Παρότι ο Εθνικός Συναγερμός εμφανίζεται πρώτος στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας το 2027 και προσπαθεί να προβάλλεται ως «κυβέρνηση εν αναμονή», δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να εξασφαλίσει ούτε έναν Γάλλο δανειστή για το ποσό των 10,7 εκατ. ευρώ που επιδιώκει να συγκεντρώσει.
Ο ταμίας του κόμματος, Κεβέν Πφέφερ, δήλωσε στο Bloomberg ότι «έχουμε απευθυνθεί σε όλους, ξεκινώντας από τις γαλλικές τράπεζες, αλλά μέχρι στιγμής οι απαντήσεις είναι είτε αρνητικές είτε δεν υπάρχουν καθόλου».
Ο ίδιος, στενός συνεργάτης του προέδρου του κόμματος Ζορντάν Μπαρντελά, ανέφερε ότι τόσο η Société Générale όσο και η La Banque Postale έχουν ήδη απορρίψει το αίτημά του, ενώ άλλοι χρηματοδότες έχουν πάψει να απαντούν. Κατά την εκτίμησή του, η χρηματοδότηση από γαλλική τράπεζα θεωρείται πλέον εξαιρετικά απίθανη.
Η προσπάθεια συγκέντρωσης κεφαλαίων εντάσσεται στη στρατηγική του Εθνικού Συναγερμού να απομακρύνει το στίγμα του πολιτικού «παρία» και να αλλάξει την εικόνα που είχε επί δεκαετίες, η οποία συνδεόταν με ρατσιστικές και αντισημιτικές θέσεις, με αποτέλεσμα να παραμένει εκτός του πολιτικού και χρηματοπιστωτικού πυρήνα της Γαλλίας.
Παρά το γεγονός ότι το κόμμα έχει καταφέρει να διευρύνει την εκλογική του απήχηση και την πολιτική του επιρροή, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση από εγχώριες τράπεζες παραμένει βασικό εμπόδιο. Αν κατάφερνε να εξασφαλίσει τέτοια χρηματοδότηση, αυτό θα ερμηνευόταν ως ένδειξη αποδοχής από το κατεστημένο.
Οι γαλλικές τράπεζες κλείνουν τη στρόφιγγα στα κόμματα
Γενικότερα, οι γαλλικές τράπεζες απομακρύνονται σταδιακά από τον πολιτικό δανεισμό, επικαλούμενες κινδύνους φήμης, κανονιστικές πιέσεις και χρηματοοικονομικούς κινδύνους. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε, παραδόξως, να συμβάλει στην «κανονικοποίηση» του Εθνικού Συναγερμού, καθώς οι δυσκολίες χρηματοδότησης παύουν να εμφανίζονται ως κάτι εντελώς εξαιρετικό. Ωστόσο, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά κόμματα που διατηρούν σταθερές τραπεζικές σχέσεις, το κόμμα της Λεπέν συνεχίζει να δυσκολεύεται να βρει τα απαραίτητα κεφάλαια.
Η αναζήτηση χρηματοδότησης αντανακλά μια ευρύτερη τάση στην Ευρώπη, όπου ακροδεξιά κόμματα που στο παρελθόν βρίσκονταν στο περιθώριο αποκτούν μεγαλύτερη εκλογική νομιμοποίηση, ενώ τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παραμένουν επιφυλακτικά απέναντί τους.
Ο Εθνικός Συναγερμός εδώ και δεκαετίες δεν καταφέρνει να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από γαλλικές τράπεζες. Το 2014 είχε λάβει δάνειο από ρωσο-τσεχική τράπεζα, πριν η Γαλλία απαγορεύσει στους υποψηφίους να δανείζονται από πιστωτικά ιδρύματα εκτός Ευρώπης.
Στην πορεία αναζήτησης δανειστών, για τις προεδρικές εκλογές του 2022 το κόμμα εξασφάλισε χρηματοδότηση από την ουγγρική MKB, με επιτόκιο 8%. Ο Πφέφερ παραδέχεται ότι οι σχέσεις με τον τότε πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν βοήθησαν στην πρόσβαση στο διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας, όμως απαιτήθηκαν επανειλημμένα ταξίδια και δύσκολες διαπραγματεύσεις για να ολοκληρωθεί η συμφωνία.
Παρότι ο Όρμπαν δεν βρίσκεται πλέον στην εξουσία, ο Πφέφερ αναφέρει ότι εξακολουθεί να επιχειρεί εξασφάλιση νέου δανείου στην Ουγγαρία, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιεί επαφές σε Γερμανία, Ισπανία και Ιταλία, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «θα πάμε όπου υπάρχει τράπεζα πρόθυμη να μας δανείσει».
Τα προεκλογικά δάνεια λειτουργούν στην πράξη ως ενδιάμεση χρηματοδότηση μέχρι να καταβληθούν οι κρατικές αποζημιώσεις μετά τις εκλογές. Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το ζήτημα, ορισμένες γαλλικές τράπεζες προσφέρουν επιτόκια κοντά σε εκείνα των καταναλωτικών δανείων, περίπου 4%, ενώ η αποπληρωμή γίνεται συνήθως μέσα σε έναν χρόνο.
Ο καθηγητής Οικονομικών στη Strasbourg Business School, Αμπέλ Φρανσουά, εξηγεί ότι οι δυσκολίες χρηματοδότησης του Εθνικού Συναγερμού συνδέονται με τη φήμη του κόμματος, η οποία επηρεάζει τις τραπεζικές αποφάσεις. Όπως σημειώνει, αυτή η εικόνα προέρχεται από την ιστορία του κόμματος και από θέσεις που, σε κάποιο βαθμό, συνεχίζουν να το συνοδεύουν.
Σε πολιτικό επίπεδο, η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι η Μαρίν Λεπέν αναμένει μέσα στο καλοκαίρι την απόφαση του εφετείου για υπόθεση υπεξαίρεσης. Σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί η απαγόρευση άσκησης δημόσιου αξιώματος, ο Ζορντάν Μπαρντελά αναμένεται να είναι ο υποψήφιος του κόμματος.
Παράλληλα, οι εισαγγελείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης διερευνούν πιθανή κακή χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων που συνδέονται με εκπαιδευτικά σεμινάρια στα μέσα ενημέρωσης, στα οποία συμμετείχαν ο Μπαρντελά και άλλα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Λεπέν έχει απορρίψει τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για προσπάθεια αποδυνάμωσης του κόμματος ενόψει εκλογών.
Αυτές οι εξελίξεις αυξάνουν την αβεβαιότητα για τους δανειστές που αξιολογούν το οικονομικό ρίσκο του κόμματος και ενισχύουν τις δυσκολίες χρηματοδότησης μέσα σε ένα περιβάλλον νομικών εκκρεμοτήτων.
Επειδή τα προεκλογικά δάνεια εκδίδονται στο όνομα του υποψηφίου και όχι του ίδιου του κόμματος, η χρηματοδότηση μπορεί να οριστικοποιηθεί μόνο μετά την έκδοση δικαστικής απόφασης. Όπως αναφέρουν πρόσωπα με γνώση της διαδικασίας, ακόμη και τα παραδοσιακά κόμματα περιμένουν τον ορισμό των υποψηφίων πριν προχωρήσουν σε δανεισμό.
Ο Εθνικός Συναγερμός επιχειρεί επίσης να ενισχύσει τις σχέσεις του με τον επιχειρηματικό κόσμο, αξιοποιώντας στελέχη από τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να επεκτείνει τα δίκτυα επαφών του με τράπεζες και χρηματοδότες.
Μεταξύ των νέων συνεργατών του περιλαμβάνονται ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Otium Capital, Φρανσουά Ντιρβί, σε ρόλο συμβούλου, καθώς και ο πρώην οικονομικός διευθυντής της TAG Heuer Europe, Σαρλ-Ανρί Γκαλουά, ο οποίος έχει αναλάβει οικονομικός σύμβουλος του Μπαρντελά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διατηρεί σχέσεις με τον ηγέτη του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ.
Το κόμμα του Εθνικού Συναγερμού, που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει οικονομικά βάρη, στοχεύει να μηδενίσει τις υποχρεώσεις του έως τον Μάρτιο του επόμενου έτους, από περίπου 8 εκατ. ευρώ που αναφέρει ότι έχει σήμερα. Αντίθετα, το κόμμα Αναγέννηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν διαθέτει σημαντικά αποθεματικά, μετά την πώληση της έδρας του στο Παρίσι, και θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει μελλοντική προεκλογική εκστρατεία χωρίς δανεισμό.
Οι δαπάνες των προεδρικών εκστρατειών στη Γαλλία περιορίζονται στα 16,8 εκατ. ευρώ για τον πρώτο γύρο και στα 22,5 εκατ. ευρώ για όσους περάσουν στον δεύτερο γύρο.
Το κράτος επιστρέφει μεγάλο μέρος των εξόδων σε υποψηφίους που ξεπερνούν το 5% στον πρώτο γύρο και εγκρίνονται οι λογαριασμοί τους. Οι δωρεές και οι παροχές από ιδιωτικές εταιρείες απαγορεύονται, ενώ πολίτες και κάτοικοι Γαλλίας μπορούν να δωρίσουν έως 4.600 ευρώ τον χρόνο σε κάθε υποψήφιο.
Οι αδύναμες επιδόσεις των παραδοσιακών κομμάτων και οι αποτυχίες τους στις τελευταίες εκλογές έχουν οδηγήσει τους δανειστές σε ακόμη μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα.
Τόσο οι Ρεπουμπλικάνοι όσο και το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το όριο του 5% το 2022.
Η Βαλερί Πεκρές, η οποία είχε χρησιμοποιήσει προσωπική περιουσία ως εγγύηση για τα δάνεια της εκστρατείας της, στη συνέχεια αναγκάστηκε να ξεκινήσει εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων. Παράλληλα, οι λογαριασμοί της προεκλογικής εκστρατείας του Νικολά Σαρκοζί το 2012 απορρίφθηκαν.
Λόγω των οικονομικών κινδύνων και των κινδύνων φήμης, ολοένα και λιγότερες τράπεζες δανείζουν πολιτικούς υποψηφίους. Πολλοί δανειστές εξετάζουν πλέον μόνο αιτήματα από υποψηφίους που είναι ήδη πελάτες τους.
Οι BNP Paribas, Société Générale, La Banque Postale και Crédit Agricole έχουν δηλώσει ότι δεν χρηματοδοτούν πολιτικά κόμματα λόγω υψηλού ρίσκου.
Η Crédit Mutuel σημειώνει ότι τέτοιου είδους χρηματοδότηση έχει «εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα» από τον συνηθισμένο δανεισμό, καθώς βασίζεται σε μελλοντικές κρατικές αποζημιώσεις που δεν είναι βέβαιες.
Για πρώτη φορά, η γαλλική τραπεζική ένωση πήρε δημόσια θέση, με τον πρόεδρό της Ντανιέλ Μπαάλ να προτείνει στο ραδιόφωνο η κυβέρνηση να εγγυάται τα προεκλογικά δάνεια ή να παρέχει προκαταβολές στους υποψηφίους.
Για τα τμήματα συμμόρφωσης των τραπεζών, οι προεκλογικές χρηματοδοτήσεις εντάσσονται στην κατηγορία των «πολιτικά εκτεθειμένων προσώπων», κάτι που συνεπάγεται αυξημένους ελέγχους για ξέπλυμα χρήματος.
Η γενικότερη αποχώρηση των τραπεζών από τον πολιτικό δανεισμό αντανακλά την αυξανόμενη πόλωση στη γαλλική πολιτική σκηνή.
Παρά όλα αυτά, ορισμένα παραδοσιακά κόμματα εξακολουθούν να αξιοποιούν παλιές τραπεζικές σχέσεις. Οι Πράσινοι, για παράδειγμα, σύμφωνα με την ταμία τους Σαμία Λακεάλ, είχαν λάβει δάνεια «μερικών εκατομμυρίων» από την Crédit Coopératif το 2022.
Εκτός από την Crédit Coopératif, οι Bred και Crédit Mutuel περιλαμβάνονται στις τράπεζες που έχουν χρηματοδοτήσει υποψηφίους σε προηγούμενες εκλογές, σύμφωνα με διαθέσιμα δημόσια στοιχεία.
