Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πλειοψηφία των Βρετανών θεωρεί σήμερα το Brexit λάθος. Παράλληλα, ολοένα περισσότεροι πολιτικοί – κυρίως από την Εργατική παράταξη – αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής επανένταξης. Προς το παρόν, βέβαια, η συζήτηση παραμένει θεωρητική και συχνά χρησιμοποιείται στο εσωτερικό του Labour ως εργαλείο πίεσης προς την ηγεσία του Κιρ Στάρμερ. Επιπλέον, η άνοδος του Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ υπενθυμίζει ότι ο ευρωσκεπτικισμός παραμένει ισχυρό πολιτικό ρεύμα.

Ωστόσο, η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση θα αναγκαζόταν αργά ή γρήγορα να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Θα ήθελε πραγματικά τη Βρετανία πίσω;

Η απάντηση δεν είναι προφανής. Από τη μία πλευρά, η Βρετανία εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης: Πυρηνική δύναμη, μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κέντρο και χώρα με τεράστιο διπλωματικό εκτόπισμα. Σε μια εποχή αβεβαιότητας, η επιστροφή της θα ενίσχυε γεωπολιτικά την Ένωση.

Από την άλλη πλευρά, πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θυμούνται ότι η Βρετανία υπήρξε επί δεκαετίες ο πιο δύσκολος και απρόθυμος εταίρος. Ζητούσε εξαιρέσεις από βασικές πολιτικές της Ένωσης, από το ευρώ και τη Σένγκεν έως τις δημοσιονομικές εισφορές της. Επιπλέον, μετά το Brexit η ΕΕ προχώρησε σε πρωτοβουλίες μεγαλύτερης οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης που πιθανότατα το Λονδίνο θα είχε εμποδίσει. Η κοινή έκδοση χρέους, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής και η έννοια της «στρατηγικής αυτονομίας» προωθήθηκαν εν μέρει επειδή δεν υπήρχε πλέον βρετανικό βέτο.

Αυτό σημαίνει ότι μια πιθανή επιστροφή δεν θα γινόταν με τους παλιούς όρους. Η Βρετανία θα αντιμετωπιζόταν θεωρητικά όπως κάθε άλλη υποψήφια χώρα, από την Ουκρανία έως τη Σερβία. Στην πράξη, ωστόσο, η διαδικασία θα ήταν και ευκολότερη και δυσκολότερη. Ευκολότερη επειδή η βρετανική νομοθεσία παραμένει σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμισμένη με το κοινοτικό κεκτημένο. Δυσκολότερη επειδή αρκετές χώρες πιθανότατα θα απαιτούσαν σαφή δέσμευση για συμμετοχή στο ευρώ και στη Σένγκεν, έστω και θεωρητικά.

Το βαθύτερο πρόβλημα όμως είναι πολιτικό και ψυχολογικό: Μπορεί η Ευρώπη να εμπιστευθεί ότι η Βρετανία δεν θα ξαναφύγει; Η ΕΕ θα ήθελε πιθανότατα ευρεία διακομματική συναίνεση στο Λονδίνο πριν ανοίξει σοβαρά μια τέτοια συζήτηση.

Ακόμη κι έτσι, το χρονοδιάγραμμα θα ήταν μακρύ. Η πρώτη βρετανική αίτηση ένταξης το 1961 χρειάστηκε δώδεκα χρόνια και δύο γαλλικά βέτο για να ολοκληρωθεί. Μια νέα επιστροφή πιθανότατα θα απαιτούσε μια ολόκληρη πολιτική γενιά ώστε να θεωρηθεί ιστορικά ώριμη. Όμως η ίδια η συζήτηση δείχνει ότι το Brexit, που κάποτε παρουσιάστηκε ως οριστική εθνική χειραφέτηση, αντιμετωπίζεται ως μια ακριβή γεωπολιτική παρένθεση.