Νέα ανάλυση της διεθνούς επιστημονικής κοινοπραξίας World Weather Attribution (WWA), την οποία αναμεταδίδει ο Guardian, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι σχεδόν οι μισές από τις 850 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πόλεις βιώνουν τις υψηλότερες συνθήκες θερμικής καταπόνησης στην ιστορία τους. Δεν πρόκειται μόνο για τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και για την αυξημένη υγρασία, η οποία περιορίζει σημαντικά την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να δροσίζεται μέσω της εφίδρωσης, καθιστώντας τον καύσωνα ακόμη πιο επικίνδυνο.
Τα συμπεράσματα της μελέτης δημοσιοποιούνται ενώ η Βρετανία κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί ποτέ τον Ιούνιο, με 36,7 βαθμούς Κελσίου, και πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης βλέπουν τις εισαγωγές στα νοσοκομεία να αυξάνονται κατακόρυφα, ενώ έχουν ήδη αναφερθεί και θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη.
Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι το καλοκαίρι του 2022 περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη εξαιτίας της ακραίας ζέστης. Αν και θα χρειαστεί χρόνος για να αποτιμηθούν οι επιπτώσεις του φετινού καύσωνα, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα αφήσει πίσω του σημαντικό ανθρώπινο κόστος. Παράλληλα, η καθημερινότητα έχει διαταραχθεί σε πολλές χώρες, με σχολεία να κλείνουν, νοσοκομεία να λειτουργούν στα όριά τους και ακυρώσεις σε σιδηροδρομικές και αεροπορικές μετακινήσεις.
Η κλιματική αλλαγή έκανε τον καύσωνα πολύ πιο ακραίο
Σύμφωνα με την ανάλυση της WWA, η ένταση του φαινομένου αντικατοπτρίζει την ταχύτητα με την οποία επιδεινώνονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθώς αυξάνονται οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι εάν ο ίδιος καύσωνας είχε εκδηλωθεί το 2003, όταν η υπερθέρμανση του πλανήτη ήταν αισθητά μικρότερη, οι θερμοκρασίες θα ήταν περίπου δύο βαθμούς χαμηλότερες. Αντίστοιχα, σε σχέση με τον ιστορικό καύσωνα του 1976, η διαφορά θα έφθανε τους 3,5 βαθμούς Κελσίου.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες, οι οποίες δεν επιτρέπουν στον ανθρώπινο οργανισμό να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας. Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι τέτοιες αποπνικτικές νύχτες είναι σήμερα περίπου 100 φορές πιθανότερες σε σχέση με το 2003.
Παράλληλα προειδοποιούν ότι, χωρίς δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τα σημερινά ακραία φαινόμενα ενδέχεται μέσα στις επόμενες δεκαετίες να θεωρούνται σχετικά ήπια.
«Δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την κλιματική αλλαγή»
«Πρόκειται για τον πιο σοβαρό και εκτεταμένο καύσωνα που έχει επηρεάσει ποτέ τόσο μεγάλη περιοχή της Ευρώπης», δήλωσε ο ερευνητής ακραίων καιρικών φαινομένων του Imperial College London, Θεόδωρος Κίπινγκ, μέλος της ομάδας της WWA.
Όπως εξήγησε, κατά τα τελευταία 50 χρόνια η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,1 βαθμό Κελσίου, μεταβάλλοντας ριζικά την πιθανότητα εμφάνισης τόσο ακραίων επεισοδίων.
«Ένα τέτοιο κύμα καύσωνα δεν θα μπορούσε να είχε εκδηλωθεί τον Ιούνιο χωρίς την κλιματική αλλαγή», τόνισε, προσθέτοντας ότι πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καταγράφουν όχι μόνο το θερμότερο τριήμερο που έχει σημειωθεί ποτέ μήνα Ιούνιο, αλλά το θερμότερο τριήμερο ανεξαρτήτως εποχής.
Μόνο την Πέμπτη, περισσότεροι από 100 εκατομμύρια Ευρωπαίοι εκτιμάται ότι βρέθηκαν αντιμέτωποι με θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου.
Η υγρασία κάνει τη ζέστη ακόμη πιο επικίνδυνη
Οι ερευνητές αξιοποίησαν τον δείκτη Wet Bulb Globe Temperature, ο οποίος συνυπολογίζει τη θερμοκρασία και την υγρασία ώστε να αποτυπώσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη θερμική επιβάρυνση στον ανθρώπινο οργανισμό.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 45% των ευρωπαϊκών πόλεων με περισσότερους από 50.000 κατοίκους βιώνει τις δυσμενέστερες συνθήκες θερμικής καταπόνησης που έχουν ποτέ καταγραφεί.
«Οι επιπτώσεις στην υγεία είναι πιθανό να είναι εξαιρετικά σοβαρές. Η ταχύτητα με την οποία αλλάζουν οι συνθήκες είναι πραγματικά εντυπωσιακή», σημείωσε ο Κίπινγκ.
Ο ΟΗΕ: «Η κλιματική αλλαγή καλπάζει»
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, ο επικεφαλής της Σύμβασης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, Σάιμον Στιλ, δήλωσε ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται εξαιτίας της εξάρτησης της ανθρωπότητας από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Όπως υπογράμμισε, η λύση είναι γνωστή: ταχύτερη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προστασία των δασών και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι οι τρέχουσες ατμοσφαιρικές συνθήκες –ένα ισχυρό πεδίο υψηλών πιέσεων που εγκλωβίζει τη θερμότητα πάνω από την Ευρώπη και μεταφέρει θερμές αέριες μάζες από τη Σαχάρα– δεν είναι από μόνες τους ασυνήθιστες για το καλοκαίρι. Εκείνο που είναι πρωτοφανές είναι η ένταση της ζέστης, η οποία έχει ενισχυθεί δραματικά από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Οι κοινωνίες δεν είναι ακόμη έτοιμες
Η Καρολίνα Περέιρα Μαργκίνταν από το Κέντρο Κλίματος του Ερυθρού Σταυρού επισήμανε ότι, μετά τον φονικό καύσωνα του 2003, πολλές ευρωπαϊκές χώρες επένδυσαν σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και σχέδια προστασίας, σώζοντας αναμφίβολα χιλιάδες ζωές.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αυτό δεν αρκεί πλέον, καθώς οι ολοένα εντονότεροι καύσωνες δοκιμάζουν τα συστήματα υγείας, τις μεταφορές, την ηλεκτροδότηση και συνολικά την καθημερινή λειτουργία των πόλεων.
«Χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις σε κατοικίες, πόλεις και υποδομές που θα αντέχουν στις ακραίες θερμοκρασίες», τόνισε.
Χιλιάδες θάνατοι αποδίδονται ήδη στην υπερθέρμανση
Η επίσημη επιτροπή της βρετανικής κυβέρνησης για την κλιματική αλλαγή προειδοποίησε πρόσφατα ότι οι υποδομές της χώρας έχουν σχεδιαστεί για ένα κλίμα που πλέον δεν υπάρχει.
Σύμφωνα με τη Βρετανική Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας, περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη χώρα λόγω των θερινών καυσώνων την περίοδο 2020-2024.
Μόνο την Τετάρτη (24/6), η υπηρεσία ασθενοφόρων του Λονδίνου κατέγραψε αριθμό-ρεκόρ 641 περιστατικών άμεσου κινδύνου μέσα σε μία ημέρα.
Παράλληλα, μελέτη για έναν σαφώς ηπιότερο ευρωπαϊκό καύσωνα του 2024 έδειξε ότι σε μόλις 12 πόλεις περισσότεροι από 2.300 άνθρωποι πέθαναν μέσα σε τρεις ημέρες, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι τα δύο τρίτα αυτών των θανάτων δεν θα είχαν συμβεί χωρίς την κλιματική αλλαγή.
Η καθηγήτρια Φρεντερίκε Ότο, συνιδρύτρια της World Weather Attribution, προειδοποιεί ότι οι επιστήμονες αναγκάζονται πλέον να επαναλαμβάνουν κάθε χρόνο το ίδιο μήνυμα.
«Ναι, αυτό είναι η κλιματική αλλαγή. Ναι, την προκαλούμε εμείς. Ναι, γνωρίζουμε τις λύσεις. Και όχι, δεν τις εφαρμόζουμε αρκετά γρήγορα», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι πλέον το πραγματικό ερώτημα είναι τι μέλλον επιλέγει να διαμορφώσει η ανθρωπότητα.
