, η μείωση αυτή θα επαναφέρει τα επίπεδα των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη περίπου στα επίπεδα πριν από το 2022, δηλαδή πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η οποία είχε οδηγήσει τον τότε πρόεδρο Τζο Μπάιντεν σε ενίσχυση των αμερικανικών στρατευμάτων στην ήπειρο.
Τι προβλέπει ο νόμος;
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ως ανώτατος διοικητής των ενόπλων δυνάμεων, διαθέτει ευρείες εξουσίες πάνω στον στρατό. Ωστόσο, το Κογκρέσο ελέγχει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό και μπορεί να θέτει δικές του προτεραιότητες.
Ανησυχώντας για την κριτική του Τραμπ προς το ΝΑΤΟ, βουλευτές και από τα δύο κόμματα υποστήριξαν πέρυσι διάταξη στον Εθνικό Νόμο Αμυντικής Εξουσιοδότησης (NDAA), η οποία απαγορεύει τη μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη κάτω από τους 76.000 άνδρες. Ο Τραμπ υπέγραψε τη διάταξη αυτή σε νόμο τον Δεκέμβριο.
Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση διαθέτει κάποιο περιθώριο κινήσεων. Η διάταξη επιτρέπει στον πρόεδρο να μειώσει τις δυνάμεις κάτω από το όριο των 76.000, εφόσον πιστοποιήσει ότι έχει διαβουλευθεί με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ και παρουσιάσει ανεξάρτητες αξιολογήσεις για τις επιπτώσεις που θα είχε κάτι τέτοιο στην αμερικανική ασφάλεια, στη συμμαχία και στην αποτροπή της ρωσικής επιθετικότητας.
«Υπάρχει αρκετή ευελιξία μέσα σε αυτούς τους περιορισμούς. Η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να αναδιατάξει στρατεύματα με διάφορους τρόπους», δήλωσε ο Σκοτ Άντερσον, ανώτερος ερευνητής στο Brookings Institution.
Στα τέλη του περασμένου έτους, υπήρχαν περίπου 85.000 Αμερικανοί στρατιώτες στην Ευρώπη, πράγμα που σημαίνει ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αποσύρει έως και 9.000 χωρίς να παραβιάσει το όριο των 76.000.
Πώς αντιδρά το Κογκρέσο;
Οι Δημοκρατικοί εξέφρασαν έντονη αντίθεση στο σχέδιο αποχώρησης.
Ο βουλευτής Άνταμ Σμιθ, κορυφαίο στέλεχος των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, δήλωσε ότι η απόφαση «δεν βασίζεται σε καμία συνεκτική στρατηγική ή σοβαρή ανάλυση εθνικής ασφάλειας» και ότι θα ενθαρρύνει τη Ρωσία.
Αντιδράσεις υπήρξαν και από Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του Τραμπ.
Ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ και ο βουλευτής Μάικ Ρότζερς, επικεφαλής επιτροπών που εποπτεύουν τον στρατό, δήλωσαν ότι είναι «πολύ ανήσυχοι» και υποστήριξαν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα έπρεπε να μετακινηθούν πιο ανατολικά — όχι να αποχωρήσουν από την Ευρώπη.
«Η πρόωρη μείωση της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη κινδυνεύει να υπονομεύσει την αποτρεπτική ισχύ και να στείλει λάθος μήνυμα στον Βλαντίμιρ Πούτιν», ανέφεραν σε κοινή ανακοίνωση.
Το Κογκρέσο διαθέτει επίσης μοχλούς πίεσης. Ο Τραμπ ανακοίνωσε το σχέδιό του λίγο αφότου η κυβέρνησή του ζήτησε από τους νομοθέτες να εγκρίνουν τεράστια αύξηση των αμυντικών δαπανών — από περίπου 1 τρισ. δολάρια φέτος σε 1,5 τρισ. δολάρια.
Το Πεντάγωνο αναμένεται επίσης να ζητήσει σύντομα επιπλέον 80 έως 200 δισ. δολάρια για τη χρηματοδότηση του πολέμου με το Ιράν, τον οποίο ο Τραμπ ξεκίνησε μαζί με το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.
«Ένα εξοργισμένο Κογκρέσο — ειδικά οι επιτροπές ενόπλων δυνάμεων και στα δύο σώματα — δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να πετύχει η κυβέρνηση όσα ζητά στον τομέα της άμυνας», δήλωσε η Κριστίνε Μπερζίνα από το German Marshall Fund.
Θα υπάρξουν και άλλες αποχωρήσεις;
Ο Τραμπ εδώ και χρόνια ασκεί κριτική στους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ, κατηγορώντας τους ότι βασίζονται υπερβολικά στους Αμερικανούς φορολογούμενους για την άμυνά τους αντί να χρηματοδοτούν επαρκώς τις δικές τους ένοπλες δυνάμεις.
Ειρωνικά, η Γερμανία είναι μία από τις χώρες που έχουν αυξήσει περισσότερο τις αμυντικές τους δαπάνες.
Το 2020, προς το τέλος της πρώτης του θητείας, η κυβέρνηση Τραμπ είχε ανακοινώσει την απόσυρση περίπου 12.000 από τους τότε 36.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Γερμανία, στο πλαίσιο της μακρόχρονης αντιπαράθεσης του Τραμπ με το Βερολίνο για τις στρατιωτικές δαπάνες.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχασε τις εκλογές εκείνη τη χρονιά και το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Αυτή τη φορά, έχει μπροστά του σχεδόν τρία ακόμη χρόνια στον Λευκό Οίκο και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν και άλλες αποχωρήσεις αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη.
Την περασμένη εβδομάδα, απάντησε «πιθανότατα» όταν ρωτήθηκε αν εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης στρατευμάτων και από την Ιταλία και την Ισπανία — δύο συμμάχους των ΗΠΑ των οποίων οι κυβερνήσεις δεν έχουν στηρίξει θερμά τον πόλεμο με το Ιράν.
