Οι νομοθέτες διαφωνούν για το σχέδιο χρηματοδότησης του πολέμου. Οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν αυξημένους λογαριασμούς, όπως υψηλότερες τιμές καυσίμων λόγω των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα που προκάλεσε η σύγκρουση. Παράλληλα, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν ελλείψεις και αυξήσεις τιμών, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν για την εμπορική ναυσιπλοΐα, ενώ οι σύμμαχοι των ΗΠΑ πιέζουν για συμφωνία που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία τους.

Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για σοβαρή πίεση στον προϋπολογισμό του Πενταγώνου και για μεγάλες ελλείψεις σε πυρομαχικά, γεγονός που, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, οδήγησε τον Ντόναλντ Τραμπ σε σύγκρουση με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ την περασμένη εβδομάδα.

Στρατιωτικό κόστος

«Χρειάζονται χρήματα για να εξουδετερώσεις τους κακούς», δήλωσε ο Χέγκσεθ στους δημοσιογράφους τον Μάρτιο.

Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με κοινή επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον ιρανικών στόχων. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα έχουν κοστίσει περίπου 37,5 δισεκατομμύρια δολάρια στους Αμερικανούς φορολογούμενους, χωρίς να υπολογίζονται οι ζημιές στις αμερικανικές βάσεις της περιοχής που επλήγησαν από ιρανικές επιθέσεις, σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση του Χέγκσεθ.

Κατά την ακρόασή του τον περασμένο μήνα, ο υπουργός ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει επιπλέον 67 δισεκατομμύρια δολάρια για την κάλυψη των εξόδων της σύγκρουσης, συμπεριλαμβανομένης της αναπλήρωσης των αποθεμάτων οπλισμού.

Στα τέλη του προηγούμενου μήνα, η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε περίπου 73 δισεκατομμύρια δολάρια για τον πόλεμο με το Ιράν, όχι όμως όλα για το Υπουργείο Άμυνας. Η Γερουσία, όπου πλειοψηφούν οι Ρεπουμπλικάνοι, επιδιώκει να εγκρίνει το σχετικό νομοσχέδιο πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών της.

Στις 22 Ιουλίου, οι Ρεπουμπλικάνοι της Βουλής ενέκριναν αμυντικό νομοσχέδιο ύψους 1,15 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, μαζί με προϋπολογισμό 95 δισεκατομμυρίων, από τα οποία περίπου 73 δισεκατομμύρια προορίζονται για στρατιωτικές δαπάνες, ανθρωπιστική βοήθεια και ενισχύσεις προς τους αγρότες.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι το πραγματικό κόστος είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Ο Μαρκ Φ. Κάνσιαν, του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), υπολόγισε τον Ιούνιο ότι το κόστος του πολέμου ανέρχεται σε 35,2 έως 42,5 δισεκατομμύρια δολάρια, υπολογίζοντας μόνο τις πρόσθετες δαπάνες του Υπουργείου Άμυνας.

Ο σημαντικότερος παράγοντας κόστους είναι τα πυρομαχικά, με εκτιμώμενη δαπάνη άνω των 26,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εξαντλήσει μεγάλο μέρος των προηγμένων αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων αεράμυνας. Σύμφωνα με έρευνα της Washington Post, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν περισσότερα προηγμένα πυρομαχικά για την προστασία του Ισραήλ απ' όσα χρησιμοποίησε το ίδιο το Ισραήλ κατά του Ιράν. Ταυτόχρονα, το Ιράν χρησιμοποιεί πολύ φθηνότερα όπλα, δημιουργώντας μεγάλη ανισορροπία στο κόστος.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ φέρεται να εξέφρασε την οργή του προς τον Χέγκσεθ, ζητώντας εξηγήσεις για το γιατί θεωρεί ότι παραπλανήθηκε σχετικά με τις ελλείψεις πυρομαχικών.

Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει τον Μάιο ότι οι ΗΠΑ εκτόξευσαν περισσότερους από 200 αναχαιτιστικούς πυραύλους THAAD για την άμυνα του Ισραήλ — περίπου το μισό του συνολικού αποθέματος του Πενταγώνου. Κάθε αναχαιτιστής THAAD κοστίζει περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια.

Οι πύραυλοι Tomahawk κοστίζουν πάνω από 2 εκατομμύρια δολάρια ο καθένας, ενώ η αντικατάστασή τους μπορεί να κοστίσει έως και τα διπλάσια, σύμφωνα με τη Λίντα Τζ. Μπίλμες, καθηγήτρια Δημόσιας Πολιτικής στη Σχολή Διακυβέρνησης Κένεντι του Χάρβαρντ.

Τις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου, το Πεντάγωνο κατανάλωσε πυρομαχικά αξίας 5,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μέσα σε τέσσερις εβδομάδες εκτόξευσε περισσότερους από 850 πυραύλους Tomahawk, ενώ κάθε χρόνο κατασκευάζονται μόνο μερικές εκατοντάδες.

Το κόστος συνεχίζει να αυξάνεται, παρά τη μείωση της έντασης των επιθέσεων μετά την προσωρινή εκεχειρία που συμφωνήθηκε τον Ιούνιο.

Μακροπρόθεσμες στρατιωτικές δαπάνες

Οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες δαπάνες συνήθως δεν περιλαμβάνονται στις εκτιμήσεις του Πενταγώνου, αλλά είναι σημαντικές.

Ανάλυση δορυφορικών εικόνων της Washington Post έδειξε ότι η καταστροφή ήταν πολύ μεγαλύτερη από ό,τι είχε ανακοινωθεί επίσημα. Μέχρι τον Μάιο, ιρανικές αεροπορικές επιθέσεις είχαν καταστρέψει ή προκαλέσει ζημιές σε περισσότερες από 228 εγκαταστάσεις ή κομμάτια στρατιωτικού εξοπλισμού σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή.

Το συντηρητικό American Enterprise Institute (AEI) εκτιμά ότι μόνο οι ζημιές στις βάσεις σε χώρες όπως το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μπορεί να κοστίσουν περίπου 5 δισεκατομμύρια δολάρια για επισκευές, ανοικοδόμηση και συναφείς δαπάνες.

Η Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου ανέφερε επίσης ότι τουλάχιστον 42 αεροσκάφη έχουν χαθεί ή υποστεί ζημιές.

Η αναλύτρια του AEI, Ελέιν ΜακΚάσκερ, υπολογίζει ότι το κόστος της Επιχείρησης Epic Fury είχε φτάσει τα 38,6 δισεκατομμύρια δολάρια έως τον Ιούνιο.

Σύμφωνα με την ίδια, το κόστος αντιστοιχεί σε περίπου 115 δολάρια ανά Αμερικανό πολίτη μέχρι στιγμής.

Η καθηγήτρια Μπίλμες υπογραμμίζει ότι οι πόλεμοι δημιουργούν και ένα «μακρύ οικονομικό αποτύπωμα», καθώς περιλαμβάνουν:

• παροχές προς τους βετεράνους,
• μόνιμη αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού,
• τόκους για τα δανεικά κεφάλαια που χρηματοδοτούν τον πόλεμο.

Ο φετινός αμυντικός προϋπολογισμός ανέρχεται περίπου στο 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ ζήτησε 1,5 τρισεκατομμύριο για το επόμενο έτος, προκαλώντας ανησυχίες λόγω του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ, που ανέρχεται στα 39 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Η Μπίλμες εκτιμά ότι, όταν συνυπολογιστούν:

• η αναπλήρωση των πυρομαχικών,
• η ανοικοδόμηση των εγκαταστάσεων,
• η στήριξη των συμμάχων,
• οι παροχές προς τους βετεράνους,
• και οι τόκοι των δανείων,

το συνολικό κόστος του πολέμου μπορεί τελικά να προσεγγίσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.

«Είναι μια εξαιρετικά δαπανηρή επιχείρηση και οι Αμερικανοί φορολογούμενοι θα την πληρώνουν για πολλά χρόνια», δήλωσε.

Κόστος για τους καταναλωτές

Πέρα από τις άμεσες στρατιωτικές δαπάνες, υπάρχουν και οι έμμεσες οικονομικές επιπτώσεις στους καταναλωτές.

«Το έμμεσο κόστος αυτού του πολέμου μπορεί τελικά να ξεπεράσει το άμεσο», δήλωσε ο Γκέιμπ Μέρφι, αναλυτής του ανεξάρτητου οργανισμού Taxpayers for Common Sense.

Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τις αυξημένες τιμές της βενζίνης ως «ψίχουλα» σε σύγκριση με τον κίνδυνο να αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα.

Το Climate Solutions Lab του Πανεπιστημίου Brown υπολογίζει ότι οι Αμερικανοί έχουν πληρώσει 79,8 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον για βενζίνη και πετρέλαιο από την έναρξη του πολέμου, δηλαδή περίπου 609 δολάρια ανά νοικοκυριό, ενώ το ποσό συνεχίζει να αυξάνεται.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Moody's Analytics, Μαρκ Ζάντι, εκτιμά ότι το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό θα επιβαρυνθεί συνολικά με περίπου 1.000 δολάρια λόγω του πολέμου.

Περίπου:

• το ένα τρίτο αφορά την αύξηση της τιμής της βενζίνης,
• περιλαμβάνονται επίσης οι αυξήσεις στο πετρέλαιο κίνησης, που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς όλων των προϊόντων, όπως τα τρόφιμα,
• οι αυξήσεις στο καύσιμο αεροσκαφών,
• τα υψηλότερα επιτόκια,
• καθώς και περίπου 250 δολάρια σε φόρους για την κάλυψη των άμεσων στρατιωτικών δαπανών.

Ο Ζάντι σημειώνει ότι δεν έχει συνυπολογίσει την αρνητική επίδραση στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των μικρών επιχειρήσεων, η οποία, όπως λέει, έχει πληγεί σοβαρά. Εκτιμά μάλιστα ότι τα 1.000 δολάρια αποτελούν μάλλον συντηρητική εκτίμηση.

Παρότι οι φορολογικές μειώσεις έχουν αντισταθμίσει μέρος του κόστους, το όφελός τους εξανεμίζεται όσο οι πολεμικές δαπάνες συνεχίζουν να συσσωρεύονται.

Τέλος, υπάρχουν και οι ευρύτερες παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης, όπως η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Οι επιπτώσεις αυτές είναι τόσο σύνθετες και εκτεταμένες, ώστε οι αναλυτές θεωρούν πως δεν μπορούν ακόμη να αποτιμηθούν με ακρίβεια.